I FSK 1181/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2016 r. do czerwca 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nierozpatrzenie materiału dowodowego, bezkrytyczna akceptacja ustaleń organów), art. 151 p.p.s.a. (wadliwa kontrola decyzji), a także naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT dotyczących ustalania stanu faktycznego, oceny dowodów, stosowania procedury VAT-marża oraz prowadzenia ewidencji. Sąd pierwszej instancji uznał, że ewidencja sprzedaży VAT-marża prowadzona przez skarżącego była nierzetelna, a transakcje sprzedaży telefonów używanych nie mogły być opodatkowane w tym systemie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nabył towary od podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu prawidłowości przyjętego stanu faktycznego ani wykładni prawa materialnego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, NSA stwierdził, że nie obowiązuje zasada bezpośredniości w postępowaniu podatkowym, a organy nie miały obowiązku przeprowadzania wszystkich sugerowanych przez skarżącego dowodów, jeśli zgromadzony materiał był wystarczający. Sąd podzielił ocenę dowodów dokonaną przez organ i sąd pierwszej instancji, uznając, że wnioski o nierzetelności ewidencji i braku należytej staranności skarżącego były zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wyrok sądu karnego uniewinniający skarżącego od zarzutu paserstwa nie miał wpływu na ocenę jego staranności w kontekście oszustwa podatkowego. NSA uznał również, że nie zaistniały przesłanki do szacowania podstawy opodatkowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących VAT-marża, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, należytej staranności kontrahentów oraz zasady bezpośredniości w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem telefonami używanymi i procedurą VAT-marża. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nierzetelność ewidencji sprzedaży VAT-marża, polegająca na braku odzwierciedlenia rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wyklucza możliwość opodatkowania transakcji w tym systemie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nierzetelna ewidencja sprzedaży VAT-marża, która nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, uniemożliwia zastosowanie procedury VAT-marża.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby nabył towary używane od podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT, a tym samym transakcje sprzedaży tych towarów nie mogły zostać opodatkowane w systemie VAT-marża. Ewidencja była nierzetelna, gdyż nie odzwierciedlała stanu rzeczywistego.
Czy brak należytej staranności w kontaktach biznesowych przy nabyciu towarów, w tym brak weryfikacji kontrahentów i pochodzenia towaru, może stanowić podstawę do zakwestionowania prawa do zastosowania procedury VAT-marża?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak należytej staranności w kontaktach biznesowych, w tym brak weryfikacji kontrahentów i pochodzenia towaru, może prowadzić do wniosku o nierzetelności ewidencji i braku możliwości zastosowania procedury VAT-marża.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ocenę organu, że skarżący nie dochował należytej staranności, nie weryfikując źródła pochodzenia towaru, spółek wystawiających faktury, ani umocowania osób reprezentujących kontrahentów. Brak formalnej weryfikacji kontrahentów nie jest równoznaczny z rzeczywistym upewnieniem się co do rzetelności transakcji.
Czy wyrok sądu karnego uniewinniający od zarzutu paserstwa jest wiążący dla organów podatkowych przy ocenie należytej staranności w kontekście oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu karnego uniewinniający od zarzutu paserstwa nie jest wiążący dla organów podatkowych przy ocenie należytej staranności w kontekście oszustwa podatkowego, jeśli przedmiotem oceny podatkowej jest wiedza o udziale w oszustwie podatkowym, a nie wiedza o popełnieniu czynu zabronionego przez zbywcę.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uznał, że wyrok sądu karnego uniewinniający skarżącego od zarzutu świadomego nabycia towarów uzyskanych za pomocą czynu zabronionego nie wpływa na ocenę organu o braku należytej staranności w kontaktach z wystawcami zakwestionowanych faktur w kontekście oszustwa podatkowego.
Czy w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada bezpośredniości przy przeprowadzaniu dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje zasada bezpośredniości. Dowodami mogą być różne materiały, w tym zebrane w toku odrębnych postępowań, o ile przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z Ordynacją podatkową, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, co obejmuje szeroki katalog środków dowodowych, nie ograniczając się do zasady bezpośredniości.
Przepisy (21)
Główne
ustawa o VAT art. 120 § 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 120 § 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 120 § 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 109 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
o.p. art. 23 § 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. a)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 7
k.k. art. 292
Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz bezkrytyczną akceptację ustaleń organów podatkowych. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę zgodności z prawem decyzji. • Naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (zaniechanie przesłuchania świadków, dowolne przyjęcie statusu materialnego świadków, niedopuszczenie dowodu z przesłuchania pracowników, odmowa wiarygodności zeznaniom, błędne przyjęcie braku należytej staranności, błędne uznanie ewidencji za nierzetelną). • Naruszenie art. 120 ust. 10 ustawy o VAT przez uznanie, że podatnik nie wykazał nabycia towarów używanych od podmiotów wskazanych w przepisie. • Naruszenie art. 194 § 1 o.p. przez zaniechanie oceny wyroku Sądu Rejonowego. • Naruszenie art. 120 ust. 15 w zw. z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT przez uznanie, że ewidencja dla celów VAT była prowadzona nieprawidłowo i nierzetelnie. • Naruszenie art. 23 § 1 i § 2 o.p. przez niedokonanie szacowania.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, jakie wskazuje ustawa. Daje to rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. • Za pomocą tego zarzutu nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. • Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia, jak z obowiązku ustalenia stanu faktycznego wywiązał się organ administracji. • W postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej nie obowiązuje zatem zasada bezpośredniości. • Ciężar dowodowy w postępowaniu podatkowym nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Nie chodzi zatem o poszukiwanie dowodów w nieskończoność, ale o takie zgromadzenie materiału dowodowego, które pozwoli na dokonanie subsumpcji ustalonych okoliczności faktycznych pod określoną normę materialnoprawną. • Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję, by w ramach tej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności. […]
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących VAT-marża, oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, należytej staranności kontrahentów oraz zasady bezpośredniości w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem telefonami używanymi i procedurą VAT-marża. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego podatku VAT i procedury marży, a także kwestii należytej staranności w biznesie, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia praktyczne aspekty dowodzenia w postępowaniu podatkowym.
“Nierzetelna ewidencja VAT-marża: NSA potwierdza konsekwencje braku należytej staranności w obrocie używanymi towarami.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.