III OSK 7530/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-11
NSAAdministracyjneWysokansa
spółka wodnauczestnik postępowaniainteres prawnyprawo wodnepostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjnauchwałazarząd

Podsumowanie

NSA odmówił dopuszczenia spółki F. S.A. S.K.A. do udziału w postępowaniu jako uczestnika, uznając, że nie wykazała ona swojego interesu prawnego.

Spółka F. S.A. S.K.A. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed NSA w charakterze uczestnika, argumentując, że wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego jako członka Spółki Wodnej. Spółka powołała się na wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące ustanowienia kuratora dla Spółki Wodnej. NSA odmówił dopuszczenia, stwierdzając, że umowa z 2001 r. dotyczyła jedynie zbycia wierzytelności pieniężnej, a nie praw członkowskich, co zgodnie z uchwałą I OPS 1/22 NSA nie daje podstaw do uznania interesu prawnego w rozumieniu k.p.a.

Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika złożyła F. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna (dalej: Spółka F. S.A. S.K.A.), która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu przed WSA. Spółka argumentowała, że wynik postępowania kasacyjnego, dotyczącego skargi na decyzję Prezydenta Miasta Zielona Góra w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Spółki Wodnej, dotyczy jej interesu prawnego jako członka tej Spółki. Wskazała na swoje zaangażowanie w wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące ustanowienia i zwolnienia kuratora dla Spółki Wodnej. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując wniosek, odwołał się do art. 33 § 2 p.p.s.a., który dopuszcza udział w postępowaniu osoby, której wynik dotyczy jej interesu prawnego. Sąd zbadał podstawę prawną interesu Spółki F. S.A. S.K.A., którą wywodziła z umowy z 22 października 2001 r. o sprzedaży prawa majątkowego. Sąd ustalił, że umowa ta dotyczyła zbycia wierzytelności pieniężnej, a nie praw członkowskich w Spółce Wodnej. Ponadto, sąd przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 30 czerwca 2022 r. (sygn. akt I OPS 1/22), zgodnie z którą nabywcy wierzytelności odszkodowawczej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a źródłem interesu prawnego jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej prawa cywilnego. W konsekwencji, NSA uznał, że Spółce F. S.A. S.K.A. nie przysługuje przymiot strony ani status uczestnika postępowania, ponieważ nie udowodniła skutecznie istnienia swojego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Sąd odmówił również dopuszczenia dowodów z dokumentów, które miały potwierdzać interes prawny Spółki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli wykaże swój interes prawny wynikający z normy prawa powszechnie obowiązującego, a nie z umowy cywilnoprawnej dotyczącej zbycia wierzytelności.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale I OPS 1/22, zgodnie z którą interes prawny musi wynikać z przepisów prawa, a nie z umów cywilnoprawnych, takich jak umowa sprzedaży wierzytelności, która nie daje przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza udział w charakterze uczestnika osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania administracyjnego i przesłanki interesu prawnego.

Pomocnicze

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Reguluje umowę przelewu wierzytelności.

u.g.n. art. 128 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy ustalenia odszkodowania za odjęcie prawa własności nieruchomości.

Prawo wodne art. 460 § ust. 1

Prawo wodne

Prawo wodne art. 458

Prawo wodne

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interes prawny wnioskodawcy nie wynika z normy prawa powszechnie obowiązującego, lecz z umowy cywilnoprawnej dotyczącej zbycia wierzytelności pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca posiada interes prawny do udziału w postępowaniu jako członek Spółki Wodnej, co potwierdzają wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące ustanowienia i zwolnienia kuratora.

Godne uwagi sformułowania

Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym musi wynikać z przepisów prawa, a nie z umów cywilnoprawnych, zwłaszcza dotyczących zbycia wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podmiot nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym i próbuje uzyskać status uczestnika postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - możliwości uzyskania statusu uczestnika postępowania przez podmiot spoza pierwotnego postępowania administracyjnego. Uchwała NSA ma znaczenie dla interpretacji pojęcia interesu prawnego.

Czy umowa cywilna daje prawo do bycia stroną w sądzie administracyjnym? NSA odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 7530/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6093 Spółki wodne i związki wałowe
Sygn. powiązane
II SA/Go 803/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-06-23
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odmówiono dopuszczenia  do udziału w postępowaniu sądowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku F. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w Z. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Oczyszczalni [...] Spółka Wodna z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 803/20 w sprawie ze skargi Oczyszczalni Ścieków [...] Spółka Wodna z siedzibą w Z. na decyzję Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 28 września 2020 r. nr DG-PD-II.0232.7.1.2017/2020 uchw. 1.2017, RISS4977307 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. postanawia: odmówić F. Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w Z. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 803/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Oczyszczalni Ścieków [...] Spółka Wodna z siedzibą w Z. (skarżąca) na decyzję Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 28 września 2020 r., nr DG-PD-II.0232.7.1.2017/2020 uchw. 1.2017, RISS4977307 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca.
Pismem z 26 sierpnia 2022 r. (data wpływu do NSA) F. Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w Z. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt: 933/16/20 w przedmiocie ustanowienia kuratora dla Spółki Wodnej w celu powołania jej organów,
postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 marca 2020 r. sygn. akt: 7965/19/365 w przedmiocie zwolnienia z funkcji kuratora Spółki Wodnej,
postanowienia Sądu Okręgowego w P., Wydział X Gospodarczy Odwoławczy z dnia 20 października 2021 r sygn. akt: X Ga 983/21 oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 marca 2020 r. sygn. akt: 7965/19/365 w przedmiocie zwolnienia z funkcji kuratora Spółki Wodnej;
postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 6 czerwca 2017 r. SKO -2929/145-S/17,
- na okoliczność, iż wynik postępowania (w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr 1/2017 Walnego Zgromadzenia Członków Spółki Wodnej w sprawie wyboru członków zarządu Spółki Wodnej w czasie kadencji 2017-2022) dotyczy interesu prawnego Spółki jako Członka Spółki Wodnej, a to z tego względu, iż (i) kuratora Spółki Wodnej ustanowiono na wniosek Spółki w celu powołania organów Spółki Wodnej (zarządu oraz komisji rewizyjnej), lecz wobec treści (ii) zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 28 września 2020 r. nr DG-PD-II.0232.7.1.2017/2020 uchw. 1.2017 RISS4977307 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia liczby osób, z której będzie składał się zarząd Spółki Wodnej w czasie kadencji 2017-2022 oraz decyzji tego organu z dnia 28 września 2020 r. nr DG-PD-II.0232.7.I.2017/2018 uchw. 2.2017 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyboru członków zarządu Spółki Wodnej, a także wobec (iii) wstrzymania wykonania ww. uchwały na mocy postanowienia Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 7 kwietnia 2017 r., oraz wobec (iv) zwolnienia kuratora, Spółka Wodna została w istocie pozbawiona organów wykonujących uchwały walnego zgromadzenia jej członków, kierujących jej działalnością, zarządzających jej majątkiem, prowadzących jej gospodarkę finansową, oraz reprezentujących ją na zewnątrz, zgodnie z art. 460 ust 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, tj. z dnia 14 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233), dalej: "Prawo wodne", a także organów uprawnionych od zwoływania walnego zgromadzenia jej członków co najmniej raz w roku, stosownie do art. 458 Prawa wodnego, a zatem realizacji swych ustawowych i statutowych zadań na rzecz Członków Spółki Wodnej, w tym Spółki.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że swój interes prawny wywodzi z tego, iż jako Członek Spółki Wodnej, legitymowała się interesem prawnym niezbędnym do udziału: (zainicjowania) w postępowaniu w przedmiocie ustanowienia kuratora upoważnionego do podejmowania czynności mających na celu niezwłoczne powołanie organów przedmiotowej spółki (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt: 993/16/20), a nadto do udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia tego kuratora (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 marca 2020 r., postanowienie Sądu Okręgowego w P., Wydział X Gospodarczy Odwoławczy z dnia 20 października 2021 r.), zatem nie może ulegać wątpliwości, że wynik postępowania w przedmiotowej sprawie, dotyczy jej interesu prawnego i jej udział w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jest uzasadniony w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że pomiędzy F. S.A., a spółką Z. w upadłości doszło do zawarcia umowy sprzedaży prawa majątkowego 22 października 2001 r. Zapis § 1 ust. 1 umowy stanowił "Sprzedawca oświadcza, iż przysługuje mu prawo majątkowe w postaci uiszczonej składki członkowskiej na budowę oczyszczalni ścieków położonej w L., [...], realizowanej przez spółkę Wodną Oczyszczalnia Ścieków [...] (...)". Natomiast § 1 ust. 2 tej umowy stanowił, że "Sprzedający oświadcza, że sprzedaje nabyte prawa majątkowe związane z uczestnictwem w Spółce Wodnej [...] za kwotę [...] zł (...)". Jednocześnie z analizy akt wynika, że zarząd [...] Spółka Wodna uchwałą z dnia 2 grudnia 1999 r. wyłączył ze Spółki Wodnej Z. S.A. w upadłości. Tym samym podjęta uchwała odniosła skutek w postaci wykluczenia spółki Z. S.A. w upadłości ze Spółki Wodnej jeszcze przed zawarciem umowy z 22 października 2001 r. W konsekwencji umową z 22 października 2001 r. o sprzedaży wierzytelności pieniężnej doszło do przekazania jedynie wierzytelności pieniężnej, bowiem przedmiotem umowy było zbycie oznaczonej wierzytelności pieniężnej. W związku z tym nie sposób również pominąć treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 zgodnie, z którą: "1. Z samej umowy przelewu, ujętej w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, z późn. zm.), której przedmiotem jest wierzytelność odszkodowawcza za odjęcie prawa własności nieruchomości w wyniku zdarzenia lub aktu ze sfery prawa publicznego, nabywcy tej wierzytelności w sprawie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899, z późn. zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.); 2. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego."
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skoro przedmiotem umowy z 22 października 2001 r. była sprzedaż wierzytelności pieniężnej, to w myśl wyżej powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółce nie przysługuje w sprawie przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W konsekwencji nie przysługuje Spółce również status uczestnika postępowania wynikający z treści art. 33 § 2 p.p.s.a. Wnioskująca Spółka nie udowodniła bowiem skutecznie istnienia jej interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniami wniosku, że istnienie jej interesu prawnego w niniejszej sprawie potwierdza okoliczność, że to Spółka F. wystąpiła z inicjatywą ustanowienia kuratora Spółki Wodnej w celu powołania jej organów.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę