I FSK 1146/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą prawa spółki C. sp. z o.o. do odliczenia VAT od faktur za usługi budowlane. Spółka nabywała usługi budowlane związane z adaptacją lokali, bieżącym utrzymaniem nieruchomości oraz wykonawstwem zastępczym. Dyrektor KIS uważał, że w tych przypadkach powinien mieć zastosowanie mechanizm odwrotnego obciążenia (reverse charge). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę spółki za zasadną, uchylając interpretację organu. Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował pojęcie 'podwykonawcy' i uznał, że spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT, nawet w przypadku wykonawstwa zastępczego, uznając charakter odszkodowawczy rekompensaty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd drugiej instancji zgodził się z WSA co do prac adaptacyjnych i bieżącego utrzymania, uznając, że spółka nie działa jako podwykonawca w rozumieniu przepisów. Jednakże, w kwestii wykonawstwa zastępczego, NSA stwierdził, że spółce nie przysługuje prawo do odliczenia VAT. Uzasadniono to brakiem związku nabycia usług w ramach wykonawstwa zastępczego z opodatkowaną działalnością gospodarczą spółki, a także odszkodowawczym charakterem otrzymanej rekompensaty, która nie stanowi wynagrodzenia za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących mechanizmu odwrotnego obciążenia w VAT w kontekście usług budowlanych, zwłaszcza w sytuacjach związanych z najmem, adaptacjami lokali i wykonawstwem zastępczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznych stanów faktycznych związanych z umowami najmu i pracami budowlanymi. Interpretacja mechanizmu odwrotnego obciążenia może być odmienna w innych branżach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez zewnętrznych usługodawców realizujących prace budowlane w zakresie prac adaptacyjnych, bieżącego utrzymania nieruchomości oraz wykonawstwa zastępczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W zakresie prac adaptacyjnych i bieżącego utrzymania - tak, spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT. W zakresie wykonawstwa zastępczego - nie, spółce nie przysługuje prawo do odliczenia VAT.
Uzasadnienie
W przypadku prac adaptacyjnych i bieżącego utrzymania, spółka nie działa jako podwykonawca, a inwestorem jest ona sama lub wynajmujący. Natomiast w przypadku wykonawstwa zastępczego, nabycie usług nie jest związane z działalnością opodatkowaną spółki, a otrzymana rekompensata ma charakter odszkodowawczy.
Czy w przypadku nabywania usług budowlanych w ramach prac adaptacyjnych i bieżącego utrzymania nieruchomości przez spółkę (najemcę/wynajmującego) zastosowanie ma mechanizm odwrotnego obciążenia (reverse charge)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mechanizm odwrotnego obciążenia nie ma zastosowania, ponieważ spółka nie działa jako podwykonawca w rozumieniu art. 17 ust. 1h ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Spółka jest inwestorem lub wynajmujący jest inwestorem, a nie podwykonawcą. Usługi budowlane stanowią element szerszej usługi najmu lub są inwestycją w nieruchomość.
Czy w przypadku nabywania usług budowlanych w ramach wykonawstwa zastępczego przez spółkę, spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółce nie przysługuje prawo do odliczenia VAT.
Uzasadnienie
Nabycie usług w ramach wykonawstwa zastępczego nie jest związane z opodatkowaną działalnością gospodarczą spółki, a otrzymana rekompensata ma charakter odszkodowawczy, a nie wynagrodzenie za usługę.
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 17 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Mechanizm odwrotnego obciążenia ma zastosowanie do usług budowlanych, gdy usługodawca jest podwykonawcą. W analizowanej sprawie, w zależności od sytuacji, spółka nie zawsze działała jako podwykonawca lub nabycie nie było związane z działalnością opodatkowaną.
u.p.t.u. art. 17 § ust. 1h
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podwykonawcy w kontekście usług budowlanych.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy świadczenia usług, które nie są sprzedażą towarów.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
k.c. art. 47
Kodeks cywilny
Definicja części składowej rzeczy.
u.o.r. art. 3 § ust. 1 pkt 15 lit. c
Ustawa o rachunkowości
Ulepszenia w obcych środkach trwałych.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Amortyzacja ulepszeń w obcych środkach trwałych.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14a § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku wykonawstwa zastępczego, nabycie usług nie jest związane z opodatkowaną działalnością gospodarczą spółki, a otrzymana rekompensata ma charakter odszkodowawczy, a nie wynagrodzenie za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT od faktur wystawionych przez usługodawców zewnętrznych realizujących prace budowlane w ramach wykonania zastępczego.
Godne uwagi sformułowania
W analizowanej sprawie nie można uznać Skarżącej (która występuje jako najemca) za beneficjenta nabywanych prac budowlanych oraz nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia ze świadczeniem jednej kompleksowej usługi najmu. • Kwoty otrzymane mają pokryć koszt wykonania zastępczego oraz dodatkowe wydatki związane z niesolidnością kontrahenta. Za usługę nie może być uznany również sam zwrot kosztów dokonany przez wykonawcę, który nie wykonał swojego zobowiązania wobec inwestora. Brak jest bowiem elementu wzajemności. • Wyodrębnianie w ramach świadczenia oferowanego przez wynajmującego dwóch niezależnych usług - usługi najmu i usługi budowlanej jest zatem zabiegiem całkowicie sztucznym.
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący
Maja Chodacka
członek
Marek Olejnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących mechanizmu odwrotnego obciążenia w VAT w kontekście usług budowlanych, zwłaszcza w sytuacjach związanych z najmem, adaptacjami lokali i wykonawstwem zastępczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych stanów faktycznych związanych z umowami najmu i pracami budowlanymi. Interpretacja mechanizmu odwrotnego obciążenia może być odmienna w innych branżach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od usług budowlanych, a rozstrzygnięcie NSA w kwestii wykonawstwa zastępczego jest istotne dla praktyki.
“Czy można odliczyć VAT od prac budowlanych w ramach wykonawstwa zastępczego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.