I FSK 113/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-04-07
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowyalkohol etylowyimportpłyny do spryskiwaczyrozcieńczalniki do farbstawka podatkowainterpretacja podatkowaDyrektywa UE

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym alkoholu etylowego zawartego w importowanych koncentratach płynów do spryskiwaczy i rozcieńczalnikach do farb.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym alkoholu etylowego zawartego w importowanych koncentratach płynów do spryskiwaczy (CN ex 3820 00 00) i rozcieńczalnikach do farb (CN ex 3814 00 90). Skarżąca spółka twierdziła, że alkohol ten powinien być opodatkowany zerową stawką lub zwolniony, powołując się na przepisy rozporządzeń Ministra Finansów. Organy podatkowe i WSA uznały, że wyroby te podlegają zerowej stawce akcyzy zgodnie z rozporządzeniem z 22.04.2004 r., a alkohol etylowy w nich zawarty nie podlega odrębnemu opodatkowaniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że interpretacja przepisów przez sądy niższych instancji była prawidłowa, a zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. Spółki z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie stawki podatku akcyzowego dla alkoholu etylowego zawartego w importowanych z Ukrainy koncentratach płynów do spryskiwaczy (kod CN ex 3820 00 00) oraz rozcieńczalnikach do farb (kod CN ex 3814 00 90). Skarżąca spółka uważała, że wspomniane wyroby są opodatkowane zerową stawką podatku akcyzowego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r., a alkohol etylowy w nich zawarty powinien podlegać opodatkowaniu według stawki 4.550,00 zł za hektolitr czystego alkoholu etylowego, zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznały jednak stanowisko spółki za nieprawidłowe. Stwierdzono, że wyroby te są wymienione w załączniku nr 1 do ustawy o podatku akcyzowym i dla nich przewidziana jest zerowa stawka podatku akcyzowego. Podkreślono, że nie jest możliwe pobieranie dwóch różnych stawek od jednego wyrobu akcyzowego w zależności od jego składu. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 72 u.p.a., § 2 rozporządzenia z 22.04.2004 r., § 18 rozporządzenia z 26.04.2004 r.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.). Podniesiono m.in. argument o przekroczeniu przez Ministra Finansów granic delegacji ustawowej przy wprowadzaniu stawek w aktach podustawowych oraz wskazano na projekt zmiany rozporządzenia z 26.04.2004 r., który przewidywał zwolnienie dla alkoholu etylowego w takich wyrobach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego za nieuzasadnione, wskazując m.in. na prawidłowe przeprowadzenie postępowania przez WSA i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że nie można równocześnie zarzucać błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów. Merytoryczna ocena zarzutów doprowadziła do wniosku, że są one niezasadne. Sąd podkreślił, że interpretacja przepisów przez WSA była prawidłowa, a alkohol etylowy zawarty w importowanych wyrobach podlega zerowej stawce podatkowej zgodnie z art. 27 ust. 1 lit. b Dyrektywy Rady 92/83/EWG, co miało pierwszeństwo. Kwestia denaturacji alkoholu etylowego, jako ustalenie faktyczne, pozostała poza zakresem kontroli NSA. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy był bezsporny, a subsumpcja przepisów prawa materialnego przez WSA była prawidłowa. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Alkohol etylowy zawarty w importowanych koncentratach płynów do spryskiwaczy i rozcieńczalnikach do farb podlega zerowej stawce podatku akcyzowego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. Nie ma podstaw prawnych do stosowania odrębnej stawki podatku akcyzowego dla alkoholu etylowego zawartego w tych wyrobach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że importowane wyroby akcyzowe, zawierające alkohol etylowy, są objęte zerową stawką podatku akcyzowego na mocy rozporządzenia Ministra Finansów. Interpretacja ta jest zgodna z Dyrektywą Rady 92/83/EWG, która ma pierwszeństwo. Nie można pobierać dwóch różnych stawek od jednego wyrobu akcyzowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.a. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

rozporządzenie z 22.04.2004 r. § § 2 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 14a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14a § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozporządzenie z 26.04.2004 r. § § 18

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego

rozporządzenie z 26.04.2004 r. § § 18 ust 7

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja przepisów krajowych zgodna z Dyrektywą UE. Zerowa stawka akcyzy dla importowanych wyrobów zawierających alkohol etylowy. Brak podstaw do odrębnego opodatkowania alkoholu etylowego w tych wyrobach.

Odrzucone argumenty

Alkohol etylowy zawarty w importowanych wyrobach powinien być opodatkowany odrębną stawką. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe od jednego wyrobu akcyzowego (w tym przypadku rozpuszczalników i koncentratów) pobieranie dwóch różnych stawek w zależności od jego składu nie można równocześnie zarzucać naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego

Skład orzekający

Krzysztof Stanik

przewodniczący sprawozdawca

Maria Dożynkiewicz

członek

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem akcyzowym alkoholu etylowego zawartego w importowanych produktach, takich jak płyny do spryskiwaczy czy rozcieńczalniki, oraz zasady stosowania prawa UE w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2004-2007 roku. Zmiany legislacyjne (nowelizacja rozporządzenia z 26.04.2004 r.) mogły wpłynąć na obecne stosowanie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym, zwłaszcza w zakresie akcyzy i interpretacji przepisów UE. Dotyczy praktycznego problemu opodatkowania składników wyrobów.

Akcyza na alkohol w płynach do spryskiwaczy: Czy zerowa stawka była zasadna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 113/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Stanik /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Dożynkiewicz
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Łd 685/07 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-08-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U.UE.L 1992 nr 316 poz 21 art 27 ust 1 lit b
DYREKTYWA RADY 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów  alkoholowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 685/07 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia 29 marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28.08.2007 r., sygn. I SA/Łd 685/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 29.03.2007 r. w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu do tego wyroku Sąd przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W tych ramach wskazano, że wnioskiem z dnia 08.05.2005 r. skarżąca spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. w trybie art. 14a § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacja podatkowa" o udzielenie pisemnej interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego, a dokładnie stawki podatku akcyzowego, jaką należy zastosować od alkoholu etylowego zawartego w składzie importowanych z Ukrainy koncentratów płynów do spryskiwaczy - kod CN ex 3820 00 00 oraz od rozcieńczalników do farb i lakierów - kod CN ex 3814 00 90. Zdaniem skarżącej spółki wspomniane wyroby są opodatkowane według zerowej stawki podatkowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22.04. 2004 r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem z 22.04.2004 r.", zaś alkohol etylowy zawarty we wskazanych wyrobach podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym na podstawie art. 72 ust 1 ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.a." i stawka podatkowa wynosi 4.550,00 zł od 1 hektolitra czystego alkoholu etylowego zawartego w gotowym wyrobie. W tym względzie zaakcentowano, że alkohol etylowy będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym niezależnie od tego czy stanowi przedmiot importu czy też– tak jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku - importowane są towary, w skład których wchodzi alkohol etylowy.
Postanowieniem z dnia 12.09.2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. na podstawie art. 14a § 4 Ordynacji podatkowej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Według organu pierwszej instancji opisane we wniosku wyroby są wyrobami akcyzowymi wymienionymi w poz. 38 i poz. 37 załącznika nr 1 do u.p.a. i w konsekwencji dla tych towarów przewidziana jest zerowa stawka podatku akcyzowego.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej spółki decyzją z dnia 20.12.2006 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej odmówił zmiany albo uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy uznał, że stawki określone w rozporządzeniu z dnia 22.04.2004 r. odnoszą się do wszystkich wyrobów akcyzowych, których wykaz znajduje się w załączniku nr 1 do u.p.a., w tym do rozcieńczalników do farb i lakierów klasyfikowanych do kodu CN 3814 00 90 ujętych w pozycji 37 załącznika nr 1 opisanych jako "organiczne złożone rozpuszczalniki i rozcieńczalniki, gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone: gotowe zmywacze farb i lakierów – pozostałe, zawierające w swym składzie alkohol etylowy", a także do ujętych w pozycji 38 załącznika nr 1 koncentratów płynów do spryskiwaczy klasyfikowane do kodu CN 3820 00 00 opisanych jako "środki zapobiegające zamarzaniu i płyny przeciwoblodzeniowe, zawierające w swym składzie alkohol etylowy". Wobec tego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wywodzenie z art. 72 u.p.a. obowiązku opodatkowania inną stawką wyrobów akcyzowych, które zawierają w sobie alkohol etylowy jest nieuprawnione, gdyż nie jest możliwe od jednego wyrobu akcyzowego (w tym przypadku rozpuszczalników i koncentratów) pobieranie dwóch różnych stawek w zależności od jego składu (zawartości alkoholu etylowego).
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej spółki decyzją z dnia 29.03.2007 r. Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję tegoż organu z dnia 20.12.2006 r.
W skardze do Sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, wskazując na naruszenie art. 187 § 1 i 3, art. 191, art. 210 § 4, art. 207 § 2, art. 14b § 2 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z 26.04.2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. nr 72, poz. 500 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem z 26.04.2004 r." w związku z art. 72 u.p.a. i § 2 ust. 1 rozporządzenia z 22.04.2004 r. i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa".
Sąd poparł stanowisko organów podatkowych dotyczące opodatkowania stawką zerową wyrobów akcyzowych wskazanych we wniosku podatnika zgodnie z rozporządzeniem z 22.04.2004 r. W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych, aby zgodnie z poglądem skarżącej spółki, stosować odrębną stawkę podatku akcyzowego dla alkoholu etylowego zawartego w importowanych wyrobach akcyzowych. Sąd podkreślił, że wbrew zarzutom podatnika w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 72 ust 1 u.p.a., gdyż importowane przez skarżącą wyroby akcyzowe są oznaczone innymi, niż wymienione w tym przepisie, symbolami PKWiU i kodami CN. W podobny sposób Sąd odniósł się do zarzutów naruszenia § 2 rozporządzenia z 22.04.2004 r. i § 18 rozporządzenia z 26.04.2004 r. Zdaniem Sądu żadna z przywołanych regulacji nie wskazuje stawki podatkowej dla opodatkowania importowanych przez skarżącą wyrobów akcyzowych.
Powyższy wyrok zaskarżony został skargą kasacyjną P. sp. z o.o., sporządzoną przez radcę prawnego, w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 2 rozporządzenia z 22.04.2004 r., § 18 rozporządzenia z 26.04.2004 r. i art. 72 ust 1 u.pa. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 133 § 1 i art. 134 § 1 popsa przez przyjęcie na podstawie akt sprawy, że organy podatkowe w zaskarżonych rozstrzygnięciach rozstrzygnęły sprawę co do jej istoty, co w konsekwencji doprowadziło do usankcjonowania naruszenia przez organy podatkowe art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej,
b) art. 141 § 4 popsa przez brak ustosunkowania się Sądu w uzasadnieniu wyroku do części zarzutów podnoszonych w skardze, a mianowicie naruszenia art. 14b § 2, art. 187 § 1 i § 3, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i art. 92 ust. 1 Konstytucji.
W części uzasadnienia skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej skoncentrował się na dowodzeniu tezy, że ani przepisy rozporządzenia z 22.04.2004 r., rozporządzenia z 26.04.2004 r. oraz art. 72 ust. 1 u.p.a. nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia spod opodatkowania podatkiem akcyzowym alkoholu etylowego zawartego w importowanych przez skarżącą spółkę wyrobach akcyzowych, gdyż, wbrew stanowisku organów podatkowych podzielonym przez Sąd, przepisy te wprowadzają jedynie stawkę zerową podatku dla wyrobów akcyzowych opisanych kodami CN ex 3820 00 00 i ex 3814 00 90, pomijając zawarty w tych wyrobach alkohol etylowy. W tym zakresie wskazano na zakres delegacji ustawowej dla Ministra Finansów do obniżenia stawek podatku akcyzowego, akcentując, iż wprowadzenie w aktach podustawowych stawki akcyzowej dla alkoholu etylowego zawartego w spornych wyrobach akcyzowych, stanowiłoby przekroczenie granic delegacji, a tym samym naruszałoby art. 92 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r.
W skardze kasacyjnej zwrócono również uwagę, że prawidłowość stanowiska skarżącej spółki (co do braku podstawy prawnej do zwolnienia od podatku akcyzowego alkoholu etylowego zawartego w importowanych wyrobach akcyzowych) potwierdza projekt zmiany § 18 rozporządzenia z 26.04.2004 r., w którym ustawodawca zakłada, expressis verbis, wyłączenie przedmiotowe dla alkoholu etylowego zawartego w importowanych rozcieńczalnikach i koncentratach do płynów do spryskiwaczy.
Odnośnie naruszenia przepisów postępowania wskazano, że ani organy podatkowe ani Sąd nie rozstrzygnął istoty sprawy, czyli nie zawarł wypowiedzi, jaką stawkę podatku akcyzowego należy zastosować do alkoholu etylowego zawartego w importowanych wyrobach. Odpowiedzi tej nie determinuje bowiem fakt ustalenia w sprawie, iż rozcieńczalniki i koncentraty do płynów do spryskiwaczy opodatkowane są zerową stawką podatku akcyzowego. Autor skargi kasacyjnej podkreślił również, że organy podatkowe zupełnie pominęły interpretacje podatkowe dotyczące rozporządzenia z 26.04.2004 r., które powinny uwzględnić jako informacje znane z urzędu.
W piśmie procesowym z dnia 10.03.2009 r. pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że z dniem 24.11.2007 r. weszła w życie zmiana rozporządzenia z 26.04.2004 r. wprowadzona przez rozporządzenie Ministra Finansów z 10.10.2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. nr 196, poz. 1416), zgodnie z którą (§ 18 ust 7 rozporządzenia z 26.04.2004 r. po nowelizacji) zwalnia się od akcyzy alkohol etylowy zawarty w wyrobach akcyzowych importowanych przez skarżącą oznaczonych kodami CN ex 3820 00 00 i ex 3814 00 90. Wskazano również na treść interpretacji podatkowych, w świetle których znowelizowany § 18 rozporządzenia z 26.04.2004 r. stanowi jedyną podstawę do zwolnienia takich produktów, co oznacza, że wcześniej takie zwolnienie nie istniało.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18.03.2009 r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej i w dodatkowym piśmie procesowym oraz zgłosił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.
Skarga ta oparta została na obu, określonych przepisem art. 174 popsa, podstawach kasacyjnych. Stąd też w pierwszym rzędzie zachodzi potrzeba odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa procesowego (por.: wyrok NSA z dnia 09.03.2005 r., sygn. FSK 618/04 – ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz. 120). Kolejność taka wynika bowiem z faktu, że prawidłowa interpretacja i zastosowanie prawa materialnego musi być poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem w tym zwłaszcza w sferze gromadzenia i ustaleń faktycznych. Innymi słowy, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku z dnia 09.03.2005 r., "dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego".
Przystępując w związku z tym do oceny zarzutów kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego odnotować trzeba, że wnoszący skargę kasacyjną w pierwszej kolejności powołał się na zarzut naruszenia art. 133 § 1 i 134 § 1 popsa uzasadniając go tym, że "żaden organ podatkowy nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty", która to istota – jego zdaniem – oznacza "podanie wysokości stawki akcyzy od alkoholu etylowego w konkretnej kwocie", który to błąd w istocie usanowany został rozstrzygnięciem Sądu I instancji.
Tak skonstruowany zarzut uznać wszakże trzeba za nieuzasadniony. Pogląd ten wspiera treść wskazanych wyżej przepisów, z których pierwszy w swej zasadniczej części stanowi, że "wyrok wydaje się po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy", drugi zaś określa granice rozpatrzenia sprawy przez Sąd I instancji. Skarżący nie wykazał zatem, by orzekający w sprawie Sąd sprzeniewierzył się tym regułom. Swoją drogą kontrola akt sprawy tezy tej także nie potwierdza. Sąd I instancji przeprowadził bowiem rozprawę, sprawę rozstrzygnął po jej zamknięciu w oparciu o akta sprawy, nie wykraczając przy tym poza granice, jakie wyznaczone mu zostały art. 134 § 1 popsa.
Dodatkowo zauważyć w tym miejscu trzeba, że przywołane wyżej przepisy nie są przydatne do kwestionowania wad rozstrzygnięcia w zakresie jego istoty. Istota sprawy każdorazowo determinowana jest wnioskiem strony bądź postanowieniem organu, które inicjują postępowanie w danej sprawie. W niniejszym przypadku taką determinantą był wniosek strony złożony w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej, który, wbrew temu co twierdzi skarżący, został kompleksowo załatwiony. Organy podatkowe zakwestionowały bowiem stanowisko strony zawarte w inicjującym sprawę pytaniu i w to miejsce zaprezentowały własny pogląd na sprawę, który Sąd I instancji poddał ocenie i w efekcie tego uznał za słuszny. Tym samym wszelkie dalsze zastrzeżenia wiązać można nie tyle z kwestiami procesowymi co z materią stosowanego w sprawie prawa materialnego, która oceniona zostanie w kontekście zgłoszonych zarzutów kasacyjnych w dalszej części niniejszych rozważań.
Gdy do tego pod uwagę wzięte zostanie, że wnoszący przedmiotową skargę kasacyjną swe, analizowane tu, zarzuty kieruje przede wszystkim pod adresem organów jak też i to, że nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z treści pkt 2 art. 174 popsa wskazania wpływu wskazanych uchybień na wynik sprawy (por. m. in.: wyrok NSA z dnia 05.05.2004 r., sygn. FSK 6/04, System Informacji Prawnej LEX – Lex nr 129933), to zarzuty te trudno uznać za skuteczne.
Ocenę tą odnieść także należy do zarzutu obrazy art. 141 § 4 popsa, który powiązano z szeregiem nie skomentowanych, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zarzutów naruszenia przepisów procedury podatkowej oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Zauważyć bowiem trzeba, że przywołany wyżej przepis procedury sądowoadministracyjnej określa konieczne elementy uzasadnienia wyroku. Elementy te, wbrew twierdzeniu skarżącego, odnaleźć także można w sporządzonym w sprawie uzasadnieniu. W ich ramach niewątpliwie także odnaleźć można ocenę zgłoszonych na etapie skargi zarzutów naruszenia prawa procesowego, które aczkolwiek zbiorczo i lakonicznie, to jednak zostały skomentowane. Poczynione w tym zakresie uwagi Sądu I instancji szczególnie godne są aprobaty w odniesieniu do wskazanych w skardze uchybień w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Pamiętać bowiem trzeba o tym, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie "interpretacyjny", określonym w art. 14a – 14e Ordynacji podatkowej, obligującym organy do rozpatrzenia sprawy na podstawie okoliczności podanych przez wnioskodawcę (art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej) z wyjątkiem określonym w § 5 art. 14a w zw. z art. 169 § 1 i 2. Stąd też nie można czynić zarzutu, iż w tym zakresie usanowane zostały błędy organów podatkowych.
Powyższe względy sprawiają, że przedmiotowy zarzut jawi się jako nieuprawniony zwłaszcza, że także w tym zakresie powtarza się wskazany już wyżej mankament polegający na braku wykazania ewentualnego wpływu wytkniętego uchybienia procesowego na wynik sprawy.
Konsekwencją zaprezentowanej oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego jest to, że stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia uznać trzeba za bezsporny. Fakt ten nie pozostaje zaś bez wpływu na ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego, na co niżej zwrócona jeszcze zostanie uwaga.
Przystępując w tym stanie rzeczy do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego zauważyć trzeba, że wnoszący skargę kasacyjną zarzucił skarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów: art. 72 ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 ze zm.) i § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z 26.04.2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. z 2006 r., nr 72, poz. 500 ze zm.) przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Zarzuty te także uznać należy za nieuzasadnione.
Powodem takiej oceny jest w pierwszej kolejności fakt, iż zostały one wadliwie skonstruowane. Otóż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiają się twierdzenia, że nie można równocześnie zarzucać naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wynika to z faktu, iż alternatywna konstrukcja postaci naruszenia prawa materialnego wyklucza możliwość równoczesnego uchybieniu prawu materialnemu w obu przewidzianych pkt 1 art. 174 popsa postaciach. Pogląd taki wyrażono m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24.05.2004 r., sygn. FSK 78/04 i FSK 79/04, w których podkreślono, że "art. 174 pkt 1 popsa przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego... Obie te podstawy nie mogą zachodzić jednocześnie; albo przepis niewłaściwie zinterpretowano, albo niewłaściwie zastosowano. Co więcej – zarzut naruszenia prawa materialnego może być formułowany wówczas, gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy. Jeżeli natomiast skarżący uważa, że ustalenia faktyczne były błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego jest co najmniej przedwczesny. Co więcej – naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu" (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. LexisNexis, W – wa 2005 r., str. 542 – 543). Podobne tezy zaprezentowano także w wyroku z dnia 27.10.2005 r., sygn. I FSK 175/05 (Lex nr 187829). Zatem już z tego względu tę, przywołaną przez stronę skarżącą, podstawę kasacyjną uznać można byłoby za bezskuteczną.
Wychodząc jednak z założenia, że zaprezentowane wyżej stanowisko jawi się jako zbyt radykalne (można bowiem wyobrazić sobie sytuację, gdy do wadliwego zastosowania prawa materialnego doszło li tylko i wyłącznie z racji jego błędnej wykładni) tut. Sąd poddał przedmiotowe zarzuty merytorycznej ocenie, dochodząc w jej konkluzji do wniosku, że także i w takim przypadku zarzuty te nie dostarczają powodów do uwzględnienia przedmiotowej skargi kasacyjnej.
Odnotować w związku z tym trzeba, że błędna wykładnia prawa materialnego to uchybienia polegające na "mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej", czyli innymi słowy na "nieprawidłowym odczytaniu treści prawa" (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2001 r., sygn. I CKN 102/99, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. LexisNexis, Warszawa 2006 r., str. 367; wyrok NSA z dnia 31.05.2004 r., sygn. FSK 103/04, T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., op. cit., str. 541).
Oceniając w tym kontekście skarżony wyrok, zauważyć trzeba, że z jego motywów nie wynika, ażeby Sąd I instancji nadał wskazanym w skardze kasacyjnej przepisom niewłaściwe znaczenie. W szczególności wyrażoną przez ten Sąd konstatacją, że alkohol etylowy zawarty w koncentracie płynów do spryskiwaczy oraz rozpuszczalnikach do farb i lakierów podlega 0% stawce podatkowej uznać trzeba za prawidłową w świetle art. 27 ust. 1 lit "b" Dyrektywy Rady z 19.101992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz. U. UE L nr 316, str. 21 ze zm.), któremu nadać tu trzeba znaczenie pierwszoplanowe. Stwierdzenie takie sprawia, że za bezprzedmiotowy uznać trzeba zarzut przekroczenia granic upoważnienia do wydania aktu podstawowego.
W tym miejscu zastrzec trzeba, że powyższy wniosek jest prawidłowy w przypadku, gdy rzeczony alkohol poddany został procesowi denaturacji (skażenia), która to okoliczność wydaje się być przesądzoną przez Sąd I instancji. Zresztą kwestia ta jako zaliczająca się do sfery ustaleń faktycznych, pozostaje – jak wyżej to zaznaczono przy okazji analizy zarzutów procesowych – poza zakresem kontroli tut. Sądu.
Kontynuując wywód dotyczący zarzutów obrazy prawa materialnego odnotować trzeba, że w ich ramach wytknięto także uchybienia polegające na wadliwym zastosowaniu wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Wyjaśnić w związku z tym należy, iż stosowanie prawa materialnego następuje zawsze w kontekście ustaleń stanu faktycznego (por. także wyroki NSA z dnia: 20.01.2006 r., sygn. I FSK 507/05, Lex nr 187513; 1.12.2005 r., sygn. I FSK 397/05, Lex nr 187443; z dnia 27.10.2005 r., sygn. I FSK 130/05, Lex nr 187787; 8.07.2005 r., sygn. I FSK 29/05, Lex nr 172998; 1.07.2005 r., sygn. FSK 2680, Lex nr 173052; 6.04.2005 r., sygn. FSK 692/04, Lex nr 154853). Te zaś są w sprawie bezsporne na co wcześniej zwrócono uwagę. Tym samym w świetle faktów wynikających z wniosku o udzielenie interpretacji trudno twierdzić, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej subsumcji wspomnianych przepisów prawa.
Powyższe względy przesądzają tym samym o bezzasadności roztrząsanych tu zarzutów naruszenia prawa materialnego przez ich błędne zastosowanie.
Uwzględniając naprowadzone wyżej uwagi Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekano bowiem wobec braku wniosku strony przeciwnej jej roszenie w tym zakresie wygasło po myśli art. 210 § 1 popsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI