I FSK 1156/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego w kwestii rozliczenia podatku VAT naliczonego od inwestycji kanalizacyjnej.
Gmina Miejska B. odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku VAT za 2006 r., kwestionując odmowę stwierdzenia nadpłaty i określenie zobowiązania. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że Gmina nie mogła odliczyć podatku naliczonego od inwestycji kanalizacyjnej, gdyż nie była ona związana z czynnościami opodatkowanymi do momentu jej dzierżawy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności rozróżnienia między modernizacją a budową nowych odcinków kanalizacji oraz ich przeznaczeniem.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług przez Gminę Miejską B. w związku z inwestycją w oczyszczanie ścieków. Gmina wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty i korektę deklaracji VAT, odliczając podatek naliczony związany z realizacją projektu, który był częściowo finansowany ze środków unijnych. Organy podatkowe uznały, że Gmina nie mogła odliczyć podatku naliczonego, ponieważ sieć kanalizacyjna była użytkowana nieodpłatnie przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (PWiK) do momentu zawarcia umowy dzierżawy w grudniu 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy, podzielając stanowisko organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania. NSA podkreślił, że organy podatkowe miały obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 122 O.p.). Wskazał, że inwestycja składała się z modernizacji istniejącej sieci (niezwłocznie przekazywanej do eksploatacji) oraz budowy nowych odcinków i oczyszczalni (nieprzekazanych w bezpłatne użytkowanie). Brak rozróżnienia tych części i przypisania im odpowiedniego przeznaczenia stanowiło naruszenie art. 180 § 1 O.p. NSA uznał, że ocena materiału dowodowego przez organy była niewszechstronna, naruszając art. 191 O.p. Sąd zwrócił uwagę na wcześniejsze wyroki WSA i NSA w podobnych sprawach, które potwierdziły zasadność zarzutów Gminy. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli inwestycja była związana z czynnościami opodatkowanymi, co wymagało od organów podatkowych dokładnego ustalenia stanu faktycznego, rozróżniając modernizację od budowy nowych odcinków i ich przeznaczenie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe i WSA naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego. Inwestycja składała się z części modernizowanych (niezwłocznie oddawanych do eksploatacji) i nowych odcinków (nieprzekazanych w bezpłatne użytkowanie). Brak rozróżnienia tych części i przypisania im odpowiedniego przeznaczenia stanowiło naruszenie zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych (zasada prawdy materialnej).
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych przeprowadzenia dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów, która musi być zgodna z regułami logiki, doświadczeniem życiowym i wszechstronna.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 8 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nieodpłatne świadczenie usług lub nieodpłatne przekazanie towarów jako czynności podlegające opodatkowaniu.
ustawa o VAT art. 91 § 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do rozliczenia podatku naliczonego z chwilą związania inwestycji z czynnością opodatkowaną.
ustawa o VAT art. 87 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Termin zwrotu różnicy podatku.
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na prawa i obowiązki strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności rozróżnienia między modernizacją a budową nowych odcinków kanalizacji oraz ich przeznaczeniem. Niewłaściwa, bo niewszechstronna, ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe. WSA błędnie ocenił postępowanie organów podatkowych, nie dostrzegając naruszeń przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe miały obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych nie sposób zaakceptować stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, że podniesienie pewnych okoliczności faktycznych jest niedopuszczalną zmianą stanu faktycznego nie został spełniony trzeci warunek [wszechstronności oceny dowodów] ocena dowodów, która stała się podstawą ustaleń faktycznych, będących podstawą decyzji ostatecznej nie była oparta na wszystkich dostępnych w sprawie dowodach
Skład orzekający
Grażyna Jarmasz
przewodniczący
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach podatkowych, obowiązki organów podatkowych w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych i oceny dowodów, prawo do odliczenia VAT naliczonego od inwestycji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji kanalizacyjnej i jej nieodpłatnego używania przed dzierżawą, ale zasady postępowania są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia podatkowego jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie zasady prawdy materialnej.
“Błędy proceduralne organów podatkowych kosztują: NSA uchyla decyzję ws. VAT od inwestycji kanalizacyjnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1156/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/ Grażyna Jarmasz /przewodniczący/ Tomasz Kolanowski Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Wr 130/10 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2010-04-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Tomasz Kolanowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 130/10 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz Gminy Miejskiej B. kwotę 15.325 zł (słownie: piętnaście tysięcy trzysta dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 130/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy Miejskiej B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny, podając, że wymienioną wyżej decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 28 maja 2009 r. nr [...], określającą Gminie Miejskiej B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. oraz odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Organ I instancji wskazał, że 6 czerwca 2008 r. Gmina złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji VAT-7 za okres od lutego 2004 r. do marca 2008 r. Powyższe było związane z odliczeniem wydatków na realizację - finansowanego w części ze środków unijnych - projektu "Oczyszczanie ścieków w B.", które nie zostały ujęte w pierwotnych deklaracjach. Na moment złożenia korekt deklaracji użytkownikiem - wytworzonej w ramach instalacji kanalizacyjnej było Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B., które korzystało z niej nieodpłatnie do 30 grudnia 2008 r., stając się po tym dniu dzierżawcą instalacji, na mocy odrębnej umowy zawartej z Gminą. Mając to na uwadze organ uznał, że Gmina - za miesiące, których dotyczyła korekta - nie mogła obniżyć podatku VAT należnego o podatek naliczony, związany z realizowaną inwestycją, gdyż sprzeciwiała się temu treść art. 86 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"). Stwierdził, iż czynność nieodpłatnego przekazania powstałej w ramach inwestycji sieci kanalizacyjnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, w związku z czym podatek naliczony przy jej realizacji nie mógł być odliczony. Podkreślił, że Strona będzie mogła rozliczyć ten podatek na warunkach określonych w art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, tzn. z chwilą związania inwestycji z czynnością opodatkowaną (odpłatną dzierżawą instalacji kanalizacyjnej). W odwołaniu, Gmina zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 86 ust. 13, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 2 ustawy VAT przez przyjęcie, iż nie przysługuje jej prawo do zwrotu podatku w terminie wynikającym z art. 87 ust. 2 ustawy VAT; b) przepisów procesowych, tj. art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.") wskutek nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie ustalenia przeznaczenia powstałych w ramach wskazanej inwestycji środków trwałych (sieci kanalizacyjnej), tzn. czy miały być one dzierżawione, czy przekazane nieodpłatnie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, iż Gminie przysługuje prawo do rozliczenia skumulowanej kwoty podatku naliczonego, związanego z realizowaną inwestycją, z chwilą przekazania inwestycji do odpłatnego użytkowania, na zasadach określonych w art. 91 ustawy VAT. Rozpoznając zarzuty odwołania natury procesowej organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie dopuścił się w tym zakresie uchybień. Wskazał, iż kwestionując dokonane przez Gminę rozliczenie podatku naliczonego organ I instancji bazował na zgromadzonym wyczerpująco materiale dowodowym, z którego jednoznacznie wynikało, że sporna inwestycja została oddana do nieodpłatnego użytkowania. Dodał, że powyższego nie mogło zmienić oświadczenie Prezydenta Miasta B.. W skardze Strona zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie: a) prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 2 ustawy VAT przez przyjęcie, iż Gminie nie przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku w terminie wynikającym z art. 87 ust. 2 tej ustawy; b) prawa procesowego, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. wskutek niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nieustalenia momentu oddania do użytkowania poszczególnych części spornej inwestycji oraz niewskazania proporcji sprzedaży zwolnionej od opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku stwierdził, iż podejmując rozstrzygnięcia w sprawie organy podatkowe nie naruszyły powołanych w skardze zasad procesowych, jak również innych zasad, które winny znaleźć odzwierciedlenie w każdym postępowaniu podatkowym (art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1 i art. 191 O.p.). Sąd I instancji uznał, iż powołane wyżej zasady procesowe znalazły w sprawie pełne odzwierciedlenie. Ustalono, iż sporne między stronami wydatki, w momencie ich ponoszenia nie były związane z czynnościami opodatkowanymi. Według Sądu, zgromadzony wyczerpująco materiał dowodowy potwierdza, iż w okresie realizacji inwestycji "Oczyszczanie ścieków w B." użytkownikiem sieci kanalizacji było PWiK w B., które korzystało z tejże sieci nieodpłatnie od 2002 r., osiągając obrót z tytułu zaopatrywania w wodę i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej B. i Gminy B.. Powyższe, zdaniem Sądu dokumentuje decyzja z 12 września 2002 r., mocą której Zarząd Miasta B. udzielił zezwolenia PWiK na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków począwszy od dnia 12 września 2002 r. W piśmie z 14 września 2009 r. Gmina wyjaśniła, iż wskazana decyzja "obowiązywała i obowiązuje do dnia dzisiejszego". Z przedłożonej przez Skarżącą umowy z 11 kwietnia 2005 r., zawartej pomiędzy Gminą a M. w B. oraz umowy z 11 kwietnia 2005 r., zawartej między M. a PWiK w B. wynika, iż Gmina przekazała sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami do nieodpłatnego wykorzystania przez M.. Ten zaś, na podstawie przywołanej umowy, przekazał sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami PWiK. Zauważa się, że w odpowiedzi na zapytanie organu odwoławczego, strona w piśmie z 9 października 2009 r. wskazała, iż obrót z tytułu świadczenia usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie był obrotem Gminy, będącej jedynie właścicielem sieci kanalizacyjnej, gdyż sprzedawcą świadczenia było PWiK. Sąd wskazał na powołaną przez organy uchwałę Rady Miejskiej w B. z 8 października 2002 r. oraz uchwałę z 30 listopada 2005 r., które ustalają regulaminy obowiązujące na terenie Gminy Miejskiej B. i Gminy B. dotyczące zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, potwierdzające, że te zadania realizuje PWiK. Sąd I instancji przyjął za Dyrektorem Izby Skarbowej, że to PWiK, nie zaś Gmina, korzystając nieodpłatnie z wytworzonej (zmodernizowanej) w ramach inwestycji sieci kanalizacyjnej osiągało obrót z tytułu zaopatrywania w wodę i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej B. i Gminy B., dokonując czynności opodatkowanej podatkiem VAT. Sąd I instancji stwierdził, iż do odpłatnego udostępnienia zrealizowanej przez Gminę inwestycji doszło dopiero na podstawie umowy dzierżawy podpisanej 30 grudnia 2008 r. Z tą też chwilą nastąpiło związanie inwestycji z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT oraz powstało, po stronie Gminy, uprawnienie do rozliczenia kwoty podatku naliczonego przy zakupach związanych z tą inwestycją. W dalszej kolejności Sąd I instancji zauważył, iż prowadząc postępowanie w sprawie organy podatkowe kierowały do Strony liczne zapytania, których celem było ustalenie stanu faktycznego. Z ustalonego, także w oparciu o wyjaśnienia Gminy, stanu faktycznego wynika, iż realizowana inwestycja, jako taka, była do 30 grudnia 2008 r. przekazywana nieodpłatnie, a poszczególne - wytworzone w ramach inwestycji - odcinki kanalizacji były udostępniane PWiK na bieżąco (zastępując częściowo już istniejące), gdyż nie istniała inna możliwość techniczna. To zaś w opinii Sądu I instancji potwierdza, iż w powyższym zakresie przyjęto stan faktyczny zgodnie z udzielonymi przez skarżącą Gminę wyjaśnieniami. Zdaniem Sądu zawarte dopiero w skardze stwierdzenie, że istnieją odcinki kanalizacji, które do momentu podpisania umowy dzierżawy nie zostały przekazane, uniemożliwia na tym etapie sprawy ustosunkowania się do zmienionego w ten sposób stanu faktycznego. W ocenie Sądu I instancji zebrany materiał dowodowy poddany został wszechstronnej ocenie. Organy podatkowe dokonały oceny znaczenia i wartości poszczególnych środków dowodowych i wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne według swojej wiedzy, doświadczenia i wewnętrznego przekonania. Rozpatrzono nie tylko poszczególne dowody, ale również ich wzajemne powiązania. W sprawie znalazła zatem pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) a organy podatkowe przy ocenie zebranego materiału dowodowego kierowały się prawidłami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd zauważył, że strona - kwestionując wszelkie ustalenia organów - sama nie dostarczyła żadnych wiarygodnych dowodów (poza niepopartymi żadnym dowodem oświadczeniami, że zamiarem Gminy było od początku, tj. od momentu ponoszenia wydatków, wydzierżawienie wytworzonych w ramach inwestycji sieci kanalizacyjnych), wygłaszając jedynie gołosłowne twierdzenia. Ponadto Sąd stwierdził, iż uzasadnienie faktyczne decyzji, zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższy wyrok Strona w całości zaskarżyła skargą kasacyjną. W środku odwoławczym zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., w związku z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez wadliwą ocenę przeprowadzoną przez Sąd I instancji, polegającą na błędnym ustaleniu, iż postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji – organ prowadzący postępowanie nie uchybił wymienionym przepisom Ordynacji podatkowej – tj. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Strona skarżąca informowała organy podatkowe o zakresie wykonywania inwestycji przedkładając "Wniosek szczegółowy kompleksowego rozwiązania gospodarki ściekowej w mieście i gminie B....". Ponadto dostarczono umowy dotyczące nieodpłatnej eksploatacji części kanalizacji zawartej z M. oraz pomiędzy M. a Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji. Porównując te trzy dokumenty można było bezproblemowo ustalić jakie odcinki kanalizacji zostały przekazane nieodpłatnie a w konsekwencji ustalić, iż część powyższej inwestycji nie została przekazana i z tego powodu, iż nie była związana z nieodpłatnym używaniem to przysługuje prawo Skarżącemu do odliczenia całości podatku należnego zawartego w fakturach dokumentujących te wydatki. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż skoro wiadoma była data zakończenia inwestycji - 31 grudnia 2009 r. a zaskarżona decyzja dotyczyła okresu styczeń-grudzień 2006 r., to termin zakończenia inwestycji nie pozwalał na wykluczenie, iż w tym okresie poniesiono wydatki na tę część inwestycji, która nie była przekazana w nieodpłatne użytkowanie i wobec tego w celu wypełnienia przesłanek wynikających z art. 122, 187 § 1 oraz 191 O.p. należało, zdaniem Strony, co najmniej zbadać to zagadnienie. Wobec powyższego pełnomocnik Gminy wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu, nie zmieniając dotychczasowego stanowiska w sprawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjne są uzasadnione, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy osiąga zamierzony skutek w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Kasator bowiem podniósł jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., albowiem nie dostrzegł naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 191 O.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że część inwestycji budowy kanalizacji miejskiej nie została przekazana przed zawarciem umowy dzierżawy i z tego powodu nie była związana z nieodpłatnym używaniem. Powoduje to, że Gminie przysługuje prawo do odliczenia całości podatku należnego zawartego w fakturach dokumentujących te wydatki. Ponadto podkreślono, że te okoliczności faktyczne niezwykle łatwo można było ustalić w oparciu o istniejącą dokumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że organy podatkowe ustaliły stan faktyczny w oparciu o wyjaśnienia podatnika, zaś wskazane powyższe okoliczności stanowią zmianę stanu faktycznego, na tym etapie postępowania niedopuszczalną. Z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 122 O.p. i rozwinięta w art. 187 § 1 O.p. Na podstawie tych regulacji prawnych na organach podatkowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W zakresie tych faktów mogą to być okoliczności niekorzystne jak i korzystne dla podatnika. Organ podatkowy bowiem zgodnie z art. 120 O.p. zobowiązany jest przestrzegać zasady praworządności. Stąd też nie sposób zaakceptować stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, że podniesienie pewnych okoliczności faktycznych jest niedopuszczalną zmianą stanu faktycznego. To jedynie świadczy o tym, że organy wbrew obowiązkowi wynikającemu z zasady prawdy materialnej nie zdołały wyjaśnić wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, skoro wciąż pojawiają się takie sytuacje. Ponadto należy podkreślić, że przedmiotowa inwestycja, dokonywana na przestrzeni kilku lat, składała się z kilku elementów. Po pierwsze, następowała modernizacja istniejącej sieci kanalizacyjnej. Ze swojej istoty ta część kanalizacji niezwłocznie był przekazywana do nieodpłatnej eksploatacji. Po drugie, w ramach tej inwestycji budowano nowe odcinki kanalizacji, czy też wybudowano nową oczyszczalnie. Ta część zaś inwestycji nie została przekazana w bezpłatne użytkowanie. Zakres tych prac wynikał z dokumentacji, która była w dyspozycji Gminy Miejskiej B.. W oparciu o te dowody, organ podatkowy był w stanie dokonać ustaleń faktycznych rozgraniczających, które wydatki związane były z częścią inwestycji przekazanej w dzierżawę, a która część była wcześniej przekazana w bezpłatne użytkowanie. Nie przeprowadzenie tego środka dowodowego niewątpliwie narusza art. 180 § 1 O.p. Uchybienie to Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien w trakcie sądowej kontroli legalności decyzji dostrzec. W konsekwencji należy uznać, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonana przez organy podatkowe, narusza granice swobodnej oceny dowodów, określone w art. 191 O.p. Przepis ten wskazuje, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna spełniać łącznie trzy warunki. Po pierwsze, ocena dowodów musi być zgodna z regułami logicznego rozumowania. Po drugie, ocena powinna być zgodna z doświadczeniem życiowym. Wreszcie po trzecie, ocena musi być wszechstronna. Niewątpliwie, jak wynika z wcześniejszych uwag, nie został spełniony trzeci warunek. Ocena dowodów, która stała się podstawą ustaleń faktycznych, będących podstawą decyzji ostatecznej nie była oparta na wszystkich dostępnych w sprawie dowodach. Ponadto należy podkreślić, że w tym samym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 282/10, dotyczącym podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2008 r. oraz wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 235/10, w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do listopada 2010 r. uwzględnił skargę Gminy Miejskiej B. i uchylił zaskarżone decyzje organu odwoławczego. W powyższych orzeczeniach, które zostały wydane po dniu wyrokowania przez ten Sąd w niniejszej sprawie, w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że dokonując wyjaśnienia okoliczności sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, że nabyte towary i usługi, potwierdzone otrzymanymi przez Gminę fakturami, związane były z wykonywaniem czynności niepodlegających opodatkowaniu. Stąd też uznano za trafny zarzut skargi naruszenia art. 122, 187 § 1 oraz 191 O.p. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Wyrokami z dnia 5 maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Dyrektora Izby Skarbowej w obu sprawach (sygn. akt I FSK 1295/10 oraz I FSK 1396/10). Zatem ocena prawidłowości przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania dowodowego, dokonana w tych sprawach przez Sądy zarówno I jak i II instancji jest zbieżna z stanowiskiem wyrażonym w niniejszej sprawie. Z tych też względów zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 191O.p. jest trafny. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. Na sumę kosztów składają się uiszczony przez stronę skarżącą wpis stosunkowy od skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, a także wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej. Wysokość tego wynagrodzenia określono w oparciu o przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Uwzględniając jednak tożsamość czterech rozpoznawanych spraw (I FSK 1156/10, I FSK 1157/10, I FSK 1204/10, I FSK 1205/10) i jednolitą argumentację skarg kasacyjnych, odstąpiono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. od zasądzenia zwrotu kosztów w zakresie pełnego wynagrodzenia pełnomocnika, zasądzając je w połowie. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oceni i uwzględni ocenę prawna zawartą powyżej. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI