I FSK 1114/23

I FSK 1114/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Roman Wiatrowski /przewodniczący/
Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2536/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-23
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2536/22 w sprawie ze skargi P. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 września 2022 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.373.2022.1.IG w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2536/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 września 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej - "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną interpretację.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że P. S.A. z siedzibą w W. wniósł o wydanie interpretacji indywidualnej, podając we wniosku, że w ramach prowadzonej działalności planuje nabycie na rynku wtórnym wierzytelności z umów kredytowych zawieranych między bankiem lub funduszem inwestycyjnym (dalej razem "Banki") a ich kontrahentami ("Wierzytelności"). W przypadku części transakcji wnioskodawca przejmie od Banków zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie ("Commitmenty"). Część transakcji łączyć będzie oba elementy (transakcje łączące w sobie nabycie Wierzytelności i Commitmentów klasyfikowane będą dla potrzeb wniosku jako Commitmenty). W umowach finansowania jako formę prawną przeniesienia finansowania na nowych finansujących przewidziano cesję wierzytelności. Wierzytelności (wszelkie stwierdzenia zawarte we wniosku dotyczące Wierzytelności mają zastosowanie zasadniczo także do Commitmentów), mogą być nabywane po cenie odpowiadającej wartości nominalnej wierzytelności, a także powyżej i poniżej tej wartości. W niektórych przypadkach w związku z nabyciem Wierzytelności może być przewidziana opłata pobierana na rzecz wnioskodawcy na podstawie odrębnego porozumienia.
We wniosku wyjaśniono, że nabycie wierzytelności przez wnioskodawcę będzie dokonywane w ramach działalności lokacyjnej i jest motywowane względami inwestycyjnymi, w szczególności uzyskiwaniem w okresie finansowania korzyści w postaci odsetek oraz w niektórych przypadkach może być dokonywane w celu dalszej odsprzedaży Wierzytelności. Prowadzona przez wnioskodawcę w tym zakresie działalność ma charakter zorganizowany i ciągły. Prowadzona jest ona przez wyspecjalizowane biuro w ramach pionu inwestycyjnego wnioskodawcy, w którym zatrudnieni są specjaliści w zakresie pozyskiwania transakcji, analizy inwestycyjnej i negocjowania warunków transakcji.
Ponadto we wniosku wskazano, że Wierzytelności będą nabywane przez wnioskodawcę kilka razy do roku oraz że Wierzytelności nie stanowią tzw. "wierzytelności trudnych", tj. takich, których spłata jest zagrożona.
W związku z powyższym opisem wnioskodawca zadał pytania:
1. Czy nabycie przez wnioskodawcę Wierzytelności stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?
2. Czy nabycie przez wnioskodawcę Commitmentów stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?
Jeśli stanowisko wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe, to:
3. Czy nabycie przez wnioskodawcę Wierzytelności będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 z późn. zm., dalej - "u.p.t.u.")?
Jeśli stanowisko wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe, to:
4. Czy nabycie przez wnioskodawcę Commitmentów będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.?
Zdaniem wnioskodawcy, odpowiedź na wszystkie powyższe pytania jest twierdząca. Zarówno nabycie Wierzytelności, jak i nabycie Commitmentów, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Nabycie Wierzytelności będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., zgodnie z którym zwalnia się od podatku VAT usługi w zakresie długów oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. W opisanym zdarzeniu przyszłym nie znajdzie zastosowania wyłączenie dotyczące czynności ściągania długów (art. 43 ust. 15 u.p.t.u.). Również nabycie przez wnioskodawcę Commitmentów będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., bowiem w wyniku realizacji Commitmentu (wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie), dochodzi do powstania długu. Jest to więc usługa, której przedmiotem jest dług. To, że nie jest on jeszcze zmaterializowany w momencie zawarcia umowy, nie zmienia faktu, iż dług jest zasadniczym przedmiotem tej usługi.
W interpretacji indywidualnej z dnia 2 września 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w części dotyczącej uznania wskazanych świadczeń za odpłatne świadczenie usług opodatkowane VAT oraz za nieprawidłowe w zakresie objęcia tych świadczeń zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.
Odnosząc się do pytań o numerach 3 i 4 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że usługi w zakresie długów, co do zasady, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. Jednakże w odniesieniu do usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 tej ustawy, tj. m.in. w odniesieniu do usług ściągania długów, w tym factoringu, nie stosuje się zwolnienia od podatku. Następnie organ wskazał, że w opisanej we wniosku sytuacji wnioskodawca zamierza nabyć Wierzytelności przysługujące bankom i funduszom inwestycyjnym. Tym samym wnioskodawca spowoduje niewątpliwie "uwolnienie" tych podmiotów od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Takie transakcje spełniają kryteria czynności odzyskiwania długów wyłączonych ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Koncepcja odzyskiwania długów nie zależy bowiem od sposobu, w jaki odzyskiwanie się odbywa, od tego, na czyją rzecz dług zostaje ściągnięty, ani od tego, w jaki sposób zostaną pozyskane środki na finansowanie nabycia wierzytelności. Pojęcie odzyskiwania długów dotyczy jasno sprecyzowanych transakcji finansowych mających na celu uzyskanie zapłaty za zbycie wierzytelności pieniężnej. Mając na uwadze to, że w pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży, a jednocześnie z opisu sprawy wynika, że wnioskodawca nabywa Wierzytelności w celu osiągnięcia w przyszłości korzyści ze spłaty wierzytelności przez dłużnika (odsetki) bądź w celu dalszej ich odsprzedaży i to na wnioskodawcę przechodzą ciężary i ryzyko związane z przelewanymi Wierzytelnościami, uznać należy, że są spełnione przesłanki wynikające z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. To stanowi zaś podstawę do wyłączenia możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. do świadczonych przez wnioskodawcę usług nabycia Wierzytelności.
Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, ze zwolnienia od podatku nie może również korzystać nabycie przez wnioskodawcę Commitmentów, rozumianych jako przejęcie od Banków zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie (zobowiązania jeszcze niewypłacone klientom). Organ wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że w przypadku Commitmentów wnioskodawca będzie musiał dokonać wypłaty zobowiązań klientom Banku, nie realizując tym samym odpowiedniej płatności na rzecz samego Banku w ramach realizacji zawartej z nim umowy. Przedmiotem takiej transakcji są więc prawa i obowiązki z umowy zawartej wcześniej pomiędzy Bankiem a klientem, w tym wypłata kwoty finansowania. Organ podkreślił, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzenia wykonawczego do ustawy, nie przewidują zwolnienia od podatku dla czynności przeniesienia praw i obowiązków (cesji umowy). I choć Commitmenty nie stanowią wierzytelności, ich nabycie przez wnioskodawcę ma analogiczny charakter, gdyż Bank zostaje w tym przypadku uwolniony od przyjętego zobowiązania. Zatem, analogicznie do nabycia Wierzytelności, nie można uznać, że transakcja nabycia Commitmentów będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., jako usługa w zakresie długów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. z siedzibą w W. zaskarżył powyższą interpretację w części, w jakiej organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Skarżący zarzucił naruszenie art. 43 ust. 15 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. w zw. z art. 509 k.c. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że każda cesja wierzytelności, również ta, której przedmiotem są wierzytelności ściągalne, pociąga za sobą wykonanie czynności ściągania długów, o której mowa w art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u., a także naruszenie art. 43 ust. 15 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tych przepisów w stosunku do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku.
Uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną wskazanym na początku wyrokiem z dnia 23 lutego 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była usprawiedliwiona.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wnioskodawcy, że w stosunku do nabywanych przez niego Wierzytelności i Commitmentów zastosowanie będzie miało zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. Zdaniem Sądu, organ błędnie wyłożył i zastosował w realiach tej sprawy art. 43 ust. 1 pkt 40 w zw. z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. Z przepisów tych wynika, że nie wszystkie usługi w zakresie długów korzystają ze zwolnienia, ale też, że istnieją takie usługi dotyczące długów, które ze zwolnienia będą korzystać. Ze zwolnienia będą mianowicie korzystać takie usługi dotyczące długów, których istotą nie jest ich ściąganie. Zatem zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub dalszej odprzedaży mieści się w zakresie zastosowania art. 43 ust. 15 u.p.t.u. wyłącznie w przypadku, w którym dana transakcja zakupu wierzytelności (tj. odpłatnej cesji wierzytelności) jest dokonywana w celu świadczenia usług ściągania długów, w tym factoringu. W przypadku, w którym transakcja zakupu wierzytelności nie jest dokonywana w celu świadczenia usług ściągania długów, w tym factoringu, w stosunku do takiej transakcji nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z treścią wniosku nabywane przez wnioskodawcę Wierzytelności nie stanowią tzw. wierzytelności trudnych, tj. takich, których spłata jest zagrożona. Nabycie wierzytelności przez wnioskodawcę będzie dokonywane w ramach działalności lokacyjnej i jest motywowane względami inwestycyjnymi, w szczególności uzyskiwania w okresie finansowania korzyści w postaci odsetek oraz w niektórych przypadkach może być dokonywane w celu dalszej odsprzedaży Wierzytelności. Zatem, na dzień zawarcia umowy cesji żadna ze stron nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem klientów, których wierzytelności pieniężne będą przedmiotem cesji. Nie można zatem uznać, że w realiach niniejszej sprawy dochodzi do jakiegokolwiek wyręczania sprzedającego przy ściąganiu długu. Skarżący kupione wierzytelności będzie mógł egzekwować, ale we własnym imieniu i na własną rzecz, jeżeli zajdzie taka potrzeba; jak wskazano we wniosku w momencie nabycia wierzytelności potrzeb windykacyjnych nie ma.
Na powyższy wyrok Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej złożył skargę kasacyjną zaskarżając wyrok ów w całości i wniósł o jego uchylenie w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie - jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący organ, powołując art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 40 w zw. z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania, polegającą na uznaniu, iż w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, dokonywane przez skarżącego nabycie Wierzytelności oraz Commitmentów (rozumianych jako przejęcie od banków zobowiązania do wypłaty kwoty finansowania na warunkach wskazanych w umowie o finansowanie) nie powinno być uznane za usługi ściągania długów, w tym usługi faktoringu, i w konsekwencji czynności te podlegać będą zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT, podczas gdy w ocenie organu w okolicznościach przedstawionych we wniosku czynności podejmowane przez skarżącego stanowią czynności w zakresie ściągania długów i faktoringu wyłączone ze zwolnienia od podatku.
P. S.A. z siedzibą w W. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie była zasadna.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA
z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09).
Pierwszoplanowy spór w sprawie dotyczy tego, czy nabycie przez skarżącą wierzytelności od instytucji finansowych, w warunkach opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., czy też ze zwolnienia jest wyłączone w oparciu o art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u
Przypomnieć należy, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Z kolei na podstawie art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. (w zakresie istotnym w sprawie), powyższe zwolnienie nie ma zastosowania do czynności ściągania długów, w tym faktoringu.
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. wprowadza do porządku krajowego zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 135 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej - "dyrektywa 2006/112/WE"), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.
Z powyższego wynika, że co do zasady usługi dotyczące długów objęte są zwolnieniem podatkowym, za wyjątkiem przypadku, gdy chodzi o windykację należności. Ustawa podatkowa nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "ściągania długów" ("windykacji należności"). W potocznym znaczeniu terminy te należy rozumieć jako działanie podjęte w celu wydobycia należności. W wyroku z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 344/17, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, które należy podzielić, że "usługa ściągania długów zakłada (...) istnienie dwóch podmiotów, które zawarły transakcję. Usługodawca zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Konsumentem usługi (usługobiorcą) jest ten podmiot, który korzysta z usługi wykonywanej przez kontrahenta, co oznacza, że usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie (...) To samo dotyczy usług faktoringu, które polegają zasadniczo na nabyciu przez faktora określonych wierzytelności przysługujących przedsiębiorcy z tytułu sprzedaży, w zamian za określoną kwotę odpowiadającą wierzytelności pomniejszoną o prowizję/wynagrodzenie faktora, gdzie faktor zobowiązuje się również do świadczenia szeregu czynności dodatkowych (takich jak prowadzenie rozliczeń, monitoring płatności)".
Z powyższego wynika, że usługą wyłączoną ze zwolnienia określonego w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. na podstawie art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. jest usługa dotycząca długów, której zasadniczym celem jest wydobycie długu w interesie usługobiorcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął w zaskarżonym wyroku, że samo nabycie wierzytelności (cesja wierzytelności) nie stanowi o wykonaniu usługi w zakresie ściągania długów.
Według art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba z sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jak wynika z § 2 art. 509 k.c., wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenia o zaległe odsetki. W myśl art. 510 § 1 k.c., umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zatem przelew jest umową, w ramach której cedent (wierzyciel) przenosi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) wierzytelność, jaka mu przysługuje w stosunku do dłużnika. Wierzytelność przechodzi na nabywcę już na skutek samego zawarcia umowy. Celem i skutkiem cesji jest zmiana strony wierzycielskiej. Na skutek przelewu na nabywcę przechodzi nie tylko sama wierzytelność, ale i uprawnienia z nią związane. Dotychczasowy wierzyciel przestaje być stroną stosunku zobowiązaniowego, zaś staje się nim cesjonariusz.
W zaskarżonej interpretacji indywidulanej organ podatkowy przyjął, że umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona usługi określone w art. 8 ust. 1 u.p.t.u., gdyż polega na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych. Usługą na rzecz cedenta jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawnopodatkowych. Dalej organ podkreślił, że w pojęciu usług ściągania długów i factoringu mieści się skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży. Usługa tego typu, polegająca na "wyręczeniu" klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu, podlega opodatkowaniu bez możliwości skorzystania ze zwolnienia.
Jednakże słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku, że rozumienie opisanego zdarzenia przyszłego, jakie prezentuje organ interpretacyjny, doprowadziłoby do tego, że część przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. stanowiąca zwolnienie usługi w zakresie długów straciłaby znaczenie normatywne. W istocie bowiem każda cesja wierzytelności, z mocy prawa (art. 509 § 2 k.c.), pociąga za sobą uprawnienie nabywcy do jej windykacji. Organ zdaje się z ogólnego uprawnienia cesjonariusza do windykacji wierzytelności wywodzić, że rdzeniem prawnym cesji wierzytelności jest jej ściąganie, w tym w ramach faktoringu. Taka wykładnia jest błędna. Nie można postawić znaku równości między (zwolnioną od podatku) usługą dotyczącą długu a usługą dotyczącą ściągania długów w tym factoringu.
Aprobując powyższe stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku warto odwołać się do opinii rzecznika generalnego przedstawionej w dniu 14 lipca 2011 r. do sprawy C-93/10. Rzecznik stwierdził mianowicie (w pkt 37), że możliwe jest wystąpienie cesji wierzytelności, która nie będzie stanowić usługi odzyskiwania długów. Zaznaczył (pkt 38), że "transakcje dotyczące długów" są zwolnione z VAT na mocy art. 13 część B lit. d) pkt 3 szóstej dyrektywy VAT. Pokazuje to, że muszą istnieć inne cesje wierzytelności, które nie stanowią "odzyskiwania długów", gdyż w przeciwnym razie zwolnienie pozbawione byłoby znaczenia.
W niniejszej sprawie organ z samego faktu dokonywania cesji wierzytelności wywodzi wystąpienie usługi odzyskiwania długu, co nie jest prawidłowym podejściem. Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynikało, że wierzytelności nie stanowią tzw. "wierzytelności trudnych", tj. takich, których spłata jest zagrożona. Nabycie wierzytelności przez wnioskodawcę będzie dokonywane w ramach działalności lokacyjnej i jest motywowane względami inwestycyjnymi, w szczególności uzyskiwania w okresie finansowania korzyści w postaci odsetek oraz w niektórych przypadkach może być dokonywane w celu dalszej odsprzedaży wierzytelności.
Organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji nie wskazał na żadne elementy opisu zdarzania przeszłego potwierdzające, że celem nabycia wierzytelności było ich wydobycie w interesie cedenta w zamian za związane z tym wynagrodzenie.
Obok nabycia wierzytelności przedmiotem interpretacji indywidulanej było również stanowisko organu odnośnie nabycia przez wnioskodawcę tzw. commitmentów. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 40 w zw. z art. 43 ust. 15 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie odnosi się – jak wynika z jego treści – zarówno do nabycia wierzytelności jak i commitmentów. Rzecz w tym, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie rozważał w istocie problematyki podpadania pod przedmiotowe zwolnienie (z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u.) nabycia commitmentów, które obejmują jeszcze niewypłacone zobowiązania klientom instytucji finansowych, a skoncentrował się na kwestii nabycia (cesji) wierzytelności w kontekście ściągania długów. Tymczasem postawienie zarzutu błędnej wykładni wymaga, aby kasator przedstawił, na czym polegało błędne rozumienie określonego przepisu przez sąd oraz jakie winno być prawidłowe rozumienie, czego w skardze kasacyjnej nie wykonano. Dodać przy tym należy, ze w skardze kasacyjnej nie został postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wytykający mankamenty uzasadnienia wyroku sądowego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, skargę tę oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Zbigniew Łoboda Roman Wiatrowski Artur Mudrecki
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA