I FSK 1191/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2011 r. oraz za marzec 2011 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca nie ujęła w ewidencji części obrotu z tytułu sprzedaży odzieży skórzanej, co skutkowało nierzetelnością prowadzenia ksiąg i koniecznością oszacowania podstawy opodatkowania. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wykorzystanie dowodów uzyskanych w ramach kontroli operacyjnej oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego. NSA uznał jednak, że mimo pewnych niekonsekwencji w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ istniał szereg innych dowodów potwierdzających nierzetelność ksiąg. Sąd podkreślił, że ryzyko szacowania obrotu w razie nierzetelności ksiąg obciąża podatnika. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania przepisów dotyczących nierzetelności ksiąg podatkowych, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym oraz szacowania podstawy opodatkowania.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze sprzedażą odzieży i prowadzeniem ksiąg w sposób nierzetelny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na wykorzystaniu dowodów uzyskanych w ramach kontroli operacyjnej (notatka służbowa analizująca podsłuchane rozmowy telefoniczne) w postępowaniu podatkowym, miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli istniały inne dowody potwierdzające nierzetelność ksiąg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ istniał szereg innych dowodów (notesy H. K., informacje od firm kurierskich, przelewy, zeznania nabywców) świadczących o nierzetelności prowadzonych przez skarżącą ksiąg.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 180 § 1 O.p. w związku z ustawą o Policji, wykorzystując notatkę zawierającą analizę podsłuchanych rozmów, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż inne dowody jednoznacznie potwierdzały nierzetelność ksiąg podatkowych.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym zapisy w notesach H. K., jako odzwierciedlenie rzeczywistych transakcji, pomimo zarzutów skarżącej o ich nierzetelności i braku dat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo oceniły zapisy w notesach jako odzwierciedlenie rzeczywistych transakcji, co potwierdzało nierzetelność prowadzonych przez skarżącą ksiąg.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zapisy w notesach, zawierające daty, ceny, ilości i wartości transakcji, a także ich chronologia i ciągłość, dokumentowały faktycznie dokonane transakcje. Dodatkowo, okoliczności te znalazły potwierdzenie w prawomocnych wyrokach NSA wobec kontrahenta skarżącej.
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały metodę szacowania podstawy opodatkowania, gdy księgi podatkowe były nierzetelne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe w sposób przekonujący uzasadniły wybór metody szacowania, wskazując dlaczego nie zastosowały metod określonych w art. 23 § 3 O.p. i dążyły do określenia podstawy opodatkowania zbliżonej do rzeczywistej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy prawidłowo uzasadniły wybór metody szacowania, wskazując na niemożność zastosowania metod z art. 23 § 3 O.p. i dążenie do ustalenia podstawy opodatkowania zbliżonej do rzeczywistej, zgodnie z art. 23 § 5 O.p. Przyjęto przy tym najkorzystniejsze dla skarżącej wartości.
Czy przeliczenie kwot zobowiązania podatkowego w walucie obcej na złote powinno nastąpić według kursu średniego ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z art. 31a ust. 1 u.p.t.u., nawet w przypadku szacowania podstawy opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że w sytuacji nierzetelności ksiąg i konieczności szacowania, zastosowanie art. 31a ust. 1 u.p.t.u. było prawidłowe, a skarżąca nie wykazała, dlaczego przyjęte dane, odpowiadające dacie transakcji, były nieprawidłowe.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżąca pomija fakt konieczności szacowania podstawy opodatkowania z powodu nierzetelności ksiąg, co uniemożliwiło dokładne ustalenie dnia sprzedaży. Wobec braku informacji, słusznie przyjęto dane najbliższe odpowiadające dacie transakcji, zgodnie z art. 31a ust. 1 u.p.t.u.
Przepisy (21)
Główne
u.p.t.u. art. 31a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 31a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zastosowanie przepisu w sytuacji szacowania podstawy opodatkowania.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 31a § ust.1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 749 art. 23
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity
O.p. art. 23 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity
Podstawa do szacowania obrotu.
O.p. art. 193 § par. 2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity
Kryteria rzetelności ksiąg podatkowych.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zakres stosowania dowodów.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek rozpatrzenia dowodów.
O.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zakres stosowania przepisów o dowodach.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 23 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Metody szacowania podstawy opodatkowania.
O.p. art. 23 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Cel szacowania podstawy opodatkowania.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wydania wyroku.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
Dz.U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 art. 19 § ust. 15a
Ustawa o Policji
Ograniczenia wykorzystania dowodów uzyskanych podczas kontroli operacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 180 § 1 O.p. poprzez wykorzystanie notatki służbowej z analizą rozmów telefonicznych uzyskanych w ramach kontroli operacyjnej. • Naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p. poprzez brak rozpatrzenia wszystkich dowodów i błędne przyjęcie, że zapisy w zeszytach stanowią odzwierciedlenie rzeczywistych transakcji. • Naruszenie art. 191 w zw. z art. 235 O.p. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 120 w zw. z art. 121 O.p. poprzez niedopuszczalne zastosowanie zasady in dubio pro fisco. • Naruszenie art. 23 § 3 i 4 O.p. poprzez brak przekonywającego uzasadnienia zastosowania innej metody szacowania. • Naruszenie art. 122 w zw. z art. 235 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia określonych dowodów. • Naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p. poprzez przerzucenie na skarżącą odpowiedzialności za brak udowodnienia okoliczności faktycznych. • Naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 i w zw. z art. 235 O.p. poprzez błędne ustalenie pochodzenia wpłat na rachunek bankowy i sprzedaży na Allegro. • Naruszenie art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. • Naruszenie art. 31a ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko szacowania obrotu w razie nierzetelności prowadzonych ksiąg obciąża podatnika, który prowadzi te księgi nierzetelnie. • Zapisy w notesach, zawierające daty, ceny, ilości i wartości transakcji, a także ich chronologia i ciągłość, dokumentują faktycznie dokonane transakcje.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Małgorzata Fita
członek
Maria Dożynkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów dotyczących nierzetelności ksiąg podatkowych, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym oraz szacowania podstawy opodatkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze sprzedażą odzieży i prowadzeniem ksiąg w sposób nierzetelny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowych problemów podatkowych związanych z nierzetelnością ksiąg i szacowaniem obrotu, co jest interesujące dla prawników i księgowych zajmujących się VAT.
“Nierzetelne księgi VAT: NSA potwierdza ryzyko dla podatnika i zasady szacowania obrotu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.