I FSK 1195/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.K.A. (obecnie F. S.A.) od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Katowicach o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu określającej zobowiązanie w VAT za grudzień 2012 r. Organy podatkowe argumentowały, że zobowiązanie przedawniłoby się z końcem 2018 r., ale bieg terminu przedawnienia został zawieszony z powodu wszczęcia postępowania karnoskarbowego. WSA w Gliwicach uznał, że przesłanki do nadania rygoru były spełnione na dzień wydania postanowienia, a zarzuty dotyczące skuteczności zawieszenia biegu przedawnienia powinny być rozpatrywane w postępowaniu głównym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie karnoskarbowe zostało umorzone postanowieniem Prokuratora z dnia 27 grudnia 2018 r. z powodu braku znamion czynu zabronionego. Umorzenie to skutkuje ex tunc uchyleniem wszystkich skutków procesowych, w tym zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z tym, w dniu wydania postanowienia o nadaniu rygoru (15 lutego 2019 r.) zobowiązanie podatkowe już się przedawniło. NSA powołał się na prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2023 r. (I SA/Gl 825/22), który w analogicznej sprawie stwierdził przedawnienie zobowiązania VAT za grudzień 2012 r. z uwagi na bezskuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd uznał, że postanowienie o nadaniu rygoru zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ zostało wydane po upływie terminu przedawnienia. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, uchylił postanowienia organów obu instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, skutków umorzenia postępowania karnoskarbowego dla biegu terminu przedawnienia oraz zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, co wpłynęło na ocenę skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej może zostać wydane, jeśli zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu przed dniem wydania tego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie może zostać wydane, jeśli zobowiązanie podatkowe przedawniło się przed dniem wydania tego postanowienia.
Uzasadnienie
Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje tylko w przypadku faktycznego wszczęcia postępowania karnoskarbowego, które nie zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Umorzenie postępowania karnoskarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego skutkuje ex tunc uchyleniem wszystkich skutków procesowych, w tym zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe przedawniło się przed wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru, postanowienie to jest wydane z naruszeniem prawa.
Jaki jest skutek umorzenia postępowania karnoskarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umorzenie postępowania karnoskarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego skutkuje ex tunc uchyleniem wszystkich skutków procesowych wynikających z wszczęcia tego postępowania, w tym zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Skoro prokurator umorzył śledztwo z powodu braku znamion czynu zabronionego, czynności podjęte w toku śledztwa traktowane są jako niebyłe. Wszczęcie śledztwa, które nie doprowadziło do postawienia zarzutów z powodu braku znamion czynu zabronionego, nie wywołuje skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Czy prawomocny wyrok sądu administracyjnego w innej sprawie, dotyczący tej samej kwestii prawnej, wiąże inne sądy i organy państwowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Uzasadnienie
Ratio legis art. 170 P.p.s.a. polega na gwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia. Choć związanie prawomocnym wyrokiem dotyczy konkretnej sprawy, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne.
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie karnoskarbowe zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, co skutkuje ex tunc uchyleniem skutków procesowych, w tym zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Zobowiązanie podatkowe przedawniło się przed wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. • Prawomocny wyrok WSA w innej sprawie (I SA/Gl 825/22) stwierdzający przedawnienie zobowiązania VAT za grudzień 2012 r. wiąże NSA.
Godne uwagi sformułowania
umorzenie postępowania karnoskarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego skutkuje ex tunc uchyleniem wszystkich skutków procesowych • Ratio legis art. 170 P.p.s.a. polega na tym właśnie, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych • instrumentalnie wszczęte postępowanie karnoskarbowe – na takie działania zaś nie ma zgody Naczelnego Sądu Administracyjnego
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Jan Rudowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, skutków umorzenia postępowania karnoskarbowego dla biegu terminu przedawnienia oraz zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, co wpłynęło na ocenę skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak instrumentalne wykorzystanie procedur (np. wszczęcie postępowania karnoskarbowego) może być kwestionowane przez sądy, a także podkreśla znaczenie zasady związania prawomocnym orzeczeniem. Jest to przykład walki podatnika z potencjalnie nadużywanymi przez organy procedurami.
“Sąd Najwyższy: Instrumentalnie wszczęte postępowanie karnoskarbowe nie zawiesza przedawnienia VAT!”
Dane finansowe
WPS: 18 258 126 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.