I FSK 1105/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-13
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisędziapełnomocnikkonferencja naukowaNSA

NSA odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, uznając, że spór wynikły podczas konferencji naukowej nie stanowi podstawy do wątpliwości co do jego bezstronności.

Sędzia NSA Artur Mudrecki złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie I FSK 1105/20, powołując się na spór z pełnomocnikiem strony skarżącej, r. pr. W. M., który wynikł podczas konferencji naukowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozasądowa relacja sędziego z pełnomocnikiem, wynikająca z dyskusji na konferencji, nie może stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia żądania wyłączenia, gdyż nie rodzi uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Artur Mudrecki złożył żądanie o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt I FSK 1105/20, powołując się na art. 19 P.p.s.a. Jako przyczynę wskazał spór, jaki wynikł z pełnomocnikiem strony skarżącej, r. pr. W. M., w związku z wypowiedzią wnioskodawcy na Międzynarodowej Konferencji Naukowej "A.". Sędzia Mudrecki argumentował, że wyłączenie jest konieczne ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając żądanie na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić wyłączenia sędziego. Sąd uznał, że pozasądowa relacja sędziego z pełnomocnikiem, wynikająca z dyskusji na konferencji naukowej, nie może stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia żądania wyłączenia. Podkreślono, że takie okoliczności nie rodzą uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Akceptacja takiego stanowiska prowadziłaby do sytuacji, w której sprawy z udziałem tego pełnomocnika nie mogłyby być rozpoznawane z udziałem tego sędziego. Sąd odwołał się do utrwalonej praktyki orzeczniczej, zgodnie z którą wyłączenie sędziego wymaga obiektywnych okoliczności budzących wątpliwości co do jego bezstronności, a sama pozasądowa interakcja, nawet jeśli zakończyła się sporem, nie spełnia tego kryterium.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spór wynikły podczas konferencji naukowej pomiędzy sędzią a pełnomocnikiem strony nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozasądowa relacja sędziego z pełnomocnikiem, wynikająca z dyskusji na konferencji naukowej, nie rodzi uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego i nie może prowadzić do jego wyłączenia. Konieczne są obiektywne okoliczności wskazujące na brak bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące postanowień sądu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wyłączenia sędziego na żądanie sędziego lub wniosek strony.

u.SN art. 44 § § 1

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

Kwestia dodatkowego zatrudnienia sędziego i jego wpływu na bezstronność.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór wynikły podczas konferencji naukowej nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego. Brak obiektywnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Godne uwagi sformułowania

pozasądowa (naukowa) relacja sędziego NSA Artura Mudreckiego i W. M., nie mogła stanowić sama w sobie podstawy do uwzględnienia żądania wyłączenia. iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być z zewnątrz oceniany jako osoba zainteresowana wynikiem sprawy lub osoba uprzedzona, czy niekorzystnie nastawiona do strony.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego w kontekście pozasądowych interakcji z pełnomocnikiem strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu na konferencji naukowej; wymaga oceny konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziego, choć jej fakty są specyficzne. Jest interesująca dla prawników zajmujących się procedurą.

Czy spór na konferencji naukowej może wyłączyć sędziego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1105/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący/
Bartosz Wojciechowski /sprawozdawca/
Arkadiusz Cudak
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Gl 745/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 22 § 1 i 2, art. 18, art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Artura Mudreckiego o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt I FSK 1105/20 ze skargi kasacyjnej Ś. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 745/19 w sprawie ze skargi Ś. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 marca 2019 r. nr 2401-IOV3_.4103.83.2018.TSO2 UNP: 2401-19-73056 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2013 r. postanawia: odmówić wyłączenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Artura Mudreckiego od orzekania w sprawie.
Uzasadnienie
Oświadczeniem z dnia 10 czerwca 2024 r. sędzia NSA Artur Mudrecki, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie ze względu na spór, jaki wynikł z pełnomocnikiem strony skarżącej, r. pr. [...] W. M. w związku z wypowiedzią wnioskodawcy w dniu 19 kwietnia 2024 r. na Międzynarodowej Konferencji Naukowej "A." – ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Żądanie wyłączenia sędziego nie może zostać uwzględnione.
Stosownie do art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy, bądź na żądanie sędziego lub wniosek strony. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy następuje na podstawie enumeratywnie wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przesłanek. W przypadku wyłączenia sędziego na żądanie sędziego lub wniosek strony, wyłączenie następuje na podstawie okoliczności, która uzasadniałaby wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Na tle przepisu art. 19 P.p.s.a., który ustanawia względną przesłankę wyłączenia sędziego, należał odnotować w szczególności, że: - wyłączenie sędziego odnośnie do którego mogłyby zrodzić się uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie z jego udziałem, może nastąpić m.in. na żądanie tego sędziego; - względnej przesłanki wyłączenia sędziego nie można zdefiniować, jej ocena może być dokonywana wyłącznie w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018, [el.], s. 66-67); - przesłankami wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy; - iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być z zewnątrz oceniany jako osoba zainteresowana wynikiem sprawy lub osoba uprzedzona, czy niekorzystnie nastawiona do strony.
Wniosek o wyłączenie w niniejszej sprawie został oparty na okolicznościach, które wystąpiły podczas udziału w konferencji naukowej.
W opinii NSA, pozasądowa (naukowa) relacja sędziego NSA Artura Mudreckiego i W. M., nie mogła stanowić sama w sobie podstawy do uwzględnienia żądania wyłączenia.
Akceptacja dla stanowiska wyrażonego w żądaniu wyłączenia, które zasadzało się tylko na nieokreślonym sporze wynikłym podczas (pozasądowej) konferencji naukowej, prowadziłoby do wniosku, że żadna ze spraw zawisłych przed NSA, w której jako pełnomocnik występuje W. M. (a być może analogicznie również którakolwiek osoba zatrudniona w Kancelarii Prawnej W. M.), nie może zostać rozpoznana z udziałem wymienionego sędziego.
Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w zdaniu odrębnym sędziego Hieronima Sęka złożonym do postanowienia NSA z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt I FSK 922/19 w zakresie, w jakim s. H. Sęk wskazał, że z przepisu art. 44 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1093) bezspornie wynika, że wykonywanie dodatkowego zatrudnienia m.in. uniwersyteckiego w założeniu samo w sobie nie może ani utrudniać pełnienia obowiązków sędziego NSA, ani podważać zaufania do jego bezstronności.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że sama okoliczność sporu powstałego podczas konferencji naukowej nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego i nie może prowadzić do wyłączenia danego sędziego na jego żądanie, niezależnie od strony podmiotowej i przedmiotowej sprawy, w której je składa.
Tym samym należało orzec, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI