Orzeczenie · 2017-01-31

I FSK 1066/15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-01-31
NSApodatkoweWysokansa
VATsolidarna odpowiedzialnośćwspólnik spółki jawnejprzedawnienieOrdynacja podatkowaKodeks cywilnypostępowanie podatkowezaległości podatkoweNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą określenia wysokości solidarnego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2007 r. Skarga kasacyjna R.M. skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucała naruszenie art. 372 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej oraz art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący kwestionował uznanie, że przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania wobec spółki jest skuteczne wobec wspólników, którzy stali się dłużnikami solidarnymi po tej czynności, a także błędną wykładnię terminu przedawnienia decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, przypomniał, że zgodnie z art. 372 Kc i art. 91 Ordynacji podatkowej, przerwanie biegu przedawnienia wobec jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym odpowiedzialności wspólników spółki jawnej, wskazując, że spółka jest odrębnym podmiotem, a odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna. NSA uznał, że w chwili zastosowania środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia (19 marca 2008 r.), skarżący nie odpowiadał solidarnie ze spółką, gdyż jego odpowiedzialność powstała dopiero z dniem doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji, przerwanie biegu przedawnienia wobec spółki nie objęło skarżącego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, NSA stwierdził, że termin 5 lat należy wiązać z decyzją organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy może orzekać po jego upływie, o ile nie zwiększy zakresu odpowiedzialności. Ponieważ decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane przed upływem terminu, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście solidarnej odpowiedzialności wspólników spółek jawnych oraz terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej, który stał się dłużnikiem solidarnym po czynności przerywającej bieg przedawnienia wobec spółki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec jednego z dłużników solidarnych (spółki) ma skutek wobec innych dłużników solidarnych (wspólników), którzy stali się dłużnikami po czynności przerywającej bieg przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przerwanie biegu przedawnienia wobec spółki nie ma skutku wobec wspólników, którzy stali się dłużnikami solidarnymi po tej czynności, ponieważ ich odpowiedzialność powstaje z dniem doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe powstaje z dniem doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji. W momencie zastosowania środka egzekucyjnego wobec spółki, który przerwał bieg przedawnienia, skarżący nie był jeszcze dłużnikiem solidarnym. Dlatego przerwanie biegu przedawnienia wobec spółki nie obejmuje wspólników, którzy stali się dłużnikami później.

Czy termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) wiąże się z decyzją ostateczną czy nieostateczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin 5 lat należy wiązać z decyzją organu pierwszej instancji, która ma charakter konstytutywny. Organ odwoławczy może orzekać w zakresie objętym tą decyzją także po upływie tego terminu, pod warunkiem, że nie zwiększy zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej określa termin materialnoprawny na wydanie decyzji konstytutywnej przez organ pierwszej instancji. Skoro decyzja ta kształtuje odpowiedzialność osoby trzeciej, to termin ten należy wiązać z jej wydaniem. Organ odwoławczy może kontynuować postępowanie i wydać decyzję po upływie tego terminu, ale nie może rozszerzać odpowiedzialności ustalonej przez organ pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. M. od wyroku WSA w Warszawie. Zasądzono od R. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Przepisy (21)

Główne

op art. 118 § 1

Ordynacja podatkowa

Termin 5 lat na wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wiąże się z decyzją organu pierwszej instancji, która ma charakter konstytutywny. Organ odwoławczy może orzekać po upływie tego terminu, o ile nie zwiększy zakresu odpowiedzialności.

k.c. art. 372

Kodeks cywilny

Przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników.

Pomocnicze

op art. 118 § 2

Ordynacja podatkowa

op art. 51

Ordynacja podatkowa

op art. 59 § 1 pkt 9

Ordynacja podatkowa

op art. 108 § 2

Ordynacja podatkowa

op art. 108 § 3

Ordynacja podatkowa

op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

op art. 70 § 4

Ordynacja podatkowa

op art. 120

Ordynacja podatkowa

op art. 122

Ordynacja podatkowa

op art. 127

Ordynacja podatkowa

op art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 372

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

k.s.h. art. 8

Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 372 Kc w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania wobec jednego z dłużników solidarnych jest skuteczne również wobec tych dłużników, którzy stali się dłużnikami solidarnymi już po czynności przerywającej bieg przedawnienia. • Naruszenie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wydanie i doręczenie skarżącemu konstytutywnej decyzji organu drugiej instancji po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstało zobowiązanie podatkowe objęte tą decyzją, nie skutkuje wygaśnięciem tego zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej • spółka jawna jest podmiotem prawa odrębnym od jej wspólników • Odpowiedzialność wspólnika jest odpowiedzialnością za cudzy dług. • w chwili zastosowania w stosunku do spółki środka egzekucyjnego, który przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją, to jest 19 marca 2008 r. skarżący nie odpowiadał solidarnie ze spółką za jej zaległości podatkowe. • termin 5 lat należy wiązać z decyzją pierwszoinstancyjną. • organ odwoławczy może orzekać w zakresie objętym tą decyzją także po upływie tego terminu, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może zwiększyć zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej w porównaniu do zakresu orzeczonego decyzją organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Danuta Oleś

sprawozdawca

Krzysztof Wujek

członek

Marek Kołaczek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście solidarnej odpowiedzialności wspólników spółek jawnych oraz terminu wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej, który stał się dłużnikiem solidarnym po czynności przerywającej bieg przedawnienia wobec spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej i przedawnienia, które jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia niuanse prawne dotyczące solidarnej odpowiedzialności wspólników spółek jawnych.

Czy przerwanie przedawnienia wobec firmy chroni wspólnika? NSA wyjaśnia zasady solidarnej odpowiedzialności w VAT.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst