Orzeczenie · 2024-11-13

I FSK 1183/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-13
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyenergia elektrycznanadpłatazwrot podatkuciężar podatkowyprzerzucenie podatkuuszczerbek majątkowyprawo unijneTSUENSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki X. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za wrzesień 2008 r. WSA w Gliwicach utrzymał w mocy decyzję DIAS, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwrotu podatku, stwierdziła nadpłatę w wysokości 341 zł, a w pozostałej części odmówiła jej stwierdzenia. Organ odwoławczy uznał, że akcyza zapłacona od części wyprodukowanej i wydanej energii stanowi nadpłatę, ponieważ spółka została zubożona. W pozostałej części uznał, że spółka przerzuciła ciężar opodatkowania na nabywców energii, tym samym nie poniosła ciężaru finansowego podatku. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy podatkowe, wskazując, że spółka miała swobodę w ustalaniu cen sprzedaży energii, ale nie wykazała, by z powodu zapłaty akcyzy jej sprzedaż lub zyskowność spadła. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz prawa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 21 ust. 5 Dyrektywy 2003/96/WE, art. 288 TFUE, zasady ogólne prawa UE). Spółka kwestionowała ocenę materiału dowodowego, brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stosowanie uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił związanie uchwałą NSA z dnia 22 czerwca 2011 r. na podstawie art. 170 p.p.s.a. oraz przywołał orzecznictwo TSUE wskazujące, że odmowa zwrotu podatku pobranego z naruszeniem prawa UE jest dopuszczalna, gdy prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika, co wymaga wykazania przez organ, że ciężar podatku został zneutralizowany. NSA uznał, że organy przeprowadziły analizę ekonomiczną potwierdzającą brak uszczerbku majątkowego po stronie spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, w szczególności w kontekście warunku 'poniesienia uszczerbku majątkowego' i bezpodstawnego wzbogacenia, a także związania sądu uchwałami NSA.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od energii elektrycznej i interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE. Konieczność indywidualnej analizy stanu faktycznego w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa zwrotu podatku akcyzowego pobranego z naruszeniem prawa UE, oparta na warunku 'poniesienia uszczerbku majątkowego' wywiedzionym z uchwały NSA, jest zgodna z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ nie wykaże, że ciężar podatku został zneutralizowany, co prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika. Jednakże, w tym przypadku organy wykazały brak uszczerbku majątkowego po stronie spółki.

Uzasadnienie

NSA odwołał się do orzecznictwa TSUE, które dopuszcza odmowę zwrotu podatku pobranego z naruszeniem prawa UE, jeśli prowadzi to do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika. Obowiązek wykazania braku uszczerbku spoczywa na organach. W tej sprawie organy przeprowadziły analizę ekonomiczną, która potwierdziła, że spółka nie poniosła uszczerbku majątkowego.

Czy sąd administracyjny jest związany uchwałą NSA w sprawie interpretacji przepisów krajowych dotyczących zwrotu podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem, w tym uchwałą NSA, na podstawie art. 170 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA był związany uchwałą NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11, na podstawie art. 170 p.p.s.a., który stanowi o związaniu prawomocnym orzeczeniem.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia wyroku WSA) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie kwestionuje formalnej strony uzasadnienia, a jedynie ocenę ustaleń faktycznych, co powinno być przedmiotem innych zarzutów.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczy formalnych wymogów uzasadnienia. Kwestionowanie oceny ustaleń faktycznych powinno być dokonywane za pomocą innych zarzutów kasacyjnych. W tym przypadku uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki X. sp. z o.o.

Przepisy (12)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 72 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

dotyczy stwierdzenia nadpłaty

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy naruszenia przepisów postępowania

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy oddalenia skargi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

dotyczy obowiązku działania przez organy dla dobra strony

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

dotyczy obowiązku zebrania materiału dowodowego

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

dotyczy swobodnej oceny dowodów

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy podstaw skargi kasacyjnej

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy granic rozpoznania sprawy przez NSA

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie stanu faktycznego, wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, niezajęcie stanowiska co do zarzutów skargi. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez nierozpatrzenie materiału dowodowego, nieustalenie stanu faktycznego, dokonanie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, akceptację ustaleń organów opartych na domniemaniach. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z zasadami ogólnymi prawa UE (zwrot niesłusznie pobranego podatku, efektywność) poprzez oparcie się na domniemaniach przerzucenia kosztu podatku. • Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 21 ust. 5 Dyrektywy 2003/96/WE przez odmowę stwierdzenia nadpłaty podatku nałożonego niezgodnie z prawem UE. • Naruszenie zasad ogólnych prawa UE (zwrot niesłusznie pobranego podatku, efektywność, ochrona sądowa, równoważność) poprzez akceptację odmowy zwrotu podatku z powodu warunku 'poniesienia uszczerbku majątkowego'. • Naruszenie zasad ogólnych prawa UE (uzasadnione oczekiwania, pewność prawa, zwrot niesłusznie pobranego podatku, efektywność, ochrona sądowa) poprzez stosowanie warunku 'poniesienia uszczerbku majątkowego' do wniosków złożonych przed uchwałą NSA. • Naruszenie art. 170 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisu o związaniu uchwałą NSA. • Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 21 ust. […]

Godne uwagi sformułowania

ciężar ekonomiczny tego podatku nie poniosła • przerzuciła ciężar podatkowy w podatku akcyzowym na nabywcę energii poprzez cenę • nie poniosła 'uszczerbku majątkowego' • zwrot podatnikowi kwoty podatku przerzuconego wcześniej na nabywcę byłby dla niego równoznaczny z uzyskaniem podwójnej korzyści, która mogłaby zostać uznana za bezpodstawne wzbogacenie

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

członek

Ryszard Pęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, w szczególności w kontekście warunku 'poniesienia uszczerbku majątkowego' i bezpodstawnego wzbogacenia, a także związania sądu uchwałami NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od energii elektrycznej i interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE. Konieczność indywidualnej analizy stanu faktycznego w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu podatków pobranych niezgodnie z prawem UE, z silnym odniesieniem do orzecznictwa TSUE i praktyki krajowej. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów i ich stosowania w praktyce.

Czy można odzyskać podatek zapłacony niezgodnie z prawem UE, jeśli nie poniosło się straty? NSA wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst