I FSK 1144/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSApodatkoweŚredniansa
interpretacja podatkowaVATnieruchomościprzedsiębiorstwozorganizowana część przedsiębiorstwadzierżawazbyciepostępowanie przed sądami administracyjnymiuzasadnienie wyroku

NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora KIS od wyroku WSA, który uchylił postanowienie organu o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o interpretację podatkową. NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie wyjaśniało wystarczająco podstawy prawnej ani nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skargi. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę sporządzenia prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie Dyrektora KIS o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka wnioskowała o interpretację w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości i ruchomości, w tym w kontekście zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz przejścia umowy dzierżawy na nabywcę. Organ podatkowy pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych, nie uzyskawszy od spółki informacji o zamiarze nabywcy kontynuowania działalności. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając postanowienie organu. NSA, analizując skargę kasacyjną organu, stwierdził zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia, nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując sporządzenie prawidłowego i umotywowanego uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie zawierało pełnej podstawy prawnej, nie wyjaśniało wystarczająco stanowiska sądu ani nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ nie przedstawiło w sposób wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie wyjaśniło motywów sądu ani nie odniosło się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 6 § pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 2 § pkt 27e

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 43 § ust. 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14g § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 169 § § 1 i 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów środka zaskarżenia. W każdym przypadku sąd administracyjny ma obowiązek szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko.

Skład orzekający

Danuta Oleś

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz prawidłowe prowadzenie postępowania w sprawach o interpretację podatkową."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowo-administracyjnym, szczególnie w kontekście interpretacji podatkowych. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA prowadzi do jego uchylenia przez NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1144/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Maja Chodacka
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1412/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-03
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14b § 3, art. 14g § 1, rt. 169 § 1 i 4 w zw. z art.14h, art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1412/20 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości [...] z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Syndyka masy upadłości [...] z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1412/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez Syndyka masy upadłości E. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 czerwca 2020 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, wraz z postanowieniem wydanym w pierwszej instancji.
W dniu 10 grudnia 2019 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT transakcji dostawy nieruchomości oraz ruchomości w przypadku gdy na nabywcę przejdzie umowa dzierżawy zawarta z dzierżawcą jako zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 6 pkt 1 i art. 2 pkt 27e ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2117 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") oraz braku zwolnienia z podatku od towarów i usług transakcji dostawy nieruchomości oraz ruchomości w przypadku gdy na nabywcę przejdzie umowa dzierżawy.
Postanowieniem z 16 stycznia 2019 roku Sąd Rejonowy [...] ogłosił upadłość spółki.
W toku postępowania upadłościowego spółka zleciła sporządzenie opisu i oszacowania majątku. Na przedsiębiorstwo skarżącej składało się m.in. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanej w użytkowanie oraz własność znajdujących się na tej nieruchomości, stanowiących odrębne nieruchomości: 2 budynków handlowo-usługowych, 3 innych budynków niemieszkalnych i urządzeń.
Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z własnością budynków zostało nabyte przez skarżącą na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego 19 września 2014 roku. Nabycie użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z własnością budynków było opodatkowane podatkiem od towarów i usług w wysokości 23% gdyż pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynków upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Spółka w momencie nabycia nieruchomości była czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług nadal. Opisane nieruchomości aktualnie przeznaczone są pod najem. Znajdują się tam lokale użytkowe, sale konferencyjne, powierzchnie ekspozycyjne i miejsca parkingowe przeznaczone pod najem. Budynki nie były przedmiotem ulepszeń. Aktualne wykorzystanie nieruchomości polega na ich wydzierżawieniu firmie G. sp. z o.o. (dalej: "dzierżawca"). W ramach umowy dzierżawca dzierżawi nieruchomość wraz z ruchomościami stanowiącymi własność spółki, a niezbędnymi do prowadzenia przedsiębiorstwa dzierżawcy. Spółka oddała ją do używania i pobierania pożytków, a dzierżawca przyjął nieruchomości i ruchomości w zamian za umówiony czynsz dzierżawny. Dzierżawca na mocy umowy dzierżawy jest uprawniony do korzystania z nieruchomości w sposób niezakłócony oraz pobierania wszelkich pożytków, w szczególności pożytków cywilnych takich jak czynsze najmu, czynsze dzierżawne, przychody z tytułu umieszczania reklam zewnętrznych, wynajmu miejsc parkingowych i placu eventowego. Dzierżawca może, bez pisemnej zgody, zmienić przeznaczenie nieruchomości oraz w szczególności oddać nieruchomość osobie trzeciej do bezpłatnego używania a także ją poddzierżawiać, jak również rozporządzać w inny sposób, który dla prowadzenia przedsiębiorstwa dzierżawcy okaże się konieczny. Brak obowiązku uzyskiwania zgody przez dzierżawcę dotyczy także zawierania wszelkich umów i składania oświadczeń woli, przedmiotem których byłaby wydzierżawiona nieruchomość.
Spółka stwierdziła, iż w pierwszej kolejności zamierza podjąć próbę sprzedaży nieruchomości oraz ruchomości dzierżawionych aktualnie przez dzierżawcę wraz z umową z dzierżawy. Na kupującego w związku z realizowaną sprzedażą nie przejdą: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo (nazwa przedsiębiorstwa) spółki, wierzytelności spółki, środki pieniężne w kasie i na rachunkach spółki, tajemnice przedsiębiorstwa spółki, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, zobowiązania, w szczególności wynikające z kredytu bankowego finansującego nabycie nieruchomości.
W przypadku niepowodzenia realizacji sprzedaży w powyższym trybie spółka planuje rozwiązać umowę z dzierżawcą, a następnie sprzedać nieruchomość oraz ruchomości, bez umowy dzierżawy. Na kupującego w związku z realizowaną sprzedażą nie przejdą: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo (nazwa przedsiębiorstwa) spółki, wierzytelności spółki, środki pieniężne w kasie i na rachunkach spółki, tajemnice przedsiębiorstwa spółki, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, zobowiązania, w szczególności wynikające z kredytu bankowego finansującego nabycie nieruchomości. Nie będzie też przeniesiona umowa dzierżawy.
Skarżąca przewiduje, że nabywcą, niezależnie od modelu transakcji, który uda się zrealizować, będzie podmiot zarejestrowany jako podatnik od towarów i usług VAT czynny. W związku z powyższym zadała pytania:
1. Czy nieruchomości i ruchomości aktualnie dzierżawione przez dzierżawcę, w przypadku, gdy na nabywcę przejdzie także umowa dzierżawy, nie stanowią przedsiębiorstwa albo zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT?
2. W przypadku gdy na nabywcę przejdzie umowa dzierżawy zawarta z dzierżawcą to czy w razie realizacji tego modelu transakcji oraz złożenia przez spółkę i nabywcę zgodnego oświadczenia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, sprzedaż nieruchomości oraz ruchomości aktualnie dzierżawionych przez dzierżawcę nie będzie podlegała zwolnieniu z podatku od towarów i usług?
W zakresie pytania nr 1, zdaniem spółki planowana transakcja sprzedaży zespołu składników majątkowych i niemajątkowych nie będzie stanowiła transakcji zbycia przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o VAT. Według spółki nie można uznać, że nieruchomość wraz z ruchomościami stanowi przedsiębiorstwo skarżącej. Zbyciu nieruchomości wraz z ruchomościami nie będzie towarzyszył transfer szeregu opisanych wcześniej kluczowych składników, wchodzących w skład definicji i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa spółki.
W zakresie pytania nr 2 spółka stwierdziła, że pod warunkiem złożenia przez nią i nabywcę zgodnego oświadczenia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT sprzedaż nieruchomości oraz ruchomości aktualnie dzierżawionych przez dzierżawcę nie będzie podlegała zwolnieniu z podatku VAT.
Na wezwanie organu podatkowego spółka uzupełniła opis zdarzenia przyszłego.
Postanowieniem z 18 marca 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pozostawił wniosek bez rozpatrzenia stwierdzając, że nadal zawiera on braki formalne i nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"). Następnie postanowieniem z 1 czerwca 2020 r. organ podatkowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14b § 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i 4 w zw. z art.14h, art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że przedmiot sporu powstał na tle dwóch pytań skarżącej sformułowanych w ramach wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Mając zatem zakreślony zakres pytań Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie miało ustalenie przez organ interpretacyjny na podstawie przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego sprawy, czy przedmiot transakcji (nieruchomość i ruchomości) stanowi przedsiębiorstwo albo ZCP. Dopiero bowiem przesądzenie ww. okoliczności pozwala na dalsze określenie konsekwencji w podatku VAT.
Organ interpretacyjny stanął na stanowisku, że przy ocenie, "czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, czy też ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności: zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji".
W ocenie Sądu, organ podatkowy niezasadnie postanowił o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa. W pierwszej kolejności organy powinien rozstrzygnąć, czy składniki majątkowe (nieruchomość i ruchomości) stanowią ZCP czy przedsiębiorstwo. Dla dokonania ww. oceny nie jest koniczne ustalenie sposobu zachowania nabywcy (oddanie go w stanie faktycznym). Jeżeli bowiem organ interpretacyjny uzna, że wskazane we wniosku składniki majątkowe nie stanowią ZCP albo przedsiębiorstwa, to w ogóle nie zaistnieje kwestia stosowania art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ podatkowy. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w powiązaniu z art. 14b § 1 i 3 i art. 14c § 1 oraz art. 14g § 1 w powiązaniu z art. 169 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ nie miał podstaw do wezwania spółki do uzupełniania braków wniosku poprzez udzielenie informacji dotyczącej zamiaru nabywcy ruchomości i nieruchomości w zakresie kontynuowania działalności gospodarczej bez uprzedniego ustalenia czy zbywane ruchomości i nieruchomości stanowią zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt. 27e w związku z art. 6 pkt. 1 ustawy o VAT, bo ten zawierał wszystkie przewidziane prawem elementy, w tym dostateczne przedstawienie stanu faktycznego i przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego, wobec czego organ powinien był udzielić interpretacji, podczas gdy spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji zawierającym niepełny dla wydania interpretacji opis stanu faktycznego więc organ mając na uwadze art. 19 Dyrektywy 112 nie mógł inaczej postąpić jak zgodnie z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej i wezwać do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego i własnego stanowiska w sprawie niezbędnych z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji, a w konsekwencji braku usunięcia wyżej wymienionych braków pomimo wezwania organu - na podstawie art. 14g § 1, art. 169 § 1 i 4 w zw. z art. 14h § 1 Ordynacji podatkowej pozostawić bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 14g § 1, art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa procesowego, mimo że do takich naruszeń nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia zamiast oddalenia skargi;
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez brak powołania pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ograniczonej wyłącznie do przywołania jako podstawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 p.p.s.a. podczas gdy organ wydając postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nie dokonywał merytorycznej oceny wniosku w oparciu o art. 6 pkt. 1 w związku z art. 2 pkt. 27e ustawy o VAT oraz niedostateczne wyjaśnienie i uzasadnienie zasadniczej dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej prawnej możności organu rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej lub jego rozpoznania po wezwaniu do jego uzupełnienia w określonym zakresie pomimo nieudzielenia przez skarżącą informacji dotyczącej zamiaru przyszłego nabywcy ruchomości i nieruchomości w zakresie kontynuowania działalności gospodarczej, co skutkowało wydaniem wyroku z wadliwym uzasadnieniem, tj. nie zawierającym wszystkich elementów, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Słuszny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślić zatem należy, że w każdym przypadku sąd administracyjny ma obowiązek szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko. W tym procesie nie jest wystarczające stwierdzenie, że nie doszło, czy też doszło do naruszenia prawa, gdyż musi za tym iść jak najbardziej szczegółowa analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod redakcją prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. BECK Warszawa 2011, str. 522). Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów środka zaskarżenia. Każda ze stron, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu musi poznać dokładnie argumenty przemawiające za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu. Nadto, prawidłowe uzasadnienie umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparte zostało zaskarżone orzeczenie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej - strona, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu, musi poznać dokładnie argumenty przemawiające za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku (tak wyrok NSA z 15 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1291/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
W rozpatrywanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada w pełni wymogom stawianym w cytowanym powyżej przepisie. Słusznie zarzucany jest brak powołania pełnej podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd ograniczył się wyłącznie wskazania jako podstawy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 p.p.s.a.
Jak już wskazano powyżej jednym z koniecznych elementów jaki powinno zawierać uzasadnienie wyroku jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W tym zakresie Sąd powinien podać argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji jest więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. Oznacza to, iż powinny być wskazane przepisy prawa mające zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz wyjaśnienie ich znaczenia.
Przypomnienia wymaga, iż przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji były postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydane w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku spółki o udzielenie interpretacji indywidualnej. Przedmiot ten determinował zarzuty skargi, wśród których zarzucono naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14b § 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14g § 1 w zw. z art. 14b § 3, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 14g § 1 oraz art. 169 § 1 i 4 w zw. z art.14h, art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej. Tymczasem żaden ze wskazanych w skardze przepisów nie był przez Sąd pierwszej instancji przytoczony i nie był przedmiotem jakiejkolwiek wypowiedzi tego Sądu.
Rozstrzygając sprawę Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarga jest zasadna bez wskazania jednak, które z zarzutów skargi uznaje za uprawnione, czy też wskazania jakie przepisy zostały naruszone przez organ podatkowy. Wyjaśnienia także wymaga, w czym Sąd upatruje naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., skoro w skardze brak jest zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej organ podatkowy podnosi, iż wydając postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nie dokonywał merytorycznej oceny wniosku, gdyż spółka nie uzupełniła go w żądanym przez organ zakresie. Natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie tylko obszernie przytacza przepisy prawa materialnego odnoszące się do zagadnienia mającego być przedmiotem wykładni - którą winien przeprowadzić organ podatkowy wydając interpretację indywidualną - ale niejako dokonuje merytorycznej oceny tych przepisów, do czego nie był uprawniony ze względu na przedmiot sprawy i zarzuty skargi.
Kolejnym zarzutem pod adresem Sądu pierwszej instancji jest brak oceny prawnej co do możności organu podatkowego merytorycznego rozpoznania wniosku o interpretację, w sytuacji, gdy po wezwaniu do uzupełnienia wniosku w określonym zakresie skarżąca spółka nie przesłała wymaganych przez organ podatkowy informacji. Niewątpliwie taka informacja jest niezbędna dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu (art. 153 p.p.s.a.).
Z uwagi na uznanie, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób uniemożliwiający jego instancyjną kontrolę, na tym etapie postępowania nie jest możliwe odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Dopiero bowiem sporządzenie prawidłowego uzasadnienia wyroku, pozwoli na poznanie rzeczywistych motywów jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji dokonując oceny zaskarżonego postanowienia.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu obowiązkiem Sądu pierwszej instancji będzie rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem charakteru kontrolowanego rozstrzygnięcia oraz jego treści, a także w odniesieniu do podnoszonych w skardze zarzutów, czego wynik winien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowym, wyczerpującym i umotywowanym uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Maja Chodacka Janusz Zubrzycki Danuta Oleś (spr.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI