I FSK 1199/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od lutego do września 2014 r. Spór dotyczył tego, czy skarżący, który nabył nieruchomości w drodze darowizny, prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami, co skutkowałoby obowiązkiem zapłaty VAT. Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący od 2012 r. do 2016 r. sprzedał łącznie 11 działek, z czego siedem niezabudowanych. W 2014 r. sprzedał trzy nieruchomości, w tym dwie niezabudowane. Sąd uznał, że działania skarżącego, takie jak podział działek, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, uzbrojenie terenu, zamieszczanie ogłoszeń o sprzedaży oraz ciągłość i zorganizowanie transakcji, świadczyły o prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a nie o zwykłym zarządzie majątkiem prywatnym. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, dowolną ocenę dowodów, naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 122, art. 191 Ordynacji podatkowej) oraz prawa materialnego (art. 15, art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, art. 136 dyrektywy 2006/112/WE). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że całokształt działań skarżącego, w tym systematyczność, ciągłość, powtarzalność i zarobkowy charakter sprzedaży nieruchomości, przesądzał o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej jako podatnika VAT. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in., że zasada in dubio pro tributario nie ma zastosowania do wątpliwości co do stanu faktycznego, a zwolnienie z VAT dla dostawy terenów niezabudowanych nie miało zastosowania, gdyż działki były przeznaczone pod zabudowę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, jeśli jest zorganizowana, ciągła i zarobkowa, stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT, nawet jeśli podatnik prowadzi inną oficjalną działalność gospodarczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działania podatnika wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Kluczowe jest ustalenie całokształtu okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, w sytuacji gdy podatnik prowadzi oficjalnie działalność gospodarczą polegającą na budowaniu i sprzedaży domów, stanowi prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, całokształt działań podatnika, w tym podział działek, uzbrojenie, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, ciągłość i zorganizowanie sprzedaży, świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że systematyczność, ciągłość, powtarzalność działań, podobny mechanizm ich podejmowania, kontynuowanie działań w kolejnych latach oraz ich zarobkowy charakter, przesądzają o tym, że skarżący działał jako prowadzący działalność gospodarczą podatnik VAT, a nie jako osoba wykonująca prawo własności.
Czy zwolnienie od VAT dla dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT) ma zastosowanie do działek, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dla działek wydano decyzje o warunkach zabudowy, są one traktowane jako tereny budowlane, co wyklucza zastosowanie zwolnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z definicją 'terenów budowlanych' (art. 2 pkt 33 ustawy o VAT), grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy są terenami budowlanymi, co uniemożliwia zastosowanie zwolnienia z VAT.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT i prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości przez skarżącego spełniała kryteria działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt. 9
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwolnienie od podatku dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Sąd uznał, że działki z decyzjami o warunkach zabudowy nie kwalifikują się do tego zwolnienia.
u.p.t.u. art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja 'terenów budowlanych'. Sąd stosował tę definicję do oceny zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 9 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definicja działalności gospodarczej na gruncie prawa unijnego, stosowana przez sąd pierwszej instancji.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 136 § pkt. b
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Zwolnienie od podatku dostaw towarów, przy których nabyciu lub wykorzystaniu VAT nie podlegał odliczeniu. Sąd uznał, że przepis ten nie miał zastosowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Sąd uznał, że uzasadnienie było kompletne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Sąd uznał, że nie było podstaw do uchylenia decyzji.
Ord.pod. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji nie była dowolna.
Ord.pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Sąd uznał, że organy podatkowe podjęły wystarczające czynności dowodowe.
Ord.pod. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario. Sąd uznał, że nie było wątpliwości interpretacyjnych co do stanu faktycznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Całokształt działań skarżącego (podział działek, uzbrojenie, decyzje o WZ, ciągłość, zorganizowanie, zarobkowy charakter) wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. • Sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, jeśli jest zorganizowana i ciągła, podlega VAT. • Działki z decyzjami o warunkach zabudowy są terenami budowlanymi, co wyklucza zwolnienie z VAT. • Uzasadnienie wyroku WSA było kompletne i spełniało wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. • Nie było podstaw do zastosowania zasady in dubio pro tributario, gdyż nie było wątpliwości interpretacyjnych co do stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości, a jedynie zarządzał majątkiem prywatnym. • Nieruchomości były sprzedawane jako tereny niezabudowane inne niż budowlane, co powinno być zwolnione z VAT. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 191 Ordynacji podatkowej. • Organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nie zastosowały zasady in dubio pro tributario.
Godne uwagi sformułowania
w realiach rozpoznawanej sprawy trudno było doszukać się przesłanek pozwalających na przyjęcie, że wydzielone działki miały być przeznaczone na cele prywatne i nie pełniły funkcji towarów handlowych. • dokonywał w sposób zorganizowany, ciągły i zarobkowy sprzedaży tych nieruchomości. • Całokształt działań i okoliczności pozwala na ocenę rzeczywistych zamierzeń co do otrzymanej w drodze darowizny nieruchomości, a te w niniejszej sprawie wskazują na działalność gospodarczą. • Sprzedaż działek niezabudowanych, wydzielonych geodezyjnie, nie miała charakteru zwykłego rozporządzania nieruchomością, lecz spełniała cechy definicji charakteryzującej prowadzenie działalności gospodarczej. • Rozdzielenie tej działalności byłoby w realiach rozpoznawanej sprawy zabiegiem sztucznym i nie oddawałoby istoty tej działalności.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Ryszard Pęk
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, jeśli jest zorganizowana, ciągła i zarobkowa, stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT, nawet jeśli podatnik prowadzi inną oficjalną działalność gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie działania podatnika wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Kluczowe jest ustalenie całokształtu okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości, zwłaszcza gdy zostały nabyte w drodze darowizny. Pokazuje, jak sąd ocenia granice między zwykłym zarządem majątkiem a działalnością gospodarczą.
“Darowizna nieruchomości a VAT: Kiedy sprzedaż staje się działalnością gospodarczą?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.