I FSK 1129/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwej oceny stanu faktycznego i braku zaległości podatkowej wykraczają poza zakres postępowania incydentalnego.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Spółka argumentowała, że nie wykazano istnienia zaległości podatkowej i że organy nie dokonały analizy treści decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że postępowanie w sprawie rygoru wykonalności ma charakter incydentalny i nie obejmuje badania merytorycznego decyzji podatkowej ani ponownej oceny ustaleń faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nadanie rygoru, mimo braku wykazania istnienia zaległości podatkowej, oraz naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie zawierała ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter incydentalny i organ ocenia jedynie zaistnienie przesłanek do zastosowania rygoru, nie badając merytorycznie decyzji podatkowej. Kontrola sądowoadministracyjna postanowienia o rygorze również ogranicza się do prawidłowości ustaleń w tym zakresie. Zarzuty spółki dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych i merytorycznej oceny decyzji podatkowej wykraczały poza zakres postępowania rygorowego. NSA zwrócił również uwagę na wadliwość konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, które nie precyzowały naruszonych przepisów i ich wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter incydentalny i ogranicza się do oceny zaistnienia przesłanek do zastosowania rygoru, a nie do badania merytorycznego decyzji czy ponownej oceny ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie rygorowe jest odrębne od postępowania głównego, a jego celem jest jedynie ocena, czy istnieją przesłanki do nadania rygoru, takie jak uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania lub brak majątku podatnika. Kwestionowanie ustaleń faktycznych lub merytorycznej zasadności decyzji podatkowej wykracza poza zakres tego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 239b § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy.
O.p. art. 239b § § 2
Ordynacja podatkowa
Przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 239a
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter incydentalny i nie obejmuje badania merytorycznego decyzji podatkowej ani ponownej oceny ustaleń faktycznych. Zarzuty skargi kasacyjnej muszą być precyzyjnie sformułowane, wskazywać konkretne przepisy i ich wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 239b § 1-3 O.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, gdy nie wykazano istnienia zaległości podatkowej. Naruszenie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowo wykonaną kontrolę sądowo-administracyjną i niedopatrzenie się uchybień w postępowaniu dowodowym. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie kompleksowej kontroli legalności i prawidłowości decyzji DIAS.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej jest postanowieniem incydentalnym, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena zasadności nadania przez organ pierwszej instancji takiego rygoru kwestionowanie ustaleń dokonanych w postępowaniu wymiarowym, których wyrazem stała się decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 9 grudnia 2022 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie mieści się to w granicach przedmiotowej sprawy skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym nie jest zobowiązany, a wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Zbigniew Łoboda
sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA co do zakresu kontroli sądowej w sprawach dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowych i wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego ze względu na precyzyjne określenie granic postępowania w sprawie rygoru wykonalności oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“NSA: Postępowanie w sprawie rygoru wykonalności decyzji podatkowej nie jest okazją do kwestionowania jej merytorycznej zasadności.”
Dane finansowe
WPS: 1 431 797 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1129/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marek Olejnik Sylwester Marciniak /przewodniczący/ Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Gl 1022/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-12-08 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 239b Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1022/23 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1022/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi B. sp. z o.o. w K. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS") z dnia 5 czerwca 2023 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2019 r., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "NUS") postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r., na podstawie art. 239a, art. 239b § 1 pkt 2, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej - "O.p."), nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 9 grudnia 2022 r., którą organ ten dokonał względem spółki rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2019 r., a także ustalił wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Organ wskazał, że łączna kwota zaległości wynikających z ww. decyzji wynosiła 1.431.797 zł. Motywując nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności NUS wskazał, że spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Na podstawie, Informacji z Serwisu Ksiąg Wieczystych, organ ustalił, że spółka nie posiada nieruchomości, z kolei na podstawie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, iż spółka nie posiada środków transportu (pojazdów). NUS, w oparciu o analizę złożonych w latach 2019-2021 r. zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8, ustalił, że spółka od 2020 r. nie uzyskała żadnych dochodów. Organ wskazał, iż z danych zawartych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (wyszukiwarka KRS) wynika, że ostatnie sprawozdanie finansowe za 2021 r., sporządzone zostało przy założeniu, że działalność gospodarcza nie będzie kontynuowana. Zgodnie z informacją tam zawartą, działalność zawieszono w okresie 1.01.2020 r. do 31.12.2023 r. W sprawozdaniu finansowym za 2021 r. wykazano zobowiązania finansowe w wysokości 2.179.414,99 zł, środki trwałe w wysokości 29.879,16 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 103.856,38 zł, zapasy w wysokości 40.899,04 zł. W związku z zawieszoną działalnością brak jest aktualnych danych wynikających z ksiąg rachunkowych. Ponadto organ wskazał, że spółka z dniem 27 sierpnia 2019 r. została wykreślona z "Wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT" publikowanego na stronie Ministerstwa Finansów. Ostatnia złożona przez spółkę deklaracja VAT dotyczy rozliczenia za 12/2019 r. W tym stanie rzeczy, zdaniem NUS, zostały spełniane przesłanki do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 "O.p." W wyniku rozpatrzenia wniesionego od powyższego postanowienia zażalenia, DIAS, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie DIAS, organ pierwszej instancji wykazał zaistnienie podstawy prawnej nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynikającej z art. 239b § 1 pkt 2 O.p., jak również § 2 wskazanego przepisu, ponieważ uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Powyższe rozstrzygnięcie, skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Spółka wskazała na naruszenie art. 239 b § 1-3 O.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 9 grudnia 2022 r., podczas gdy nie wykazano istnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2019 r. do czerwca 2019 r. co jest podstawową przesłanką możliwości nadania rygoru, a sam fakt wydania decyzji nie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. nie zwalniał Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z analizy jej treści bez ograniczenia się do samego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę powołanym na początku wyrokiem z dnia 8 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracji w Gliwicach uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy w prawidłowy sposób wykazały istnienie w niniejszej sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. odnosząc wysokość określonych decyzją zaległości podatkowych (1.431.797 zł) do majątku podatnika. Zdaniem Sądu, organ w prawidłowy sposób dokonał ustaleń na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym na podstawie systemów (baz danych), do których dostęp posiadają organy podatkowe, wskazując w tym zakresie, że spółka nie posiada majątku (zarejestrowanych pojazdów, nieruchomości, środków trwałych) odpowiadających wartości zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W ocenie Sądu, organ w prawidłowy sposób wykazał też istnienie w niniejszej sprawie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej (art. 239b § 2 O.p), opierając się na analizie sprawozdania finansowego spółki za 2021 r. i złożonych zeznań podatkowych, a także w oparciu o wykreślenie skarżącej z wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT i zawieszenia przez nią działalności gospodarczej. Z ustaleń poczynionych o powyższe dane, organ wyprowadził prawidłowy w ocenie Sądu wniosek, iż majątek spółki nie daje gwarancji możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji skutkującej zaspokojeniem wierzyciela podatkowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ trafnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 O.p., a co za tym idzie, zarzuty sformułowane w skardze uznał za niezasadne. Na powyższy wyrok spółka złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok ów w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowienia DIAS, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wskazując na podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie (niezastosowanie w tym przypadku) oraz art. 3 § 1, art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 239b § 1-3 O.p. poprzez nieprawidłowo wykonaną kontrolę sądowoadministracyjną, polegającą na niedopatrzeniu się uchybień w postępowaniu dowodowym pomimo naruszeń poprzez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, w szczególności dotyczy to nienależycie skontrolowanego zarzutu naruszenie art. 239b § 1-3 O.p., dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 09.12.2022, podczas gdy nie wykazano istnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od 01.2019 do 06.2019 co jest podstawową przesłanką możliwości nadania rygoru, a sam fakt wydania decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. nie zwalniał Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z analizy jej treści bez ograniczenia się do samego rozstrzygnięcia. 2) art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie kompleksowej kontroli legalności i prawidłowości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, lecz ograniczenie się tylko do niektórych jej aspektów, co doprowadziło do powielenia błędnego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy poprzez bezkrytyczną akceptację przez DIAS w Katowicach praktycznego braku dokonania ustaleń stanu faktycznego przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, DIAS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie była zasadna. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09). W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 9 grudnia 2022 r.. nastąpiło bez naruszenia prawa. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów należało przypomnieć, że w świetle przepisów art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który obok tego, że winien spełniać wymogi przewidziane dla pisma strony, to powinien także odpowiadać szczególnym wymaganiom, tzn. zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Niezbędnym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To do autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem, należy przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej, zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07, z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2019/12, z dnia 28 czerwca 213 r., sygn. akt II OSK 552/12, z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1737/18). Zarzuty kasacyjne, które nie odpowiadają wskazanym warunkom uniemożliwiają Sądowi kasacyjnemu ocenę ich zasadności. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany, a wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Ze względu na przytoczone uwarunkowania, precyzyjne sformułowanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie przez stronę składającą ten środek zaskarżenia pozostaje zagadnieniem niezwykle istotnym, przesądzającym o zakresie kontroli instancyjnej, dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie może uzupełniać, rozszerzać czy precyzować zarzutów kasacyjnych. Jak już podniesiono, koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę. Naruszenie przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i do przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie wskazanego unormowania, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1414/18). Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające wcześniej w sprawie organy podatkowe. Zaakcentować trzeba, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Wyjaśnienie zasad konstruowania skargi kasacyjnej i znaczenia sposobu jej sformułowania dla zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny było konieczne z uwagi na dostrzeżone mankamenty wniesionego w niniejszej sprawie środka prawnego, co zostanie poniżej zaznaczone. W niniejszej sprawie podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej było stwierdzenie zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., a mianowicie nieposiadanie przez spółkę majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Przechodząc do oceny zarzutów, zauważyć należy, że w istocie skarżąca nie wskazała konkretnie, zaistnienie której z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. kwestionuje. Nie podała konkretnej jednostki redakcyjnej powołanego przepisu, ograniczając się jedynie do ogólnikowego wskazania, iż w sprawie naruszono art. 239b § 1–3 O.p. mimo, iż w postanowieniu rygorowym organ wyraźnie wskazał, że stanowisko swoje opiera na przesłance z art. art. 239b § 1 pkt 2 O.p., do której odnosił się również Sąd w zaskarżonym wyroku. W uzasadnieniu sformułowanego strona skarżąca twierdzi, iż w sprawie nie wykazano istnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2019 r. do czerwca 2019 r. oraz zarzuca "nieprawidłowo wykonaną kontrolę sądowo-administracyjną polegającą na niedopatrzeniu się uchybień w postępowaniu dowodowym pomimo naruszeń poprzez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego", jak również nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie samego tylko faktu wydania decyzji z dnia 9 grudnia 2022 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W.. Strona twierdzi, iż sam fakt wydania tej decyzji nie zwalniał NUS orzekającego w przedmiocie nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności od obowiązku analizy jej treści "bez ograniczenia się do samego rozstrzygnięcia". Skarżąca nie wskazała jednak jakim przepisom postępowania podatkowego organy uchybiły, a których to uchybień nie zidentyfikowałby bądź zaakceptowałby je Sąd pierwszej instancji. W motywach zarzutów kasacyjnych próżno szukać argumentacji pokazującej, że wbrew przekonaniu organów (oraz Sądu pierwszej instancji) w sprawie spółka dysponowała majątkiem odpowiadającym kwotom zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, który mógłby stanowić przedmiot hipoteki lub zastawu skarbowego. Ocena uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do przekonania, iż skarżąca w rzeczywistości kwestionuje prawidłowość ustaleń dokonanych w postępowaniu wymiarowym, których wyrazem stała się decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 9 grudnia 2022 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Słusznie zwracał uwagę na to działanie skarżącej już Sąd pierwszej instancji, wskazując, iż w przedmiotowym postępowaniu organ nie badał poprawności decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem nie mieści się to w granicach przedmiotowej sprawy. (str. 8 uzasadnienia wyroku WSA) Podobnie, organ odwoławczy zauważył dążenie skarżącej do kwestionowania ustaleń będących przedmiotem postępowania głównego (odwoławczego) wskazując, iż postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest postanowieniem incydentalnym, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena zasadności nadania przez organ pierwszej instancji takiego rygoru (str. 7 zaskarżonego postanowienia). Stanowisko Sądu (oraz organu odwoławczego) co do granic przedmiotowych sprawy rygorowej należało uznać za trafne. Podsumowując, należało stwierdzić, iż w postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności organ uprawniony jest jedynie do oceny zaistnienia przesłanek legitymujących do zastosowania takiego rygoru w stosunku do decyzji nieostatecznej. Nie zajmuje się on w ramach tej oceny ustaleniami dokonanymi w ramach postępowania głównego. Kontrola sądowoadministracyjna postanowienia wydanego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej również obejmuje swoim zakresem jedynie prawidłowość dokonania ustaleń, a na ich podstawie oceny czy w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące możliwość nadania takiego rygoru, a ponadto prawidłowość uprawdopodobnienia przez organ, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wszelkie inne kwestie, licznie podnoszone w skardze kasacyjnej, a dotyczące wymiaru podatku, tak w aspekcie działalności skarżącej, jej kontrahentów oraz rzetelności transakcji, wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Nie mógł również zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 133 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 239b § 1–3 O.p. Po pierwsze, z wątpliwej konstrukcji zarzutu wynika, iż uchybienia powyższym przepisom upatruje skarżąca w braku oceny przez organy, a także pośrednio Sąd pierwszej instancji decyzji wymiarowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co finalnie wpłynęło na wadliwie ustalony, jej zdaniem, stan faktyczny tj. przyjęcie, iż w sprawie zaistniały przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wadliwość takiego rozumowania została wskazana już we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Po drugie, odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 należało zauważyć, iż przepis ten służy zidentyfikowaniu przede wszystkim wady niekompletności uzasadnienia, czy też niepozwalającej na jego kontrolę instancyjną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca tymczasem, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 próbuje zakwestionować przyjętą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenę odnośnie prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co tą drogą nie może być podważane. Zarzucając naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżąca wskazała, na nieprzeprowadzenie kompleksowej kontroli legalności i prawidłowości decyzji DIAS, lecz ograniczenie się tylko do niektórych jej aspektów, co doprowadziło do powielenia błędnego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy poprzez bezkrytyczną akceptację przez DIAS praktycznego braku dokonania ustaleń stanu faktycznego przez NUS. Zgodnie natomiast z treścią przywołanego unormowania (art. 134 § 1 p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że dla skuteczności zarzutu opartego na rzeczonym unormowaniu należy wykazać, że sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w zaznaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1044/21). Skarżąca tymczasem prócz ponownej próby kwestionowania ustaleń faktycznych za pomocą przepisów temu niesłużących, nie podała żadnej argumentacji mogącej stanowić o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, przeto podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego miało umocowanie w treści art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Marek Olejnik Sylwester Marciniak Zbigniew Łoboda Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI