I FSK 1098/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-22
NSApodatkoweŚredniansa
VATprawo do odliczeniapodatek naliczonypodatek należnygminastadionświetlica wiejskadziałalność gospodarczawładza publicznaproporcja odliczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków na remont stadionu i świetlic wiejskich, uznając brak związku z działalnością gospodarczą.

Gmina S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując odmowę prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na remont stadionu i świetlic wiejskich. Gmina argumentowała, że stadion był wynajmowany, a świetlice służyły działalności gospodarczej. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że w spornym okresie stadion nie był wykorzystywany do czynności opodatkowanych, a świetlice służyły zarówno działalności gospodarczej, jak i niepodlegającej opodatkowaniu, co uzasadniało zastosowanie proporcji odliczenia.

Sprawa dotyczyła prawa Gminy S. do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na remont i bieżące utrzymanie stadionu sportowego oraz świetlic wiejskich w styczniu 2017 r. Gmina wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Gmina zarzucała naruszenie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT, argumentując, że stadion był wynajmowany, a świetlice służyły działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia były ustalenia faktyczne organów, które nie zostały skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Stwierdzono, że stadion w spornym okresie nie służył działalności gospodarczej Gminy, a zatem wydatki na jego remont i utrzymanie nie dawały prawa do odliczenia VAT. W odniesieniu do świetlic wiejskich, sąd uznał, że służyły one zarówno działalności gospodarczej (najem), jak i działalności Gminy jako organu władzy publicznej (nieodpłatne warsztaty, spotkania), co uzasadniało zastosowanie proporcji odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 2a i 2d ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Gminie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków na remont i utrzymanie stadionu, jeśli stadion nie służył działalności gospodarczej Gminy w momencie ponoszenia wydatków.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje, gdy wydatek pozostaje w związku z działalnością gospodarczą podatnika. Skoro stadion nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej Gminy, wydatki na jego remont i utrzymanie również pozostają bez związku z tą działalnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje, gdy wydatek pozostaje w związku z działalnością gospodarczą podatnika.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, i czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2d

Ustawa o podatku od towarów i usług

Współczynnik proporcji, o którym mowa w ust. 2a, oblicza się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w rocznym obrocie całkowitym.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 91

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy korekty podatku naliczonego w przypadku zmiany przeznaczenia towarów lub usług.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia aktu lub czynności.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.

P.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków na remont i utrzymanie stadionu sportowego. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2a i ust. 2d u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że od wydatków na świetlice wiejskie Gminie nie przysługuje prawo do pełnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, lecz częściowe, z zastosowaniem proporcji. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 91 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem, że w przypadku zmiany przeznaczenia stadionu sportowego, Gmina będzie miała prawo do dokonania korekty rozliczenia podatku od towarów i usług dotyczącego nabytych towarów i usług na modernizację stadionu.

Godne uwagi sformułowania

Istotną kwestią w postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną Gminy jest to, czy w świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego, ocenionego przez sąd pierwszej instancji za ustalony prawidłowo i niekwestionowanego poprzez odpowiednie zarzuty skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji dokonał właściwego procesu subsumpcji... Skoro stadion nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej Gminy, to wydatki na jego remont i utrzymanie również pozostają bez związku z tą działalnością. Za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego, nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń faktycznych, poczynionych przez organ, ocenionych przez sąd pierwszej instancji za ustalone prawidłowe.

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący

Małgorzata Niezgódka - Medek

sprawozdawca

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT od wydatków związanych z obiektami komunalnymi (stadion, świetlice) zależy od ich faktycznego wykorzystania do działalności gospodarczej, a nie tylko od potencjalnego przeznaczenia czy zamiaru."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Gminy i konkretnych obiektów. Kluczowe są ustalenia faktyczne dotyczące sposobu wykorzystania stadionu i świetlic.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się VAT i samorządami, ponieważ dotyczy rozgraniczenia między działalnością gospodarczą a działalnością publiczną w kontekście odliczenia VAT od wydatków na infrastrukturę komunalną.

Gmina nie odliczy VAT od remontu stadionu, jeśli nie służy on działalności gospodarczej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1098/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita
Małgorzata Niezgódka - Medek /sprawozdawca/
Marek Olejnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Wr 22/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 710
art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2a i ust. 2d, art. 91
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Adam Nita, Protokolant Łukasz Trzpiot, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 22/22 w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r., nr [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 22/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA, sąd pierwszej instancji) oddalił skargę Gminy S. (dalej Skarżąca, Gmina) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. (ww. wyrok opublikowany został w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej u.p.t.u.), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez WSA, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków ponoszonych przez Skarżącą na remont i bieżące utrzymanie stadionu sportowego w momencie ich ponoszenia;
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2a i ust. 2d u.p.t.u., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez WSA, że od wydatków ponoszonych na świetlice wiejskie Skarżącej nie przysługiwało prawo do pełnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, lecz częściowe, z zastosowaniem proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a w zw. z ust. 2d u.p.t.u.;
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 91 u.p.t.u., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem przez WSA, że w przypadku zmiany przeznaczenia stadionu sportowego, Skarżąca będzie miała prawo do dokonania korekty rozliczenia podatku od towarów i usług dotyczącego nabytych towarów i usług na modernizację stadionu, podczas gdy w sprawie nie wystąpiła ani nie wystąpi zmiana przeznaczenia stadionu, gdyż zamiar Skarżącej w zakresie wydzierżawienia stadionu nie uległ zmianie w żadnym momencie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, DIAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 22 marca 2024 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna Skarżącej nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istotną kwestią w postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną Gminy jest to, czy w świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego, ocenionego przez sąd pierwszej instancji za ustalony prawidłowo i niekwestionowanego poprzez odpowiednie zarzuty skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji dokonał właściwego procesu subsumpcji stwierdzając, że Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych przez Gminę na remont i utrzymanie stadionu sportowego oraz prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na remont i utrzymanie świetlic wiejskich.
W pierwszym oraz drugim zarzucie Gmina podniosła naruszenie art. 86 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (zastrzeżenia te nie mają znaczenia w niniejszej sprawie). Z przepisu tego wynika więc, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje gdy dany wydatek pozostaje w związku z działalnością gospodarczą podatnika.
Jak wynika z niekwestionowanego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego, który sąd pierwszej instancji ocenił jako ustalony prawidłowo przez organ, w styczniu 2017 r. stadion nie służył działalności gospodarczej Gminy, nie był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych. Jeśli Gmina się z tym ustaleniem faktycznym nie zgadzała, to powinna podnieść odpowiedni zarzut naruszenia przepisów postępowania, mający na celu zakwestionowanie prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych, czego nie uczyniła.
Tymczasem wobec powyższego ustalenia faktycznego sąd pierwszej instancji właściwie zastosował art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Skoro stadion nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej Gminy, to wydatki na jego remont i utrzymanie również pozostają bez związku z tą działalnością gospodarczą.
Wobec tego niezasadny okazał się pierwszy z powołanych przez Gminę w skardze kasacyjnej zarzutów, naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez WSA, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków ponoszonych przez Skarżącą na remont i bieżące utrzymanie stadionu sportowego w momencie ich ponoszenia.
Odnosząc się z kolei do świetlicy wiejskiej, sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu faktycznym organu, że przedmiotowe świetlice w styczniu 2017 r. służyły Gminie zarówno w działalności gospodarczej (do opłatnego najmu) jak i również do działalności Gminy jako organu władzy publicznej (nieodpłatnie prowadzone są w nich warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz spotkania okolicznościowe mieszkańców tj. służyły okoliczności niepodlegającej opodatkowaniu). I znów Gmina nie podniosła w podstawach kasacyjnych naruszenia odpowiednich przepisów postępowania celem podważenia wyżej wymienionej okoliczności faktycznej. Zasadnie sąd pierwszej instancji ocenił, że w takim stanie faktycznym zastosowanie znajduje art. 86 ust. 2a w zw. z art. 2d u.p.t.u. tj. podatnik ma prawo do jedynie częściowego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z zastosowaniem proporcji, o której mowa w tych przepisach.
W związku z tym nie można podzielić również zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2a i ust. 2d u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez WSA, że od wydatków ponoszonych na świetlice wiejskie Skarżącej nie przysługuje prawo do pełnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, lecz częściowe, z zastosowaniem proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a w zw. z ust. 2d u.p.t.u.
Z podobnych jak powyższe przyczyn niezasadny okazał się ostatni z postawionych zarzutów tj. naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 91 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem przez WSA, że w przypadku zmiany przeznaczenia stadionu sportowego, Skarżąca będzie miało prawo do dokonania korekty rozliczenia podatku od towarów i usług na modernizację stadionu, podczas gdy w sprawie nie wystąpiła ani nie wystąpi zmiana przeznaczenia stadionu, gdyż zamiar Skarżącej w zakresie wydzierżawienia stadionu nie uległ zmianie w żadnym momencie. Za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego, nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń faktycznych, poczynionych przez organ, ocenionych przez sąd pierwszej instancji za ustalone prawidłowe. Jednym z takich ustaleń faktycznych jest to, że Gmina w spornym okresie nie wykorzystywała stadionu do czynności opodatkowanych. Powyższe przemawia za niezasadnością zarzutu.
Mając powyższe na względzie, w braku usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna Gminy została oddalona.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a Na zasądzoną od Skarżącej na rzecz organu kwotę 3600 złotych składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI