I FSK 1072/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-22
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegosąd administracyjnypostępowaniebezstronnośćskarga kasacyjnaVAT

NSA wyłączył sędzię od orzekania w sprawie ze względu na jej osobiste i towarzyskie znajomości z powiązanymi stronami postępowania.

Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej P. spółki z o.o. S.K.A. Uzasadniła to osobistymi i towarzyskimi znajomościami z osobami powiązanymi ze stronami postępowania oraz wcześniejszą współpracą prawną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za uzasadniony na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyłączył sędzię od orzekania.

Wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej P. spółki z o.o. S.K.A. złożyła sędzia WSA (del.) Maja Chodacka. Jako powód podała, że w łańcuchu ocenianych transakcji brały udział spółki powiązane z osobami, które zna osobiście i towarzysko. Dodała, że w przeszłości, podczas aplikacji radcowskiej i po jej zakończeniu, współpracowała z patronką, która obsługiwała te osoby i brała udział w wydawaniu opinii prawnych związanych z ich firmami. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd uznał, że podane przez sędzię okoliczności, mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, uzasadniają jej wyłączenie od orzekania w tej konkretnej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Sędzia złożyła wniosek o wyłączenie z powodu osobistych i towarzyskich znajomości z osobami powiązanymi ze stronami oraz wcześniejszej współpracy prawnej. Sąd uznał, że te okoliczności mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zgodnie z art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Ocena tej okoliczności wymaga kierowania się zasadami doświadczenia życiowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 21

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia złożyła wniosek o wyłączenie z powodu osobistych i towarzyskich znajomości z osobami powiązanymi ze stronami oraz wcześniejszej współpracy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności zasady doświadczenia życiowego obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności, w tym na wniosek samego sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sędzia sam wnioskuje o wyłączenie z powodu osobistych relacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziego. Choć sama decyzja jest proceduralna, pokazuje mechanizmy zapewniające uczciwość procesu.

Czy osobiste znajomości mogą wpłynąć na wyrok? Sąd Najwyższy rozstrzyga wniosek o wyłączenie sędziego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1072/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/
Bartosz Wojciechowski /sprawozdawca/
Adam Nita
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Kr 421/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wyłączono sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędziowie sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (spr.), sędzia WSA (del.) Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku sędzi WSA (del.) Mai Chodackiej o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 421/19 w sprawie ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 stycznia 2019 r. nr 1201-IOV-1.4103.350.2017.137 w przedmiocie nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za grudzień 2014 r. postanawia: wyłączyć sędzię WSA (del.) Maję Chodacką od orzekania w sprawie.
Uzasadnienie
Oświadczeniem z 20 listopada 2024 r. sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - wniosła o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie. Sędzia uzasadniła swój wniosek tym, że w łańcuchu ocenianych w sprawie transakcji brały udział spółki powiązane z P. i A. P., których zna osobiście, w tym także towarzysko. W trakcie odbywania aplikacji radcowskiej i po jej zakończeniu sędzia współpracowała z patronką, która stale obsługiwała ww. osoby oraz brała udział w wydawaniu opinii prawnych związanych z obsługą prawną ich firm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. (dotyczącym przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędzi WSA (del.) Mai Chodackiej z mocy prawa, jednakże mając na uwadze wniosek jej samej, w którym powołała się na okoliczność, że zna osobiście i towarzysko P. i A. P. oraz brała udział w wydawaniu opinii prawnych związanych z obsługą prawną ich firm, należało uznać wniosek za uzasadniony i wyłączyć sędzię Maję Chodacką od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 1072/20 na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI