I FSK 115/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił postanowienie organu odmawiające spółce O. sp. z o.o. zaliczenia nadwyżki VAT na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami według obniżonej stawki. Spółka wykazała w deklaracjach VAT nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu, a jednocześnie złożyła zeznanie CIT-8 za 2021 r. z wykazaną zaległością podatkową z tytułu nieuiszczonych zaliczek na podatek dochodowy. Wystąpiła o przeksięgowanie zwrotu VAT na poczet tej zaległości wraz z odsetkami, stosując obniżoną stawkę z art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe odmówiły zastosowania obniżonej stawki, argumentując, że warunkiem jest złożenie prawnie skutecznej korekty deklaracji, a spółka złożyła jedynie zeznanie roczne i wnioski o zaliczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak obowiązku odrębnego deklarowania zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych nie pozbawia podatnika prawa do skorzystania z obniżonej stawki odsetek, gdy zaległość zostanie uregulowana dobrowolnie, nawet jeśli nie poprzez formalną korektę deklaracji, ale poprzez złożenie zeznania rocznego i uregulowanie należności. Sąd podkreślił celowościową wykładnię przepisu, mającą na celu motywowanie podatników do dobrowolnego regulowania zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko WSA, oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd uznał, że zarzuty organu dotyczące naruszenia art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej są nieuzasadnione. Podkreślono, że złożenie zeznania rocznego wykazującego nieuiszczone zaliczki oraz uregulowanie zaległości wraz z odsetkami, nawet bez formalnej korekty deklaracji, spełnia cel przepisu, jakim jest promowanie dobrowolnego regulowania zobowiązań. Sąd zinterpretował pojęcie "prawnie skutecznej korekty deklaracji" szeroko, uwzględniając złożenie zeznania rocznego i pisma z wnioskiem o zaliczenie jako formę oświadczenia wiedzy i woli podatnika, które doprowadziło do uregulowania należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę w sytuacjach, gdy podatnik dobrowolnie reguluje zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy, nawet bez formalnej korekty deklaracji, poprzez złożenie zeznania rocznego i wniosku o zaliczenie zwrotu VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku obowiązku składania odrębnych deklaracji na zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych oraz interpretacji art. 56a Ordynacji podatkowej w kontekście złożenia zeznania rocznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik może skorzystać z obniżonej stawki odsetek za zwłokę (art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej) w sytuacji, gdy zaległość z tytułu niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy została uregulowana poprzez złożenie zeznania rocznego i wniosku o zaliczenie zwrotu VAT, bez formalnego złożenia korekty deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może skorzystać z obniżonej stawki odsetek za zwłokę, nawet jeśli zaległość z tytułu zaliczek na podatek dochodowy została uregulowana poprzez złożenie zeznania rocznego i wniosku o zaliczenie zwrotu VAT, a nie poprzez formalną korektę deklaracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cel przepisu art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej, jakim jest promowanie dobrowolnego regulowania zaległości, jest realizowany również wtedy, gdy podatnik składa zeznanie roczne wykazujące nieuiszczone zaliczki i uiszcza należność wraz z odsetkami. Szeroka interpretacja "prawnie skutecznej korekty deklaracji" obejmuje takie działania, które prowadzą do uregulowania zobowiązania.
Jak należy interpretować wymóg złożenia "prawnie skutecznej korekty deklaracji" w kontekście art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy podatnik nie złożył odrębnych deklaracji na zaliczki, a jedynie zeznanie roczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymóg "prawnie skutecznej korekty deklaracji" należy rozumieć szeroko, uwzględniając cel przepisu. Złożenie zeznania rocznego wykazującego zaległości z tytułu niezapłaconych zaliczek i uregulowanie ich wraz z odsetkami, nawet bez formalnej korekty, może być uznane za spełnienie tego warunku.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustawodawca nie wnika w przyczyny wadliwego zadeklarowania. Dwa neutralne warunki (korekta i zapłata) mają na celu motywację do szybkiej spłaty. Złożenie zeznania rocznego i pisma z wnioskiem o zaliczenie, prowadzące do uregulowania należności, jest wystarczające dla zastosowania obniżonej stawki odsetek.
Przepisy (13)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 56a § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Obniżona stawka odsetek za zwłokę (50%) stosowana jest przy złożeniu prawnie skutecznej korekty deklaracji i zapłacie zaległości w ciągu 7 dni od złożenia korekty. Przepis stosuje się odpowiednio przy zaliczeniu nadpłaty lub zwrotu podatku na wniosek złożony w ciągu 7 dni od złożenia korekty.
t. j.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 81
Ordynacja podatkowa
Podatnicy są uprawnieni do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ordynacja podatkowa
Podstawowe zasady postępowania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wniesienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie wyroku WSA i orzeczenie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zrzeczenie się rozprawy.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 3 § 5
Ordynacja podatkowa
Definicja deklaracji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 81b § 2
Ordynacja podatkowa
Ograniczenia dotyczące korekty deklaracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie zeznania rocznego i uregulowanie zaległości z odsetkami, nawet bez formalnej korekty deklaracji, spełnia cel art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej. • Szeroka interpretacja "prawnie skutecznej korekty deklaracji" obejmuje działania podatnika prowadzące do uregulowania zobowiązania. • Celowościowa wykładnia art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej przemawia za przyznaniem obniżonej stawki odsetek podatnikom dobrowolnie regulującym zaległości.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie prawnie skutecznej korekty deklaracji uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki odsetek za zwłokę. • Przekształcenie obowiązku uiszczenia zaliczek w obowiązek uiszczenia zobowiązania za rok podatkowy przekreśla możliwość zastosowania obniżonej stawki odsetek, gdy podatnik skoryguje zeznanie roczne i ureguluje zaległości.
Godne uwagi sformułowania
Swoista "ulga" za dobrowolną wpłatę zaległości podatkowej miała być na tyle atrakcyjna, aby [...] stanowiła znaczącą motywację dla podatnika do szybkiego uregulowania należności podatkowych. • Korekta deklaracji zastępuje deklarację ją poprzedzającą, czyli w momencie złożenia korekty deklaracji traci byt prawny deklaracja pierwotna (poprzedzająca korektę). • Wykazując nie odprowadzane wcześniej zaliczki w deklaracji za rok podatkowy i dokonując wpłaty należnych od nich odsetek za zwłokę, podatnik w pewien sposób "koryguje" swoje nieprawidłowe działania. • Nieracjonalne jest bowiem stwarzanie warunków, w których podatnik świadomie ma zadeklarować w zeznaniu rocznym zaliczki w nieprawidłowej wysokości, a następnie złożyć korektę tej deklaracji [...] tylko i wyłącznie w celu skorzystania z dobrodziejstwa przewidzianego w art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę w sytuacjach, gdy podatnik dobrowolnie reguluje zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy, nawet bez formalnej korekty deklaracji, poprzez złożenie zeznania rocznego i wniosku o zaliczenie zwrotu VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku obowiązku składania odrębnych deklaracji na zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych oraz interpretacji art. 56a Ordynacji podatkowej w kontekście złożenia zeznania rocznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla podatników zagadnienia obniżonej stawki odsetek, a interpretacja sądu jest korzystna dla podatników, którzy dobrowolnie chcą uregulować zaległości, nawet jeśli nie spełnią rygorystycznie formalnych wymogów.
“Ulga w odsetkach za zwłokę: Czy złożenie zeznania rocznego wystarczy zamiast korekty?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.