I FSK 1132/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy dostępu do akt sprawy podatkowej spółce T. sp. z o.o. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ podatkowy powołał się na art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, wyłączając dokumenty z akt ze względu na interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę spółki, uznając argumentację organu za przekonującą. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA i postanowienie organu, stwierdzając, że uzasadnienia organów były lakoniczne i nie wykazały w sposób wyczerpujący, na czym polega interes publiczny oraz w jaki sposób jego ujawnienie zagrażałoby jego ochronie. NSA podkreślił, że organ powinien odnieść się do każdego wyłączonego dokumentu indywidualnie i przeanalizować go pod kątem interesu publicznego, a nie tylko ogólnikowo powoływać się na tę przesłankę. Sąd uznał również, że zmiana siedziby spółki w trakcie postępowania nie wpływa na właściwość miejscową organów podatkowych, zgodnie z art. 18b Ordynacji podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy podatkowej oraz zasady utrwalenia właściwości organów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dostępu do akt ze względu na interes publiczny i może wymagać analizy w kontekście konkretnych dokumentów i okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może odmówić stronie dostępu do akt sprawy, powołując się na "interes publiczny", bez szczegółowego uzasadnienia dotyczącego każdego wyłączonego dokumentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy musi szczegółowo uzasadnić odmowę dostępu do akt ze względu na interes publiczny, odnosząc się do każdego wyłączonego dokumentu indywidualnie i wyjaśniając, w jaki sposób jego ujawnienie zagraża interesowi publicznemu.
Uzasadnienie
Uzasadnienia organów były lakoniczne i nie wykazały w sposób przekonujący, na czym polega interes publiczny oraz jak jest zagrożony. Wymagane jest indywidualne rozpatrzenie każdego dokumentu.
Czy zmiana siedziby spółki w trakcie postępowania podatkowego wpływa na właściwość miejscową organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby podatnika na dzień wszczęcia postępowania, a zmiana ta w trakcie postępowania nie powoduje zmiany właściwości.
Uzasadnienie
Przepis art. 18b Ordynacji podatkowej stanowi o zachowaniu ciągłości właściwości organu w całej sprawie, a nie tylko w danym postępowaniu, utrwalając właściwość miejscową ustaloną na dzień wszczęcia postępowania.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 178 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, odpisów oraz kopii.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie, jeśli naruszono przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeczenie organu, jeśli skarga kasacyjna jest zasadna.
Pomocnicze
O.p. art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stanowi wyjątek od art. 178, gdy dokumenty zawierają informację niejawną lub są wyłączone ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 179 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje odmowę umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi na podstawie § 1.
O.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustala właściwość miejscową organów podatkowych według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby podatnika.
O.p. art. 18b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy właściwe w dniu wszczęcia postępowania pozostają właściwe w sprawie, chociażby nastąpiła zmiana właściwości.
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie organu podatkowego dotyczące wyłączenia dokumentów z akt ze względu na interes publiczny było lakoniczne i niewystarczające. • Organ nie wykazał w sposób przekonujący, na czym polega interes publiczny i jak jest zagrożony w przypadku udostępnienia spornych dokumentów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących właściwości miejscowej organu odwoławczego (uznany za niezasadny przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
argumentacja organu nie jest ani przekonująca, ani wyczerpująca • interes ten jest pojęciem nieostrym i nie zostało zdefiniowane • nie wystarczą same ogólne rozważania dotyczące możliwości odmowy dostępu do akt • przepis art. 18b O.p. utrwala więc właściwość miejscową organu w całej sprawie rozumianej w sensie materialnym, a nie w danym postępowaniu, czyli nie w sensie procesowym
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
sprawozdawca
Sylwester Golec
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy podatkowej oraz zasady utrwalenia właściwości organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dostępu do akt ze względu na interes publiczny i może wymagać analizy w kontekście konkretnych dokumentów i okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt sprawy podatkowej, co jest kluczowe dla transparentności i sprawiedliwości postępowania. Wyrok NSA podkreśla potrzebę rzetelnego uzasadniania decyzji organów.
“Czy organ podatkowy może ukrywać dokumenty pod płaszczykiem "interesu publicznego"? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.