Orzeczenie · 2023-10-25

I FSK 1065/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-25
NSApodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola podatkowazasada neutralnościkaruzela podatkowaprawomocność orzeczeniasygnatura akt

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz naruszenie zasady neutralności VAT. Spółka powoływała się na korzystne dla niej wcześniejsze orzeczenia NSA dotyczące przedłużenia zwrotu VAT za inne miesiące. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kwestia prawidłowości postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku za sierpień 2015 r. została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie (sygn. akt I SA/Lu 470/17), a prawomocne orzeczenie wiąże sąd. Sąd podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT jest wyjątkiem od zasady natychmiastowości zwrotu i służy wyważeniu interesów podatnika oraz Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście zwalczania oszustw podatkowych, takich jak karuzele VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach podatkowych oraz uzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT w przypadku podejrzenia oszustw karuzelowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawomocnym rozstrzygnięciem tej samej kwestii w innej sprawie oraz dotyczy okresu sprzed nowelizacji przepisów wprowadzających dodatkowe warunki dla zwrotu VAT.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym może być skuteczne, jeśli kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie dotyczącej tego samego podatnika i okresu rozliczeniowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocne orzeczenie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku wiąże sąd i inne organy, uniemożliwiając ponowną ocenę tej kwestii.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wcześniejsze prawomocne orzeczenie dotyczące przedłużenia terminu zwrotu VAT za sierpień 2015 r. wiąże sąd na mocy art. 170 p.p.s.a., co wyklucza ponowną merytoryczną analizę tej kwestii w obecnej sprawie.

Czy nieprawidłowości na poprzednich etapach obrotu towarami mogą wpływać na prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego i uzasadniać przedłużenie terminu zwrotu VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ze względu na konstrukcję podatku VAT i możliwość występowania oszustw karuzelowych, weryfikacja rozliczeń podatnika może obejmować sprawdzenie rozliczeń innych podmiotów w łańcuchu dostaw, co może uzasadniać przedłużenie terminu zwrotu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że specyfika podatku VAT i konieczność zwalczania oszustw karuzelowych uzasadniają badanie całego łańcucha dostaw, a art. 87 ust. 2b ustawy o VAT pozwala na weryfikację rozliczeń innych podmiotów, co może stanowić podstawę do przedłużenia terminu zwrotu.

Czy przedłużenie terminu zwrotu VAT na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT narusza zasadę neutralności VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie terminu zwrotu stanowi wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu i jest elementem wyważenia interesów podatnika oraz Skarbu Państwa w kontekście zwalczania oszustw podatkowych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że instytucja przedłużenia terminu zwrotu VAT jest wyjątkiem od zasady neutralności, mającym na celu wyważenie interesów podatnika i Skarbu Państwa w walce z oszustwami, co jest zgodne z orzecznictwem TSUE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (10)

Główne

ustawa o VAT art. 87 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis ten pozwala na przedłużenie terminu zwrotu VAT, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, a przesłanki do takiego przedłużenia są uprawdopodobnione.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego może być ograniczone lub wyłączone w sytuacjach uzasadnionych, w tym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w poprzednich etapach obrotu, szczególnie w kontekście zwalczania oszustw podatkowych.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 87 § ust. 2b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Weryfikacja zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.

ustawa COVID-19 art. 2zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.

Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie w innej sprawie dotyczącej przedłużenia terminu zwrotu VAT za sierpień 2015 r. wiąże sąd w obecnym postępowaniu. • Konieczność weryfikacji rozliczeń w całym łańcuchu dostaw w celu zwalczania oszustw karuzelowych uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu VAT. • Przedłużenie terminu zwrotu VAT jest dopuszczalnym wyjątkiem od zasady neutralności, służącym wyważeniu interesów podatnika i Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do przedłużenia terminu zwrotu VAT za sierpień 2015 r. • Nieprawidłowości na poprzednim etapie obrotu nie powinny wpływać na prawo skarżącej do odliczenia VAT. • Długotrwałe przetrzymywanie zwrotu VAT narusza zasadę neutralności VAT.

Godne uwagi sformułowania

przedłużenie terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczeń podatnika • zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania • istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu jest obowiązek wymienionych podmiotów wzięcia pod uwagę zarówno faktu istnienia w obrocie prawnym, jak i treści prawomocnego orzeczenia • przedłużenie terminu zwrotu w pierwotnych postanowieniach zostało scharakteryzowane wadliwie • uzupełnienie nie służy bowiem do weryfikacji błędnych rozstrzygnięć • organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu • weryfikacja zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami • zastosowanie instytucji przedłużenia terminu z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT stanowi w istocie wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Mariusz Golecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach podatkowych oraz uzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT w przypadku podejrzenia oszustw karuzelowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawomocnym rozstrzygnięciem tej samej kwestii w innej sprawie oraz dotyczy okresu sprzed nowelizacji przepisów wprowadzających dodatkowe warunki dla zwrotu VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawomocnością orzeczeń i walką z oszustwami VAT, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Prawomocne orzeczenie kluczem do zwrotu VAT: NSA rozstrzyga o mocy wiążącej wyroków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst