I FSK 1073/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy odmowy zwrotu podatku od towarów i usług dla spółki "V." sp. z o.o., która odliczyła podatek naliczony z faktury VAT za zakup nieruchomości. Organy podatkowe zakwestionowały tę transakcję, uznając ją za czynność mającą zastosowanie do przepisów Kodeksu cywilnego o czynnościach pozornych (art. 58 i 83 k.c.) lub mającą na celu obejście ustawy podatkowej. Wskazywano na powiązania osobowe i kapitałowe między podmiotami uczestniczącymi w transakcji, zły stan techniczny nabytych nieruchomości oraz ceny znacznie odbiegające od rynkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2006 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być oparta na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, a w tym przypadku spółka nie wykazała skutecznie naruszenia tych przepisów. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez WSA, nie został skutecznie podważony, a przepis rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT (par. 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c") został zastosowany prawidłowo na tle ustalonego stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności badania przez organy podatkowe i sądy administracyjne czynności cywilnoprawnych pod kątem ich pozorności lub celu obejścia prawa podatkowego w kontekście odliczenia VAT, a także kryteria oceny takich transakcji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie transakcji. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i ich zastosowanie w kontekście podatkowym może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe są uprawnione do oceny czynności cywilnoprawnych pod kątem ich pozorności lub celu obejścia prawa podatkowego w celu odmowy zwrotu podatku VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe są zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego i oceny umów cywilnoprawnych w zakresie, w jakim rzutują na obowiązek publicznoprawny, w tym analizy pod kątem przepisów Kodeksu cywilnego o czynnościach pozornych lub mających na celu obejście ustawy.
Uzasadnienie
Organy podatkowe mają prawo oceniać umowy cywilnoprawne w ramach postępowania podatkowego, ponieważ ich treść i skutki wpływają na obowiązek podatkowy. Analiza wszystkich okoliczności transakcji, w tym powiązań między stronami, cen i celu nabycia, pozwala na ustalenie, czy czynność była pozorna lub miała na celu obejście prawa.
Czy faktura VAT potwierdzająca czynność, do której mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktura taka nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, jeśli czynność ma cechy czynności pozornej lub ma na celu obejście prawa.
Uzasadnienie
Przepisy wykonawcze do ustawy o VAT (par. 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c") wyłączają możliwość odliczenia VAT w przypadku faktur potwierdzających czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, co zostało potwierdzone w analizowanej sprawie.
Czy skarga kasacyjna może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji bez jednoczesnego wskazania naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie nie może być skutecznie podnoszony, jeśli opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych bez wskazania naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna może być oparta na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych muszą być formułowane w ramach naruszenia przepisów postępowania, a nie prawa materialnego.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym § 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c"
Faktura potwierdzająca czynność, do której mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § par. 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § par. 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Ordynacja podatkowa art. 199a § par. 3
Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie ze względu na datę jego wejścia w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy wykonawcze do ustawy o VAT, uznając transakcję sprzedaży nieruchomości za czynność pozorną lub mającą na celu obejście prawa, co uniemożliwia odliczenie VAT. • Skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, a ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji nie zostały skutecznie podważone.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie były uprawnione do oceny czynności cywilnoprawnych pod kątem ich pozorności lub celu obejścia prawa. • Spółka zapłaciła za zakupione nieruchomości, a powiązania między stronami nie miały wpływu na warunki transakcji. • Skarżąca spółka nie zgadza się z twierdzeniem WSA, że organy podatkowe były uprawnione do ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego.
Godne uwagi sformułowania
analiza przedstawionego materiału dowodowego wykazywała, iż działanie skarżącej spółki w pełni wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 58 par. 1 i par. 2 i art. 83 Kc. • analiza ustaleń kontrolnych poczynionych zarówno w skarżącej spółce, jak i u jej kontrahentów wskazuje jednoznacznie, że powiązania występujące pomiędzy podmiotami umożliwiały manipulowanie przepisami w zakresie podatku VAT w celu osiągnięcia nieuzasadnionych korzyści finansowych z budżetu państwa. • zarzutami naruszenia prawa materialnego - jak to już wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny - nie można zwalczać ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Krzysztof Stanik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności badania przez organy podatkowe i sądy administracyjne czynności cywilnoprawnych pod kątem ich pozorności lub celu obejścia prawa podatkowego w kontekście odliczenia VAT, a także kryteria oceny takich transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie transakcji. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i ich zastosowanie w kontekście podatkowym może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy mogą badać głębiej niż tylko formalne aspekty transakcji, analizując rzeczywiste zamiary stron i powiązania między nimi, aby zapobiec nadużyciom podatkowym. Jest to przykład walki z agresywną optymalizacją podatkową.
“Pozorna transakcja nieruchomościowa i VAT: Kiedy sąd bada zamiar stron?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.