I SA/Gl 1091/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, mimo niezłożenia deklaracji VAT-7 w terminie.
Sprawa dotyczyła spółki cywilnej, która nie złożyła deklaracji VAT-7 za grudzień 2002 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, uznając, że niezłożenie deklaracji w terminie skutkuje utratą tego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalną zasadą podatku VAT i nie może być ograniczane przez skutki niezłożenia deklaracji w terminie, zwłaszcza gdy podatek należny jest ustalany decyzją podatkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki cywilnej "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 130 § 1 pkt 7, kwestionując uprawnienie Naczelnika do wydania decyzji. Kluczowym zagadnieniem spornym stała się kwestia prawa spółki do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji niezłożenia deklaracji VAT-7 za grudzień 2002 r. w ustawowym terminie. Organy podatkowe stały na stanowisku, że niezłożenie deklaracji w terminie skutkuje utratą prawa do odliczenia. Sąd uznał jednak to stanowisko za wadliwe. Podkreślił, że zasada neutralności podatku VAT, wyrażona w prawie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (art. 19 ust. 1 ustawy o VAT), jest fundamentalna i nie może być ograniczana przez skutki niezłożenia deklaracji w terminie. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że organy podatkowe powinny uwzględniać wszystkie zaewidencjonowane faktury przy ustalaniu zobowiązania, nawet jeśli podatnik wadliwie rozliczył podatek. W ocenie Sądu, brak jest ustawowych przesłanek, aby stosowanie podstawowej zasady podatku VAT uzależniać od faktu wykazania podatku naliczonego w deklaracji, zwłaszcza gdy opodatkowanie sprzedaży następuje przez wydanie decyzji podatkowej. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niezłożenie deklaracji VAT-7 w terminie nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli pozostałe przesłanki są spełnione, a podatek należny jest ustalany decyzją podatkową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalną zasadą podatku VAT i nie może być ograniczane przez skutki niezłożenia deklaracji w terminie. Brak jest ustawowych przesłanek, aby stosowanie tej zasady uzależniać od faktu wykazania podatku naliczonego w deklaracji, zwłaszcza gdy opodatkowanie sprzedaży następuje przez wydanie decyzji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
Ord.pod. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
Ord.pod. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 201 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 210 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § 5
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § 8
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 33
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym art. 46
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie deklaracji VAT-7 w terminie nie pozbawia prawa do odliczenia podatku naliczonego. Organ podatkowy, wobec którego toczy się postępowanie karne, nie jest uprawniony do wydania decyzji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie deklaracji VAT-7 w terminie skutkuje utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego. Deklaracja złożona po terminie jest bezskuteczna i nie może być traktowana jako podstawa do odliczenia.
Godne uwagi sformułowania
zasada neutralności tego podatku dla podatnika wyrazem której jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. brak jest ustawowych przesłanek, aby stosowanie podstawowej zasady podatku od towarów i usług uzależnione było od faktu wykazania podatku naliczonego w deklaracji podatkowej, w sytuacji gdy opodatkowanie sprzedaży następuje przez wydanie decyzji podatkowej.
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący
Anna Wiciak
sprawozdawca
Mirosław Kupiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT naliczonego mimo niezłożenia deklaracji w terminie, a także kwestii wyłączenia organu podatkowego z postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podatek należny jest ustalany decyzją podatkową, a nie samoobliczeniem podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady podatku VAT - prawa do odliczenia, a także ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem organu podatkowego. Pokazuje, że nawet błędy formalne nie zawsze muszą prowadzić do utraty uprawnień podatkowych.
“Niezłożenie deklaracji VAT nie zawsze oznacza utratę prawa do odliczenia!”
Dane finansowe
WPS: 17 911 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1091/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-06-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Wiciak /sprawozdawca/ Ewa Karpińska /przewodniczący/ Mirosław Kupiec Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1104/05 - Wyrok NSA z 2006-09-15 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska Asesor WSA Mirosław Kupiec Sędzia NSA Anna Wiciak (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Faltus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Anny Podsiadło sprawy ze skargi "A" s.c. S. D. i T. R. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku. Uzasadnienie Uzasadnienie. Działając na podstawie art.233§1pkt.1 w zw. z art.13§1 pkt.2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.-Ordynacja podatkowa( Dz.U nr.137 poz.926 ze zm./,art.10 ust.1i ust.2,art.19ust.1 ust.2,art.26ust.1,art.27 ust.5 i ust.8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym(Dz.U.nr.11 poz.50 ze zm.) oraz §46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym(Dz.U.nr.27 poz.268 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę cywilną "A" T. R., S. D., reprezentowaną przez pełnomocnika P. L. - od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nr [...] z [...] r., określającej w podatku od towarów i usług za grudzień 2002r zobowiązanie podatkowe w kwocie 17.911zł oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 5.373,00 zł Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: W wyniku kontroli podatkowej stwierdzono, że Spółka dokonywała sprzedaży w poszczególnych miesiącach od grudnia 2001 r. do lutego 2003r., jednak nie złożyła deklaracji VAT -7 za te okresy rozliczeniowe. Wskutek dokonanych czynności sprawdzających ustalono, że w grudniu 2002r. kontrolowana jednostka dokonała m. in. sprzedaży pięciu samochodów na podstawie zawartych umów komisowych. Stwierdzono, iż powyższe transakcje zostały udokumentowane nieprawidłowo sporządzonymi fakturami VAT, które nie zawierały oznaczenia "FAKTURA VAT KOMIS" (tym samym naruszono § 46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późno zm.)). W fakturach tych ujęto ponadto zarówno prowizję i podatek VAT od tej prowizji, jak i różnicę między ceną sprzedaży i prowizją, wykazaną jako sprzedaż zwolnioną. Jednakże kwoty podatku należnego z tytułu dokonanych sprzedaży zostały wyliczone w prawidłowej wysokości. Na podstawie analizy dokumentów zakupu i sprzedaży za 2002r. stwierdzono również, że w kwietniu i maju 2002r. kontrolowana jednostka nabyła dwa samochody ([...] i [...]), których nie wprowadziła do ewidencji środków trwałych i nie posiada jednocześnie dowodów ich zbycia. Organ I instancji uznał zatem, że Spółka nie udokumentowała i nie zaewidencjonowała sprzedaży przedmiotowych samochodów, czym naruszono art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z póżn. zm.). Mając na uwadze, że na mocy art. 15 ust. 2 cyt. ustawy podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę podatku, kontrolujący ustalili wartość rynkową ww. samochodów i wyliczyła należny z tytułu ich sprzedaży (a nie wykazany przez Podatnika) podatek w łącznej kwocie 10.806,64 zł. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono obszernie okoliczności związane ze złożeniem w trakcie kontroli wszczętej [...] marca 2003r.przez wspólnika Spółki oraz jej pełnomocnika kopii deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące od listopada 2001 r. do lutego 2003r., na których widniały odciski pieczęci Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., potwierdzające wpływ deklaracji do tego organu w ustawowych terminach przewidzianych do ich złożenia. Dokumenty te złożone zostały w dniu [...] kwietnia 2003 roku lecz ich wiarygodność z powodów szczegółowo opisanych w uzasadnieniu została zakwestionowana. Podkreślono, że dniu [...] stycznia 2004 roku skarżąca złożyła deklaracje podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe objęte kontrolą, wnioskując by potraktowano je jako pierwotne i uznano wykazane w nich kwoty podatku naliczonego, bądź jako korekty nie wywołujące skutków prawnych. Organ I instancji uznał, że złożone deklaracje nie są dla niego wiążące, gdyż do określenia zobowiązania podatkowego po wszczęciu kontroli bądź postępowania podatkowego uprawniony jest tylko organ podatkowy. Podkreślono, że realizacja uprawnienia wynikającego z art.19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług /.../ następuje w drodze samoobliczenia. Mając na uwadze powyższe oraz stwierdzając, że kontrolowana jednostka nie złożyła deklaracji VAT-7 za grudzień 2002r., w rozliczeniu podatku od towarów i usług za ten miesiąc kontrolujący nie uwzględnili podatku naliczonego, zapłaconego przez Spółkę w cenie zakupionych towarów i usług. W odwołaniu od decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za ten okres oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe Spółka zarzuciła naruszenie art. 122 i 187 180 § 1, 200, 201 § 1 pkt 2 i 210 § 6 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 130 § 1 pkt 7 tej ustawy, gdyż zdaniem Strony Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nie był uprawnionym organem do wydania przedmiotowej decyzji podatkowej. Nadto zarzucono błędną interpretację art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Uzasadniając podniesione zarzuty Spółka przedstawiła argumenty wskazujące na uchybienia w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego w szczególności zaś bezpodstawność oddalania wniosków dowodowych zmierzających do wykazania wiarygodności deklaracji złożonych w toku kontroli podatkowej .a także wadliwość oceny zebranych w sprawie dowodów. Uzasadniając zarzut naruszenia art.130§1 pkt.7 Ordynacji podatkowej powołano się na to, że w dniu [...] 2004r. Prokuratura Rejonowa w C. wszczęła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. – B. Z.. Zdaniem skarżącej w dniu wydania zaskarżonej decyzji (za który przyjmuje dzień [...] 2004r., tj. dzień doręczenia tej decyzji -) B. Z., jako pracownik organów skarbowych był wyłączony od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych kontrolowanej jednostki w oparciu o ww. art. 130 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nie był organem uprawnionym do wydania przedmiotowej decyzji podatkowej. Odnosząc się do zarzutów organ odwoławczy nawiązał na wstępie do istoty konstrukcji podatku VAT która opiera się na możliwości odliczenia od podatku należnego z tytułu sprzedaży towarów i usług podatku zapłaconego we wcześniejszych fazach obrotu, tj. zawartego w cenach zakupionych towarów i usług. Podkreślono zarazem, że możliwość obniżenia podatku należnego jest prawem adresowanym wyłącznie do samego podatnika. Oznacza to, że podatnik może z niego skorzystać po spełnieniu szeregu, ściśle określonych warunków - ale może też z tego zrezygnować. Dalej wskazano, że realizacja tego prawa następuje w fazie dokonywania samoobliczenia podatku i wyrażona jest w deklaracji VAT-7 jaką podatnik jest obowiązany składać stosownie do regulacji wynikającej z art. 10 ust. 1 w terminie zakreślonym w art.26 ust.1 ustawy. Tym samym, za bezsporne należy uznać, że naruszenie przez podatnika obowiązku złożenia deklaracji VAT-7, oznacza utratę prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przypadającą do odliczenia w okresie, w którym obowiązek ten został uchybiony. Konkludując, stwierdzono, że nie ma podstaw do przyjęcia, że w razie niezłożenia przez podatnika deklaracji podatkowej i niedokonania rozliczenia podatku za dany okres rozliczeniowy, czynności tych za podatnika powinien dokonać urząd skarbowy. Skoro w grudniu 2002r. kontrolowana jednostka wykonywała czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to winny być wykazane w złożonej za ten miesiąc deklaracji VAT-7. Dalsza część uzasadnienia nawiązuje do zarzutów proceduralnych związanych z zasadniczym dla rozstrzygnięcia sprawy-w ocenie organu odwoławczego- ustaleniem niezłożenia deklaracji podatkowej w tym związanych z oceną zebranego materiału dowodowego i jego niekompletnością Gdy chodzi o zarzut naruszenia art.130§1 pkt.7Ordynacji podatkowej, to wyjaśniono, że zgodnie z tym przepisem pracownik m. in. urzędu skarbowego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych sprawach normowanych przepisami prawa podatkowego, w których zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że okoliczności, o których mowa powyżej, nie stanowią przesłanki do wyłączenia organu podatkowego. Są natomiast przesłanką do wyłączenia B. Z. z postępowań w sprawach kontrolowanej jednostki, jednakże dopiero z chwilą zaistnienia tych okoliczności. Tymczasem śledztwo wobec niego w omawianym zakresie zostało wszczęte przez Prokuraturę Rejonową w C. pod numerem [...] w dniu [...] 2004r. Zaskarżona decyzja organu podatkowego I instancji została wydana w dniu [...] r., a zatem przed wystąpieniem okoliczności określonych w art. 130 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Fakt, że przedmiotowa decyzja została Stronie doręczona w dniu wszczęcia postępowania śledczego nie ma w tym zakresie znaczenia. Nie można przyjąć, że za datę wydania decyzji uznawać należy datę jej doręczenia podatnikowi .Wprawdzie żadne przepisy nie precyzują, co należy rozumieć pod pojęciem "data wydania" decyzji, to w myśl art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzja powinna zawierać m. in. cyt. "datę jej wydania". Trudno zatem uznać, by tak formułując treść powołanego przepisu ustawodawca miał na myśli datę doręczenia rozstrzygnięcia stronie, które to doręczenie może nastąpić ale i nie musi - w przyszłości. Decyzja podatkowa powinna zawierać datę jej wydania (tj. dzień, miesiąc i rok), co pozwala na ustalenie, czy organ podatkowy zmieścił się w terminie załatwienia sprawy i oznacza też, że w tym dniu wydano konkretne rozstrzygnięcie w sprawie, podpisane przez osobę upoważnioną - tym samym w tym dniu został wyrażony akt woli organu podatkowego. Ma to poza tym znaczenie dla oceny, czy decyzja była wykonalna w dniu jej wydania oraz czy decyzja ta nie została wydana w sprawie uprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Data wskazana w decyzji nie ma natomiast znaczenia dla zewnętrznych skutków prawnych tej decyzji, np. dla biegu 14-dniowego terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten biegnie od dnia doręczenia decyzji. W dacie doręczenia tego aktu administracyjnego następuje wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego i równocześnie utrwalenie treści i formy załatwienia konkretnej sprawy. Od daty doręczenia decyzji organ podatkowy jest z nią związany (art. 212 Ordynacji podatkowej) i nie może wycofać się z zajętego w niej stanowiska co do załatwienia sprawy w drodze czynności pozaprocesowych.. Gdy chodzi o zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym to stwierdzono, iż jest on bezprzedmiotowy, gdyż przepis ten nie występuje w podstawie prawnej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka cywilna "A" powtórzyła istotę zarzutów podniesionych w odwołaniu akcentując kwestie proceduralne prawidłowości prowadzenia postępowania dowodowego a także związane z naruszeniem art.130 §1 pkt.7 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania sądowego, w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2004roku skarżąca przedstawiła pogląd wsparty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 pażdziernika 2004roku który sprowadzić można do tezy, iż nie jest trafny pogląd, iż niezłożenie deklaracji podatkowej powoduje zakaz odliczania podatku naliczonego od podatku należnego. W odpowiedzi na skargę na skargę a następnie w pismach procesowych z dnia [...] listopada 2004r. z dnia [...] marca 2005roku organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie przede wszystkim w odniesieniu do konsekwencji niezłożenia w terminie deklaracji w zakresie możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Podkreślono że w takim przypadku z mocy prawa powstaje zobowiązanie podatkowe w wysokości podatku należnego. Deklarację złożoną po upływie ustawowego terminu należy traktować jako korektę deklaracji która by była prawnie skuteczna musi zostać złożona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :skarga okazała się zasadna. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej wskazać należy, że będąca przedmiotem zasadniczego sporu w sferze ustaleń faktycznych kwestia złożenia deklaracji podatkowych za cały okres objęty kontrolą podatkową w tym również za okres którego dotyczy zaskarżona decyzja , z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art.10 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/Dz.U.nr.11 poz.50 ze zm./zwanej dalej "ustawą o p.t.u." w fazie postępowania sądowego przestała mieć charakter sporny .Stało się tak nie tylko z powodu prezentowanego w pismach procesowych w toku tego postępowania stanowiska strony skarżącej, ale także dlatego że z prawomocnego wyroku sądu karnego wynika, że deklaracje te zostały sfałszowane. Tym samym istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe miały obowiązek uwzględnienia w rozliczeniu podatku za grudzień 2002 roku kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur otrzymanych przez stronę skarżąca w tym miesiącu, w sytuacji gdy deklaracja podatkowa za ten okres rozliczeniowy została złożona w dniu [...] stycznia 2004 roku, czyli po zakończeniu postępowania kontrolnego. Stanowisko organu odwoławczego w rozważanej tu kwestii wyprowadzone zostało z roli jaką w systemie samoobliczania podatku spełnia deklaracja podatkowa. Tak bowiem trzeba ocenić pogląd, który najwyraźniej legł u podstaw zaskarżonej decyzji chociaż szczególnie dobitnie wyrażony został w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2005r.sprowadzający się do tezy , iż wyrażenie chęci skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego następuje w formie deklaracji podatkowej lub korekty deklaracji ,którą podatnik może złożyć do momentu ewentualnego wszczęcia postępowania kontrolnego lub podatkowego, zaś późniejszą chęć skorzystania z tego prawa uznana musi być za bezskuteczną. Konsekwencją takiego rozumowania jest uznanie, że w sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie zasadnym jest przyjęcie, że podatnik nie wyraził woli skorzystania z uprawnienia wynikającego z art.19 ust.1 ustawy o p.t.u w odniesieniu do faktur otrzymanych w okresie rozliczeniowym. Oceniając trafność stanowiska które legło u podstaw zaskarżonej decyzji w spornym zakresie stwierdzić należy iż jest ono wadliwe. Co się tyczy zasadniczego dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienia, to należy w pierwszej kolejności przypomnieć, iż ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) wprowadziła do polskiego systemu podatkowego wielofazowy, powszechny podatek obrotowy netto. Jest on ogólnym podatkiem konsumpcyjnym, a jego obliczenie i pobór oparte są na metodzie fakturowej. Wysokość obciążenia podatkowego przypadającego na daną fazę obrotu obliczana jest w ten sposób, że od podatku należnego w danej fazie obrotu odlicza się podatek naliczony w fazie poprzedniej. W zakresie zasad regulujących kwestie odliczania podatku zawartego w cenach nabywanych towarów i usług. Fundamentalne znaczenie ma przepis art. 19 powołanej ustawy, który statuuje jedną z podstawowych zasad tego podatku - prawo do obniżenia kwoty podatku należnego u kwotę podatku naliczonego. Prawo to przysługuje każdemu podatnikowi, który spełnia warunki, określone w ustawie i aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie. Zgodnie z art. 19 ust. 1 podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy obniżenie kwoty podatku należnego następuje - co do zasady - nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lipca 2004 r./ sygn. akt FSK 87/04/ stwierdził, że art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym "formułuje podstawową zasadę obowiązującą w podatku od towarów i usług: zasadę neutralności tego podatku dla podatnika wyrazem której jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zasada ta, wyróżniająca podatek od towarów i usług od innych podatków obrotowych oparta jest na założeniu, że wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupionych przez niego towarów i usług nie będzie stanowić dla niego ostatecznego kosztu, lecz że podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje takie stanowisko. Za w pełni trafny należy uznać też pogląd, oparty na wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2000 roku/sygn. akt-I SA./Wr 576/98/sprowadzający się do tezy, że żaden przepis prawa nie zabrania organowi podatkowemu przy ustalaniu obiektywnej wielkości zobowiązania w podatku od towarów i usług lub kwoty zwrotu różnicy podatku za dany miesiąc tego, aby przy ustalaniu tych wielkości uwzględnił wszystkie zaewidencjonowane przez podatnika faktury i dowody odprawy celnej, a więc także i te ,co do których wyraził on wolę odliczenia zawartych w nim kwot podatku naliczonego, czyniąc to wszakże wadliwie . Normy art.19 ust.3 ustawy o p.t.u. adresowanej do podatnika a nie do organu podatkowego ,nie można odczytywać jako bezwzględnego zakazu uwzględniania przez ten organ –przy ustalaniu kwoty podatku naliczonego do odliczenia w danym miesiącu –podatku z tych faktur, które w ramach mechanizmu samoobliczenia podatnik zaewidencjonował i rozliczył w miesiącach innych /wcześniejszych/aniżeli te miesiące ,w których mógł to uczynić prawidłowo. W rozpoznawanej sprawie chodzi o sytuację nieco odmienną, ale co do zasady można ten pogląd odnieść do sytuacji gdy deklaracja podatkowa została złożona z uchybieniem terminu z art.10 ust.1 ustawy o p.t.u oraz po wszczęciu postępowania kontrolnego i podatkowego. Reprezentowany przez organ podatkowe pogląd jest nie do pogodzenia z zasadą samoobliczenia podatku a także z przepisem art.21§3 Ordynacji podatkowej w myśl którego, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi , że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub części podatku ,nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Ten przepis, zgodnie z regułami państwa prawnego należy rozumieć w ten sposób , że chodzi w nim nie tylko o sytuację gdy podatnik zadeklaruje kwotę podatku niższą od rzeczywiście należnego ale również gdy kwotę tę z niekorzyścią dla siebie zawyży. Nie może też budzić wątpliwości, że wydając taką decyzje organ podatkowy realizując zasadę prawdy obiektywnej musi brać pod uwagę wszystkie elementy prawnopodatkowego stanu faktycznego które mają wpływ na określenie podstawy opodatkowania. Skoro zaś deklaracja podatkowa została złożona przed wydaniem decyzji organu I instancji, to dane z niej wynikające ,również należało uwzględnić w decyzji chyba, że budziły one zasadnicze zastrzeżenia, które należało przed wydaniem decyzji wyjaśnić w toku postępowania podatkowego. Przyjęcie poglądu organu odwoławczego prowadziłoby w skutkach do pozbawienia strony skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego, mimo spełnienia przez podatnika wszystkich ustawowych przesłanek. Reasumując przedstawione spostrzeżenia należy uznać za uzasadniony pogląd, iż fundamentalna zasada odliczania podatku naliczonego, sformułowana w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym powinna być pojmowana jak najbardziej szeroko, co oznacza, że nie może być ograniczana ani skutkami zasady samoobliczania podatku od towarów i usług, ani rolą deklaracji podatkowej, jako dokumentu wyrażającego wolę podatnika do odliczenia podatku od zakupu towaru . W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe orzekając o konieczności odprowadzenia podatku należnego od sprzedaży nie uwzględniły w rozliczeniu podatku od towarów i usług podatku naliczonego od zakupów towarów argumentując ,że nie składając w sposób prawnie skuteczny deklaracji VAT-7 nie wyraziła chęci skorzystania z tego uprawnienia. Z takim rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić, gdyż jak wynika z przedstawionych wcześniej wywodów brak jest ustawowych przesłanek, aby stosowanie podstawowej zasady podatku od towarów i usług uzależnione było od faktu wykazania podatku naliczonego w deklaracji podatkowej, w sytuacji gdy opodatkowanie sprzedaży następuje przez wydanie decyzji podatkowej. Nie było zatem żadnych uzasadnionych powodów by pozbawiać stronę skarżąca możliwości obniżenia w rozliczeniu za grudzień 2002 roku podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych w tym, miesiącu, jeśli ponadto zostały spełnione wszystkie pozostałe przesłanki takiego obniżenia. Wobec uwzględnienia skargi z wywiedzionych powodów ,nie uznał Sąd za konieczne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, stwierdzając zarazem, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na przepisie art.200 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI