I FSK 1082/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika Ł. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sprawa dotyczyła rozliczeń podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. Organy podatkowe stwierdziły, że podatnik zawyżył podatek naliczony, ujmując w ewidencji faktury VAT dokumentujące hurtową sprzedaż złomu złota, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktury te zostały wystawione przez podmiot A, który sam nie dokonywał rzeczywistych nabyć. Ponadto, podatnik wystawił faktury VAT na rzecz firm B i C, które również nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. W związku z tym organy uznały, że podatnik wprowadził do obrotu prawnego fikcyjne faktury, a jego kontrahenci skorzystali z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT orzekł o obowiązku zapłaty podatku VAT z tytułu wystawienia tych faktur. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na fikcyjny charakter transakcji, rolę podmiotów jako "buforów podatkowych" oraz brak rzeczywistego obrotu towarem. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, uznał ustalenia organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego może być realizowane jedynie w odniesieniu do faktycznie wykonanych czynności, a faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje nie dają takiego prawa. Sąd stwierdził również, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć o oszustwie podatkowym, co uzasadniało zakwestionowanie prawa do odliczenia. Skarga podatnika została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do kwestii odliczenia VAT z faktur dokumentujących nierzeczywiste transakcje oraz obowiązku zapłaty podatku z fikcyjnych faktur. Podkreślenie znaczenia wiedzy podatnika o oszustwie podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego związanego z obrotem złomem złota, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków fikcyjnych faktur.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego może być realizowane jedynie w odniesieniu do faktycznie wykonanych czynności. Faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje nie dają uprawnienia do odliczenia wykazanego w nich podatku, zwłaszcza gdy podatnik wiedział lub powinien wiedzieć o oszustwie podatkowym.
Czy wystawca faktury, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, jest zobowiązany do zapłaty wykazanego w niej podatku VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, wystawca faktury, w której wykazano kwotę podatku, jest zobowiązany do jego zapłaty, niezależnie od okoliczności wystawienia takiej faktury.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nakłada rygorystyczny obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistych zdarzeń, ze względu na szczególną rolę faktury w systemie VAT jako podstawy do obniżenia podatku należnego.
Czy organ podatkowy może odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje związane są z oszustwem podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, jeśli udowodnią, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje te związane są z oszustwem podatkowym.
Uzasadnienie
Ocena materiału dowodowego w analizowanej sprawie uzasadniała stwierdzenie, że strona wiedziała o związanym z transakcjami oszustwie podatkowym i świadomie w nich uczestniczyła, co stanowiło podstawę do zakwestionowania prawa do odliczenia.
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Pomocnicze
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na podstawie zebranego materiału dowodowego, ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Podatnik wiedział lub powinien wiedzieć o oszustwie podatkowym. • Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nakłada obowiązek zapłaty podatku z wystawionej faktury, nawet jeśli jest ona fikcyjna. • Dowody zgromadzone w sprawie (w tym z postępowań karnych i kontrolnych) są dopuszczalne w postępowaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, pomijając dowody korzystne dla strony i wyciągając negatywne wnioski. • Organy zaniechały przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy (przesłuchanie świadków). • Decyzja organu odwoławczego opiera się na z góry założonym celu udowodnienia winy strony. • Organ odwoławczy powielił ustalenia organu pierwszej instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
"bufor podatkowy" • "znikający podatnik" • "obrót wyłącznie fakturami, którym nie towarzyszyło ani nabycie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, ani dalsza ich dostawa" • "dla możliwości odliczenia podatku od towarów i usług wykazanego jako podatek naliczony na pustych fakturach nie ma znaczenia tzw. 'dobra wiara' podmiotu widniejącego jako nabywca na tych fakturach." • "w przypadku oszustw podatkowych działanie takie jest wręcz próbą uwiarygodnienia fikcyjnych transakcji."
Skład orzekający
Teresa Porczyńska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Adamczyk
przewodniczący
Bożena Kasprzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do kwestii odliczenia VAT z faktur dokumentujących nierzeczywiste transakcje oraz obowiązku zapłaty podatku z fikcyjnych faktur. Podkreślenie znaczenia wiedzy podatnika o oszustwie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego schematu oszustwa podatkowego związanego z obrotem złomem złota, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków fikcyjnych faktur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa ilustruje złożony schemat oszustwa podatkowego z wykorzystaniem fikcyjnych faktur, co jest zawsze interesujące dla prawników i przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy i sądy demaskują takie procedery.
“Jak oszuści podatkowi próbowali wyłudzić VAT na fikcyjnym złomie złota – lekcja z orzecznictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.