Orzeczenie · 2025-11-19

I FSK 1152/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-19
NSApodatkoweWysokansa
VATnieruchomościdziałalność gospodarczapodatnik VATinterpretacja podatkowazarząd majątkiem prywatnympełnomocnictwosprzedaż nieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną (Ł.). Sąd pierwszej instancji uznał, że aktywność skarżącej, polegająca na zawarciu umowy zobowiązującej i udzieleniu pełnomocnictwa nabywcy do realizacji inwestycji, nie uzasadnia twierdzenia o prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości nie podlegała opodatkowaniu VAT. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, twierdząc, że sąd błędnie przyjął, iż sprzedaż nie następuje w ramach działalności gospodarczej. Organ argumentował, że działanie przez pełnomocnika powinno być przypisywane mocodawcy, a udzielone pełnomocnictwa świadczą o aktywności skarżącej. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla oceny, czy sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT, jest to, czy sprzedający podejmuje aktywne działania angażując środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców, zgodnie z orzecznictwem TSUE (sprawy C-180/10 i C-181/10). W niniejszej sprawie, zawarcie umowy przedwstępnej i udzielenie pełnomocnictwa nabywcy nie było wystarczające do uznania skarżącej za podatnika VAT, ponieważ cena była już ustalona, a ryzyko gospodarcze nie obciążało skarżącej. Aktywność nabywcy, nawet jeśli była szeroka, nie mogła być przypisana skarżącej jako jej własna, profesjonalna działalność. NSA odwołał się również do nowszego wyroku TSUE (C-213/24), wskazując jednak na istotne różnice w stanie faktycznym, które wykluczały jego zastosowanie w tej sprawie. W konsekwencji, sąd uznał, że aktywność skarżącej mieściła się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów odróżniających zwykły zarząd majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej w kontekście opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji angażowania pełnomocników.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie cena była z góry ustalona, a ryzyko gospodarcze nie obciążało sprzedającego. Nowsze orzecznictwo TSUE może wymagać ponownej analizy w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, która zawarła umowę przedwstępną i udzieliła nabywcy pełnomocnictwa do realizacji inwestycji, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprzedający nie podejmuje własnych, aktywnych działań angażując środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców, a jedynie zarządza swoim majątkiem prywatnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama umowa przedwstępna i udzielenie pełnomocnictwa nabywcy nie świadczą o profesjonalnej aktywności sprzedającego. Kluczowe jest, czy sprzedający angażuje środki podobne do przedsiębiorcy, a nie tylko zarządza majątkiem prywatnym. W tej sprawie cena była ustalona, a ryzyko gospodarcze nie obciążało sprzedającego.

Czy aktywność nabywcy nieruchomości, realizowana na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez sprzedającego, może być przypisana sprzedającemu jako jego własna działalność gospodarcza w rozumieniu VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprzedający nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z tą aktywnością i nie angażuje własnych środków w sposób profesjonalny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że nawet szerokie pełnomocnictwo udzielone nabywcy nie oznacza, że działania nabywcy są aktywnością sprzedającego, zwłaszcza gdy cena została już ustalona i sprzedający nie ponosi ryzyka związanego z działaniami nabywcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Działalność gospodarcza w rozumieniu VAT wymaga aktywnego angażowania środków podobnych do przedsiębiorcy, a nie tylko zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Sprzedaż nieruchomości może podlegać VAT, jeśli jest dokonywana przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 2174

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, nawet z udzieleniem pełnomocnictwa nabywcy, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT, jeśli sprzedający nie podejmuje własnych, aktywnych działań i nie ponosi ryzyka gospodarczego. • Aktywność nabywcy realizowana na podstawie pełnomocnictwa nie może być przypisana sprzedającemu jako jego własna, profesjonalna działalność.

Odrzucone argumenty

Udzielenie szerokiego pełnomocnictwa nabywcy świadczy o aktywności sprzedającego w zakresie obrotu nieruchomościami. • Działanie przez pełnomocnika powinno być oceniane jako działanie samego mocodawcy.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej same z siebie czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności • nie ma decydującego charakteru sama liczba i zakres transakcji sprzedaży • nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów • Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego • Taka aktywność świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie • nie było więc podstaw do przypisania skarżącej aktywności w działaniach podjętych w celu doprowadzenia do sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w takim zakresie, jaki objęty był pełnomocnictwem udzielonym w umowie przedwstępnej • aktywność samej skarżącej nie wykraczała poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających zwykły zarząd majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej w kontekście opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości, zwłaszcza w sytuacji angażowania pełnomocników."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie cena była z góry ustalona, a ryzyko gospodarcze nie obciążało sprzedającego. Nowsze orzecznictwo TSUE może wymagać ponownej analizy w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne i precyzuje, kiedy takie działania mogą być uznane za działalność gospodarczą, co jest istotne dla wielu podatników.

Sprzedajesz działkę? Uważaj, czy nie stajesz się podatnikiem VAT!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst