SA/Sz 1221/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej ograniczającą zwrot VAT, uznając, że sezonowość działalności związanej z dostarczaniem nawozów dla rolnictwa uzasadnia nieograniczony zwrot podatku naliczonego.
Sprawa dotyczyła ograniczenia zwrotu podatku VAT naliczonego dla firmy wydobywającej kopaliny (kredę jeziorną) wykorzystywane jako nawóz w rolnictwie. Organy podatkowe uznały, że działalność ta nie jest produkcją rolną, a zatem nie podlega przepisom o sezonowości uzasadniającej nieograniczony zwrot VAT. WSA w Szczecinie uchylił tę decyzję, interpretując przepisy jako dopuszczające nieograniczony zwrot, gdy działalność podatnika, nawet niebędąca produkcją rolną, jest powiązana z sezonowością produkcji rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi S.O. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego ograniczającą zwrot nadwyżki podatku naliczonego VAT za wrzesień 2002 r. Organy podatkowe argumentowały, że podatnik, prowadzący działalność w zakresie wydobywania kredy jeziornej (klasyfikowanej jako 'produkty kopalne pozostałe'), nie spełniał przesłanek do nieograniczonego zwrotu VAT, ponieważ jego działalność nie była produkcją rolną, skupem produktów rolnych ani produkcją rolno-spożywczą, a tym samym nie podlegała przepisom o sezonowości uzasadniającej taki zwrot. Skarżący natomiast twierdził, że jego działalność, polegająca na dostarczaniu nawozu dla rolników, jest ściśle powiązana z sezonowością produkcji rolnej i powinna być traktowana na równi z działalnością rolniczą w kontekście przepisów o zwrocie VAT. WSA w Szczecinie, analizując przepisy art. 21 ustawy o VAT, uznał, że interpretacja organów podatkowych była błędna. Sąd stwierdził, że kluczowe jest powiązanie działalności z sezonowością produkcji rolnej, a niekoniecznie prowadzenie jej bezpośrednio. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że ograniczenie zwrotu VAT było niezgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że nawet jeśli działalność podatnika nie jest bezpośrednio produkcją rolną, ale jest ściśle powiązana z sezonowością produkcji rolnej (np. poprzez dostarczanie nawozów w odpowiednich terminach), może to stanowić podstawę do nieograniczonego zwrotu VAT.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował przepis art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. 'a' ustawy o VAT w sposób rozszerzający, uznając, że kluczowe jest powiązanie z sezonowością produkcji rolnej, a niekoniecznie prowadzenie takiej produkcji przez samego podatnika. Wskazał, że językowa wykładnia przepisu pozwala na uwzględnienie wniosku o zwrot, gdy sezonowość produkcji rolnej wpływa na nierównomierność powstawania należności podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 5 pkt 2 lit. "a"
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Sąd uznał, że przepis ten pozwala na nieograniczony zwrot nadwyżki podatku naliczonego, gdy sezonowość produkcji rolnej wpływa na działalność podatnika, nawet jeśli nie prowadzi on bezpośrednio produkcji rolnej.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "a"
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis określający ograniczenie wysokości zwrotu podatku naliczonego do 22% kwoty obrotu opodatkowanego stawkami niższymi.
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis wprowadzony od 1.10.2002 r., pozwalający na rozszerzony zwrot nadwyżki podatku naliczonego na wniosek podatnika, gdy nie ma rokowań na rozliczenie w ciągu 6 miesięcy.
u.p.t.u.i.p.a. art. 18 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określa stawkę podstawową podatku VAT.
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Reguła rozliczania nadwyżki podatku naliczonego na następne okresy rozliczeniowe.
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przesłanka do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy (sprzedaż towarów lub usług opodatkowanych stawką niższą).
u.p.t.u.i.p.a. art. 21 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przesłanka do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy (nabycie towarów i usług zaliczanych do środków trwałych).
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u.i.p.a. art. 4 § pkt 12
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definicja działalności rolniczej.
u.p.t.u.i.p.a. art. 4 § pkt 17
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definicja produktów rolnych.
p.g.g. art. 14 § § 1 pkt 2
Prawo geologiczne i górnicze
r.M.F. art. 11 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. 'a' ustawy o VAT dopuszcza nieograniczony zwrot VAT, gdy działalność podatnika, nawet niebędąca produkcją rolną, jest powiązana z sezonowością produkcji rolnej. Sezonowość produkcji rolnej, zakupu produktów rolnych lub produkcji rolno-spożywczej stanowi przesłankę do nieograniczonego zwrotu VAT, niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności przez podatnika.
Odrzucone argumenty
Działalność polegająca na wydobywaniu kredy jeziornej nie jest produkcją rolną, a zatem nie podlega przepisom o sezonowości uzasadniającej nieograniczony zwrot VAT.
Godne uwagi sformułowania
prawo podatnika do obniżenia swego podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest zasadniczym elementem konstrukcyjnym podatku od towarów i usług jako podatku obciążającego konsumpcję. językowa wykładnia omawianego przepisu wskazuje na to, że umotywowany wniosek o nieograniczoną wysokość zwrotu nadwyżki podatku przysługuje nie tylko podatnikowi prowadzącemu działalność, o jakiej w przepisie tym mowa, ale również podatnikowi prowadzącemu działalność innego rodzaju, która charakteryzuje się tym, iż na wielkość przychodów (obrotów) z niej uzyskiwanych, a tym samym na wielkość powstałego podatku należnego, wpływa sezonowość produkcji rolnej...
Skład orzekający
Marian Jaździński
sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Zofia Przegalińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT w kontekście sezonowości działalności powiązanej z rolnictwem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku i może być mniej bezpośrednio stosowalne po późniejszych zmianach przepisów. Kluczowe jest udowodnienie związku działalności z sezonowością produkcji rolnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy podatkowe w sposób elastyczny, uwzględniając specyfikę działalności gospodarczej i jej powiązania z innymi sektorami, co jest cenne dla zrozumienia praktycznego stosowania prawa.
“Czy wydobywasz kredę dla rolników? Możesz odzyskać więcej VAT!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Sz 1221/03 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2004-12-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-06-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Marian Jaździński /sprawozdawca/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Zofia Przegalińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 113/05 - Wyrok NSA z 2005-07-22 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a" Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia NSA Marian Jaździński,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi S.O. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia ograniczenia zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), Urząd Skarbowy określił S.O. w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2002 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, w tym: do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł oraz do przeniesienia na miesiąc następny w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu [...] r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła złożona przez S.O. deklaracja dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiąc wrzesień 2002 r., w której wykazano: sprzedaż zwolnioną od podatku na kwotę [...] zł, sprzedaż w kraju opodatkowaną stawką 0 % na kwotę [...] zł, kwotę podatku naliczonego do odliczenia w łącznej wysokości [...] zł (w tym kwotę nadwyżki podatku naliczonego z deklaracji za miesiąc poprzedni w wysokości [...] zł) oraz kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości [...] zł. W następstwie przeprowadzonej kontroli podatkowej za okres od grudnia 2001 roku do września 2002 roku organ podatkowy ustalił, iż w miesiącu wrześniu 2002 r. podatnik dokonał zakupów towarów i usług nie zaliczanych do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych na łączną kwotę [...] zł, w tym podatek naliczony VAT w kwocie [...] zł. Łączna wartość zakupów w okresie objętym kontrolą, tj. od grudnia 2001 do września 2002 r., wyniosła netto [...] zł, a podatek naliczony przy tych zakupach wyniósł łącznie [...] zł. W miesiącu wrześniu 2002 r. podatnik dokonał natomiast sprzedaży zwolnionej od podatku na kwotę [...] zł oraz sprzedaży [...] ton kredy jeziornej na łączną kwotę [...] zł opodatkowaną według stawki VAT 0 %, zaś za okres objęty kontrolą łączna sprzedaż podatnika wyniosła netto kwotę [...] zł, od której podatek należny wyniósł kwotę [...] zł. Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji, że postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy zawiadomił podatnika o przedłużeniu do dnia [...] r. terminu do dokonania zwrotu wykazanej w deklaracji nadwyżki podatku naliczonego w kwocie [...] zł, dokonując jednocześnie w dniu [...] r. zwrotu kwoty nadwyżki w wysokości [...] zł. Wskazując w tymże uzasadnieniu na regulację zawartą w przepisach art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług, dotyczącą zakresu zwrotu podatku naliczonego na rachunek bankowy podatnika, a w szczególności na wynikającą z jego ust. 5 zasadę ograniczenia wysokości zwrotu do wysokości 22 % kwoty obrotu opodatkowanego stawkami niższymi aniżeli podstawowa stawka 22 % oraz na określone w ust. 5a przypadki odstępstwa od tej zasady, pozwalające na dokonanie zwrotu pełnej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym m. in. w przypadku złożenia przez podatnika wraz z deklaracją dla podatku od towarów i usług umotywowanego wniosku w tej mierze, jeżeli wysokość zwrotu jest uzasadniona sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu (skupu) produktów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej, organ podatkowy stwierdził, że składając deklarację podatkową dla podatku od towarów i usług podatnik nie złożył jednocześnie umotywowanego wniosku o zwrot całości nadwyżki podatku naliczonego na jego rachunek bankowy, a nadto wskazał, iż przedmiotem działalności podatnika jest wydobywanie skał wapiennych, gipsu i kredy, która to działalność oznaczona jest symbolem KWiU 14 - "Produkty kopalne pozostałe", gdy tymczasem działalność w zakresie usług rolniczych oraz produkty rolne objęte są symbolem KWiU 01, a to oznacza, że w przypadku działalności gospodarczej podatnika nie zachodzi sezonowość produkcji rolnej lub sezonowość produkcji rolno-spożywczej. Podstawę obliczenia limitu kwoty zwrotu nadwyżki podatku naliczonego stanowi zatem, według organu podatkowego, sprzedaż opodatkowana stawką 0 %, a ponieważ ta w okresie rozliczeniowym wyniosła [...] zł, przeto prawidłowo ustalona kwota tego zwrotu wynosi jedynie [...] zł. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez pełnomocnika podatnika odwołania od tej decyzji, w którym to odwołaniu zarzucił on jej błędne ustalenia co do braku złożenia przez podatnika wraz z deklaracją podatkową umotywowanego wniosku o zwrot całości kwoty nadwyżki podatku naliczonego, uzasadnionego sezonowością produkcji rolnej, załączając zarazem do odwołania kserokopię tego wniosku oraz kserokopię zapisu z pocztowej książki podawczej, a nadto oparcie rozstrzygnięcia na błędnej wykładni przepisu art. 21 ust. 5a pkt 2 ustawy podatkowej, Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), orzekła o utrzymaniu zaskarżonej odwołaniem decyzji w mocy. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii braku podstaw faktycznych i prawnych do otrzymania przez podatnika zwrotu na rachunek bankowy całości kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2002 roku. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku zwrotu podatku na podstawie art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, tj. zwrotu uzasadnionego sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu (skupu) produktów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej, istotnym jest to, że nieograniczony zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym następuje na umotywowany wniosek podatnika złożony wraz z deklaracją, gdy tymczasem z akt rozpatrywanej sprawy podatkowej wynika, iż Urząd Skarbowy nie potwierdził wpływu takiego wniosku złożonego wraz z deklaracją podatnika za wrzesień 2002 r. Wskazał przy tym na zawarte w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, dotyczące obiegu wpływającej do tego Urzędu korespondencji i zasad postępowania przy rejestracji jej wpływu. Odnosząc się do załączonych do odwołania dokumentów w postaci kserokopii wniosku o zwrot całości podatku naliczonego oraz kserokopii z zapisów w pocztowej książce podawczej, organ odwoławczy stwierdził, iż dokumenty te wprawdzie prawdopodobnym czynią złożenie przez podatnika wymaganego ustawą wniosku wraz z deklaracją podatkową, to jednakże sam ten fakt jeszcze nie oznacza, że w sprawie zachodzą przesłanki wyłączające ograniczenie wysokości zwrotu przewidziane przepisem art. 21 ust. 4 ustawy podatkowej. Organ ten wskazał dalej na treść przepisu art. 21 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w jego brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 15.03.2002 r., wedle którego to przepisu ograniczenia wysokości zwrotu podatku nie stosowało się, gdy wysokość zwrotu była uzasadniona charakterem działalności podatnika, jej sezonowością lub nabyciem towarów i usług, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także na treść tego przepisu obowiązującą po tejże nowelizacji, wedle której zasada rozliczania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym określona w art. 21 ust. 4 ustawy nie ma zastosowania wówczas, gdy wysokość zwrotu tej nadwyżki jest uzasadniona nabyciem towarów i usług, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji oraz gdy następuje to na umotywowany wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją dla podatku od towarów i usług, jeżeli wysokość zwrotu jest uzasadniona bądź to sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu (skupu) produktów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej, bądź to odliczaną od podatku kwotą akcyzy naliczaną przy nabyciu lub imporcie wyrobów akcyzowych, jeżeli należność obejmująca kwoty akcyzy została uregulowana. Zdaniem organu odwoławczego, z porównania różnic historycznych w treści omawianego przepisu wynika, iż w następstwie jego nowelizacji używane w nim pojęcie sezonowości zawężone zostało do sezonowości produkcji rolnej, co oznacza, że jedynie podmioty sezonowo prowadzące produkcję rolną, a także sezonowy zakup (skup) produktów rolnych oraz sezonową produkcję rolno-spożywczą mają prawo do nieograniczonego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wskazując dalej, że w rozpatrywanej sprawie działalność podatnika polega na wydobywaniu (pozyskiwaniu) kredy jeziornej ze źródeł lokalnych, klasyfikowanej według KWiU 14 jako "produkty kopalne pozostałe", organ odwoławczy stwierdził, odwołując się przy tym do ustawowych definicji pojęcia "działalność rolnicza" (art. 4 pkt 12 ustawy VAT) oraz pojęcia "produkty rolne" (art. 4 pkt 17), iż wykazywane w odwołaniu powiązanie prowadzonej przez podatnika działalności z produkcją rolną, tj. wskazywanie na to, że wydobywana przezeń i sprzedawana kreda jeziorna jest nawozem naturalnym, niezbędnym do odkwaszania gleby i przeznaczonym wyłącznie dla rolników oraz że jest ona pozyskiwana i dostarczana na pola odbiorców będących producentami rolnymi sezonowo, w określonych cyklem produkcji rolnej terminach, wskazuje jedynie na to, iż są to zadania wykonywane przez podatnika na rzecz rolnictwa i nie stanowią przesłanki określonej w art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a". Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika podatnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca, jak to wynika z treści uzasadnienia skargi, że wydana ona została z naruszeniem przepisu art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji tego jego niezastosowanie. Błędna interpretacja polega, wedle skarżącego, na nieuprawnionym zawężeniu użytego w nim pojęcia "sezonowości" wyłącznie do produkcji rolnej, podczas gdy sezonowość tę odnieść należy do wszystkich towarów i usług powiązanych z sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu płodów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej. Odwołuje się też skarżący do kolejnej nowelizacji przepisów art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jaka dokonana została z dniem 1.10.2002 r. poprzez dodanie przepisu ust. 5a, z której wyprowadza wniosek, iż na wniosek podatnika przysługuje mu zwrot całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w przypadku, gdy nie ma żadnych rokowań, aby rozliczenie tej nadwyżki w trybie ust. 1, 2 lub 3 nastąpiło w najbliższych 6 miesiącach. Nawiązując do tego, że - stosownie do unormowań ustawy z dnia 4.02.1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - kopalnia kredy jeziornej zobowiązana jest do bieżącej rekultywacji wyeksploatowanej części wyrobiska, który to fakt nie był dotychczas brany pod uwagę przez organy podatkowe, skarżący nawiązuje do wydanej na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej urzędowej interpretacji Ministra Finansów, dotyczącej stosowania przepisu ust. 5a art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a zawartej w piśmie z 12.11.2002 r. i wywodzi, że z interpretacji tej wynika, iż wprowadzone z dniem 1.10.2002 r. rozszerzenie możliwości zwrotu na podstawie przesłanek określonych przepisem art. 21 ust. 5a ustawy odnosi się również do zwrotu wynikającego z deklaracji za miesiąc wrzesień 2002 r. i to także wówczas, gdy w rozliczeniu za wrzesień znalazły się kwoty podatku naliczonego przeniesionego z poprzedniej deklaracji. Skarżący odwołuje się też do przepisu § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stwierdzając, że ma on również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, skoro podatnik wydobywa kopaliny na podstawie otrzymanej koncesji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi i uznając je za chybione. Pismem z dnia [...] (data wpływu) skarżący uzupełnił wywody skargi powołując się na załączoną przez siebie do tego pisma ekspertyzę prawną sporządzoną przez prof. dr. hab. B.B. oraz dr W.M. z Katedry Prawa Finansów Publicznych Uniwersytetu [...] w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Występujący w rozpatrywanej sprawie spór o prawo do otrzymania przez podatnika, dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części stawką niższą niż określona w art. 18 ust. 1 ustawy z 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości wyższej od określonej w art. 21 ust. 4 zd. 1 tejże ustawy, tj. wysokości ograniczonej do 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi, sprowadza się w istocie rzeczy do sporu o wykładnię przepisu art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a", pozwalającego na wyłączenie tego ograniczenia i dokonania zwrotu w pełnej wysokości. W związku z takim charakterem rozpatrywanego sporu godzi się przypomnieć, że prawo podatnika do obniżenia swego podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest zasadniczym elementem konstrukcyjnym podatku od towarów i usług jako podatku obciążającego konsumpcję. Stanowiąc w art. 19 o prawie podatnika do takiego obniżenia, ustawa podatkowa określa w przepisach art. 21 zasady, na jakich obniżenie to następuje, przyjmując jako podstawową regułę, że w przypadku, gdy w okresie rozliczeniowym kwota podatku naliczonego przewyższa kwotę podatku należnego podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe (ust. 1). Od tak ukształtowanej reguły ustawa wprowadza obwarowane określonymi przesłankami odstępstwo, polegające na prawie podatnika do otrzymania z urzędu skarbowego zwrotu różnicy podatku, tj. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym występującej w danym okresie rozliczeniowym. Dokonywany na rachunek bankowy podatnika zwrot nadwyżki podatku naliczonego może mieć miejsce w dwóch sytuacjach: po pierwsze - gdy podatnik dokonuje sprzedaży towarów lub usług opodatkowanych, w całości lub w części, stawką niższą niż określona w art. 18 ust. 1, tj. niższą niż stawka 22 % (ust. 2), oraz po drugie - gdy podatnik dokonuje sprzedaży towarów i usług opodatkowanych wprawdzie wyłącznie stawką, o której mowa w art. 18 ust. 1, ale tylko do wysokości kwoty podatku naliczonego mu przy nabyciu towarów i usług, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji (ust. 3). Przewidując prawo podatnika do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy w sytuacji, gdy podstawą tego zwrotu jest dokonywanie sprzedaży towarów opodatkowanych, w całości lub w części, obniżoną stawką VAT (art. 21 ust. 2), ustawa podatkowa prawo to jednakże ogranicza w ten sposób, że wysokość kwoty możliwego zwrotu uzależnia od wielkości całego obrotu opodatkowanego tymi stawkami, przyjmując w ust. 4 art. 21, że w przypadku gdy kwota nadwyżki podatku naliczonego u podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami obniżonymi (niższymi niż stawka określona w art. 18 ust. 1 przekracza kwotę wynoszącą 22 % całości obrotu opodatkowanego tymi niższymi stawkami, to zwrotowi na rachunek bankowy podlega jedynie nadwyżka podatku do wysokości tej kwoty, tj. do wysokości 22 % obrotu opodatkowanego stawkami niższymi oraz że pozostała część nadwyżki podatku naliczonego podlega rozliczeniu w trybie określonym w ust. 1, tj. może obniżać podatek należny w następnych okresach rozliczeniowych. Od określonego w art. 21 ust. 4 ograniczenia wysokości kwoty zwrotu ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przewiduje jednak wyjątki, stanowiąc w ust. 5 art. 21, w jego brzmieniu obowiązującym od 26 marca 2002 r. (wprowadzonym art. 1 pkt 18 ustawy z 15.02.2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 19, poz. 185), iż przepisu ust. 4 art. 21 nie stosuje się w dwóch sytuacjach: po pierwsze - gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona nabyciem towarów i usług, o których mowa w ust. 3, a więc takich, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz po drugie - gdy wraz z deklaracją dla podatku od towarów i usług złożony zostanie umotywowany wniosek podatnika wskazujący na to, że wysokość zwrotu jest uzasadniona bądź to sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu (skupu) produktów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej, bądź to odliczaną od podatku kwotą akcyzy naliczaną przy nabyciu lub imporcie wyrobów akcyzowych, jeżeli należność obejmująca kwotę akcyzy została uregulowana. Kolejny wyjątek od określonej w art. 21 ust. 4 zasady ograniczenia wysokości kwoty zwrotu bezpośredniego (zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika) przewiduje przepis ust. 5a art. 21 ustawy podatkowej, wprowadzony w życie z dniem 1.10.2002 r. art. 1 pkt 9 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 153, poz. 1272). Wedle tego przepisu, zwrot różnicy podatku, o którym mowa w ust. 2 art. 21, a więc zwrot na rzecz podatników dokonujących sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części stawką niższą niż stawka podstawowa 22 %, może zostać, na umotywowany wniosek podatnika, rozszerzony przez urząd skarbowy na całość lub część nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeżeli wysokość tej nadwyżki wynika ze specyfiki prowadzonej działalności, związanej z wykonywaniem różnych czynności nałożonych przepisami ustaw, przy czym rozszerzenie to może być dokonane w przypadku, gdy nie ma żadnych rokowań, aby rozliczenie tej nadwyżki w trybie ust. 1, 2 lub 3 art. 21 nastąpiło w najbliższych 6 miesiącach. Warto przy tym zauważyć, że taki rozszerzony zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jaki przewiduje przepis ust. 5a art. 21 ustawy, może nastąpić również w stosunku do podatników, o których mowa w ust. 3, a więc podatników dokonujących sprzedaży opodatkowanej wyłącznie stawką podstawową 22 % i nabywających towary i usługi, które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Z przedstawionych zasad realizacji prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynika, że w przypadku podatników dokonujących sprzedaży opodatkowanej wyłącznie stawką podstawową 22 % zwrot bezpośredni nadwyżki podatku naliczonego (zwrot na rachunek bankowy podatnika) uzasadniony jest nabyciem towarów i usług, których rodzaj i charakter (środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji) powoduje, iż wydatki poniesione na to nabycie tworzą przychód (obrót), a w konsekwencji także podatek należny od tego przychodu, w dłuższym przedziale czasowym, powodując tym samym, że kompensacja podatku naliczonego z podatkiem należnym możliwa jest w czasie dalszym, aniżeli określone art. 19 ust. 3 okresy rozliczeniowe. W przypadku takiego zwrotu wysokość jego określona jest wysokością kwoty podatku naliczonego przy nabyciu tego szczególnego rodzaju towarów i usług (ust. 3 art. 21). Podobnie, niemożność kompensacji podatku naliczonego z podatkiem należnym w najbliższym okresie rozliczeniowym stanowi uzasadnienie do otrzymania zwrotu bezpośredniego przez podatników dokonujących chociażby w części sprzedaży opodatkowanej stawkami niższymi niż podstawowa stawka podatku 22 %, zaś wysokość tego bezpośredniego zwrotu wyznacza iloczyn kwoty odpowiadającej całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi oraz stawki podstawowej (ust. 4 art. 21). Jak to już wyżej podkreślono, przewidziane w art. 21 ust. 4 ustawy podatkowej ograniczenie wysokości bezpośredniego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nie ma zastosowania m. in. wówczas, gdy podatnik, dokonujący sprzedaży chociażby w części opodatkowanej stawką podatku niższą od stawki podstawowej, złoży wraz z deklaracją VAT-7 umotywowany wniosek o taki nieograniczony zwrot, jeżeli wysokość zwrotu uzasadniona jest sezonowością produkcji rolnej, w tym również sezonowością zakupu (skupu) produktów rolnych i sezonowością produkcji rolno-spożywczej. Warte podkreślenia w tym miejscu jest również to, że w myśl uregulowania zawartego w art. 21 ust. 5 ustawy do dnia jego nowelizacji z dniem 26 marca 2002 r., przesłankę do dokonania nieograniczonego zwrotu bezpośredniego nadwyżki podatku naliczonego stanowiła m. in. sezonowość działalności podatnika. Brak w omawianym przepisie art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a" zastrzeżenia, iż sezonowość wskazanych w niej rodzajów działalności (produkcja rolna, produkcja rolno-spożywcza czy skup produktów rolnych) odnosi się wyłącznie do takiego rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika, upoważnia do przyjęcia, iż językowa wykładnia omawianego przepisu wskazuje na to, że umotywowany wniosek o nieograniczoną wysokość zwrotu nadwyżki podatku przysługuje nie tylko podatnikowi prowadzącemu działalność, o jakiej w przepisie tym mowa, ale również podatnikowi prowadzącemu działalność innego rodzaju, która charakteryzuje się tym, iż na wielkość przychodów (obrotów) z niej uzyskiwanych, a tym samym na wielkość powstałego podatku należnego, wpływa sezonowość produkcji rolnej, w tym również sezonowość skupu produktów rolnych i sezonowość produkcji rolno-spożywczej. Zgodzić się należy w tym zakresie z zapatrywaniem, jakie sformułowane zostało w załączonej przez podatnika do skargi "Ekspertyzie prawnej" opracowanej przez prof. dr. hab. B.B. i dr. W.M., że wyróżnienie grupy podatników korzystających z preferencyjnego rozwiązania przewidzianego w art. 21 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym następuje poprzez zastosowanie kryterium, jakim są okoliczności, które wpływają na nierównomierność powstawania należności z tytułu podatku od towarów i usług (tj. sezonowość produkcji rolnej, w tym również sezonowość skupu produktów rolnych i sezonowość produkcji rolno-spożywczej), a nie poprzez zastosowanie kryterium rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika. W świetle przedstawionej wyżej wykładni przepisu art. 21 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przy uwzględnieniu niespornej okoliczności faktycznej prowadzenia przez skarżącego podatnika działalności polegającej na wydobywaniu i sprzedaży kredy jeziornej znajdującej zastosowanie przy nawożeniu upraw w produkcji rolnej, za niezgodne ze wskazanym wyżej przepisem uznać należy leżące u podstaw zaskarżonej decyzji stanowisko organów podatkowych co do tego, iż nie będąca produkcją rolną, skupem produktów rolnych czy produkcją rolno-spożywczą działalność prowadzona przez skarżącego podatnika wyklucza możliwość uwzględnienia jego wniosku o dokonanie zwrotu różnicy podatku bez zastosowania ograniczenia wynikającego z ust. 4 art. 21 ustawy. Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja wydana została ze wskazanym wyżej naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o jej uchyleniu w całości stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.