I FSK 1187/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w sprawie I FSK 1187/22 dotyczył skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS). Decyzja Dyrektora IAS uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w sprawie podatku od towarów i usług (VAT) za styczeń 2020 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez sporządzenie niekompletnego i wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. Ponadto, skarżący kwestionował zasadność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 233 § 2 i art. 229 Ordynacji podatkowej (o.p.). Argumentował, że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż powinien był uzupełnić materiał dowodowy lub merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a takie działanie narusza zasadę dwuinstancyjności i szybkości postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony, gdyż uzasadnienie WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną. Odnosząc się do zarzutów dotyczących postępowania podatkowego, NSA podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 o.p., uchylając decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że zebrany materiał dowodowy przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zakres koniecznych do przeprowadzenia czynności dowodowych przekraczał możliwości organu odwoławczego na podstawie art. 229 o.p. NSA podkreślił, że zasada szybkości postępowania nie może być realizowana kosztem zasady prawdy materialnej. Sąd zwrócił uwagę, że sam skarżący we wniosku odwoławczym sugerował możliwość zastosowania art. 233 § 2 o.p. Wobec bezzasadności zarzutów kasacyjnych, NSA oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad stosowania art. 233 § 2 i art. 229 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, a także wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego na gruncie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podatkiem VAT i koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (decyzja kasacyjna) na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, gdy konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma takie prawo, jeśli zakres koniecznego uzupełnienia materiału dowodowego przekracza możliwości przewidziane w art. 229 Ordynacji podatkowej, a zasada szybkości postępowania nie może być realizowana kosztem zasady prawdy materialnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 o.p., ponieważ materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający, a konieczne czynności dowodowe wykraczały poza zakres uzupełnienia przewidziany w art. 229 o.p. Sąd podkreślił, że zasada szybkości postępowania nie może stać w sprzeczności z dążeniem do ustalenia prawdy materialnej.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego jest wystarczające i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zawiera wszystkie wymagane elementy i umożliwia kontrolę instancyjną, nawet jeśli nie odnosi się do każdego argumentu strony w sposób polemiczny.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA zawierało wszystkie elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a., umożliwiało kontrolę instancyjną i nie zawierało wewnętrznych sprzeczności. Sąd podkreślił, że nie jest konieczne odnoszenie się do każdego argumentu strony w sposób polemiczny, a wystarczy wykazanie, dlaczego sąd uznał zarzuty za nietrafne.
Czy organ odwoławczy, zamiast uchylić decyzję organu pierwszej instancji, powinien był umorzyć postępowanie podatkowe, jeśli skarżący twierdzi, że nie doszło do nadużycia prawa skutkującego uszczupleniem należności podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania jest możliwe tylko po jednoznacznym ustaleniu, że prawidłowość rozliczenia podatkowego nie budzi wątpliwości, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umorzenie postępowania podatkowego nie było zasadne, ponieważ dotychczasowe ustalenia organów nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, że rozliczenie podatkowe skarżącej nie budzi wątpliwości. Wskazano na potrzebę dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 125 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 233 § 2 o.p., gdyż zakres koniecznych czynności dowodowych przekraczał możliwości uzupełnienia materiału dowodowego na podstawie art. 229 o.p. • Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a. i umożliwiało kontrolę instancyjną. • Zasada szybkości postępowania nie może być realizowana kosztem zasady prawdy materialnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu niekompletnego i wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. • Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 § 2 i art. 229 o.p. poprzez niezasadne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności i szybkości postępowania. • Wniosek o umorzenie postępowania podatkowego zamiast uchylenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nie może przeprowadzić tego postępowania w całym lub znacznym zakresie, a jedynie w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie. • O tym zatem, czy postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy stanowi uzupełnienie materiałów i dowodów, czy wykracza poza ten zakres decyduje właśnie znaczenie badanych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy, oceniane na tle zebranego już materiału dowodowego. • O ile bowiem postulat szybkości postępowania ma zapobiegać przewlekłości procedur podatkowych, czy wręcz opieszałości organów, o tyle jego realizacja nie może odbywać się kosztem zasady prawdy materialnej, tj. dążenia organu do wyjaśnienia pełni okoliczności faktycznych sprawy, umożliwiających podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Marek Kołaczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad stosowania art. 233 § 2 i art. 229 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, a także wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego na gruncie art. 141 § 4 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podatkiem VAT i koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad postępowania podatkowego, takich jak dwuinstancyjność, szybkość postępowania i prawda materialna, a także interpretacji przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych organów odwoławczych. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję? NSA wyjaśnia granice decyzji kasacyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.