Orzeczenie · 2024-07-19

I FSK 1178/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-07-19
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarboweinstrumentalnośćkontrola sądowauchwała NSAOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za miesiące V-VIII 2013 r. WSA uznał, że organ podatkowy nie ocenił w sposób wystarczający kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował uchwałę NSA w sprawie kontroli sądowej przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. NSA podkreślił, że ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego powinna być dokonywana w przypadkach wątpliwych i z perspektywy zobowiązania podatkowego, a nie z punktu widzenia prawidłowości postępowania karnego. Sąd pierwszej instancji pominął dowody wskazujące na zasadność wszczęcia postępowania karnoskarbowego, takie jak przedstawienie zarzutów podejrzanemu, co świadczy o realizacji celów postępowania karnego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność merytorycznego rozpoznania pozostałych zarzutów skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zakresu kontroli sądowej nad tymi kwestiami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe znaczenie ma ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny może badać przesłanki zastosowania przez organ podatkowy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny ma prawo badać, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

NSA potwierdził możliwość kontroli sądowej przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez organy podatkowe, zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA I FPS 1/21. Ocena ta powinna koncentrować się na tym, czy postępowanie karnoskarbowe nie było instrumentalne z punktu widzenia zobowiązania podatkowego.

Czy przedstawienie zarzutów podejrzanemu w postępowaniu karnoskarbowym świadczy o jego zasadności i realizacji celów ścigania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przejście z fazy 'in rem' do 'ad personam' poprzez przedstawienie zarzutów świadczy o tym, że postępowanie zostało wszczęte w celu wykrycia i ukarania sprawcy, a nie wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przedstawienie zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych prezesowi zarządu spółki świadczy o tym, że postępowanie karnoskarbowe realizuje swoje podstawowe cele, a nie jest jedynie narzędziem do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Czy zawieszenie postępowania karnoskarbowego w oczekiwaniu na wynik postępowania podatkowego przesądza o instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zawieszenie postępowania karnoskarbowego nie przesądza o jego instrumentalności, choć może być jedną z okoliczności branych pod uwagę w połączeniu z innymi czynnikami.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie uznał zawieszenie postępowania karnoskarbowego jako okoliczność niemal przesądzającą o instrumentalności jego wszczęcia. Podkreślono, że ocena powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten, w zw. z art. 70c O.p., pozwala na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd administracyjny może badać, czy wszczęcie tego postępowania nie miało charakteru instrumentalnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 108 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wadliwości uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

k.p.k. art. 2 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postanowienia o przedstawieniu zarzutów.

k.k.s. art. 113 § § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 114 § § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 114a

Ustawa z dnia 10 września 1999 r Kodeks karny skarbowy

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował uchwałę NSA I FPS 1/21. • Sąd pierwszej instancji pominął dowody wskazujące na zasadność wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Przedstawienie zarzutów w postępowaniu karnoskarbowym świadczy o jego realizacji celów, a nie instrumentalności. • Zawieszenie postępowania karnoskarbowego nie przesądza o jego instrumentalności.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy nie ocenił w pełni kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny, jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • czy na tle okoliczności danej sprawy podatkowej, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania • nie oceniałby wprost ani czasu, ani zasadności wszczęcia postępowania karnego skarbowego z punktu widzenia sprawy karnej skarbowej

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący sprawozdawca

Roman Wiatrowski

członek

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zakresu kontroli sądowej nad tymi kwestiami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe znaczenie ma ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wpływu postępowań karnoskarbowych na bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Czy postępowanie karne skarbowe może służyć jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst