I FSK 115/22Przedawnienie VAT zajęcie wierzytelności przerwanie biegu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Przedawnienie miało nastąpić z dniem 31 grudnia 2019 r., co wynikało z zastosowania art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej (O.p.), zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego. W sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w grudniu 2014 r., o czym podatnik został zawiadomiony. Skarżący kwestionował moment skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, twierdząc, że nastąpiło to dopiero w 2015 r. po upływie terminu na zaskarżenie czynności egzekucyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, a samo wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło w grudniu 2014 r., co przerwało bieg terminu przedawnienia, który rozpoczął bieg na nowo i upłynął z dniem 31 grudnia 2019 r. W konsekwencji, wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony po tym terminie był prawnie niedopuszczalny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz momentu skuteczności tego zajęcia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania środka egzekucyjnego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym i jego wpływu na przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy moment skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, przerywającego bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, czy dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moment skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego zobowiązanego. Okres, w którym zobowiązany może zaskarżyć takie zajęcie, nie wpływa na skuteczność samego zajęcia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 80 § 2 pkt 1 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Ponadto, art. 54 § 6 u.p.e.a. stanowi, że samo wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, doręczenie zawiadomienia bankowi przerywa bieg terminu przedawnienia, a bieg ten rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego, niezależnie od ewentualnego zaskarżenia tej czynności przez zobowiązanego.
Czy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 79 § 2 O.p.
Uzasadnienie
Jeśli zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za dany okres rozliczeniowy również wygasa. W niniejszej sprawie, ponieważ zobowiązanie VAT za czerwiec 2010 r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2019 r., wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony w 2020 r. był prawnie niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
O.p. art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione z innych przyczyn uniemożliwiających jego wszczęcie.
O.p. art. 79 § 2
Ordynacja podatkowa
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 80 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przewiduje możliwość wniesienia przez zobowiązanego skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w terminie 14 dni.
u.p.e.a. art. 54 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przewiduje możliwość wniesienia przez zobowiązanego skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w terminie 14 dni.
u.p.e.a. art. 54 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Samo przez się wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać istotne zagadnienia prawne, wykładnię przepisów, odpowiedź na zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na badaniu zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. orzeczenia wydawane w indywidualnych sprawach administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i wydać postanowienie merytorycznie rozstrzygające sprawę.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i wydać postanowienie merytorycznie rozstrzygające sprawę.
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i wydać postanowienie merytorycznie rozstrzygające sprawę.
O.p. art. 12 § 4
Ordynacja podatkowa
Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień.
O.p. art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
P.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która ją wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie oraz poniesione wydatki.
P.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Określa stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 70 § 4 O.p. i art. 54 § 4 u.p.e.a. przez uznanie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczął bieg na nowo dopiero w 2015 r., podczas gdy środek egzekucyjny uprawomocnił się dopiero w 2015 r. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. przez uznanie, że Dyrektor IAS miał obowiązek uchylić postanowienie Naczelnika US. • Niewłaściwe zastosowanie art. 165a § 1 w związku z art. 79 § 2 O.p. przez uznanie, że przed żądaniem wszczęcia postępowania nadpłatowego doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. przez uznanie, że znajdują zastosowanie w sprawie, w której należało uchylić postanowienie Naczelnika US.
Godne uwagi sformułowania
Ukształtowana w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym instytucja zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prowadzi do wniosku, że zastosowanie środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 80 § 2 pkt 1 w związku z § 1 pkt 1 oraz art. 54 § 1 w związku z § 4 i § 6 u.p.e.a. następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego zobowiązanego będącego dłużnikiem organu podatkowego, a okres w którym ów zobowiązany może zaskarżyć takie zajęcie nie wpływa na skuteczność samego zajęcia. • Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. • Samo przez się wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
członek
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz momentu skuteczności tego zajęcia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania środka egzekucyjnego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym i jego wpływu na przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i jego przerwania przez działania egzekucyjne, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania przepisów.
“Zajęcie konta bankowego przerywa przedawnienie podatku VAT – kluczowa interpretacja NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.