Orzeczenie · 2024-10-10

I FSK 1049/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-10
NSApodatkoweWysokansa
VATmiejsce świadczenia usługusługi związane z nieruchomościamiart. 28e ustawy o VATart. 28b ustawy o VATpostępowanie dowodoweuzasadnienie wyrokunaruszenie przepisów postępowaniaskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 10 października 2024 r. uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie z dnia 8 lutego 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2018 r., gdzie skarżąca A. D. świadczyła usługi na rzecz E. spółki z o.o., uznając je za niepodlegające opodatkowaniu w Polsce ze względu na ich związek z nieruchomościami w Niemczech (art. 28e ustawy o VAT). WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie VAT. WSA uznał, że organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie ustalić charakter świadczonych usług i ich związek z nieruchomościami, a także nie wykluczyły prawidłowo sytuacji, w której E. sp. z o.o. mogła posiadać stałe miejsce prowadzenia działalności na terenie Niemiec (art. 28b ust. 2 ustawy o VAT). NSA stwierdził, że skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej była zasadna z powodu naruszenia przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił należycie motywów prawnych swojego rozstrzygnięcia, a wskazania co do dalszego postępowania były zbyt ogólne. NSA podkreślił, że przepis art. 28e ustawy o VAT, dotyczący miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami, jest wyjątkiem od reguły i wymaga ścisłego, bezpośredniego związku usługi z konkretną nieruchomością, która musi być jej przedmiotem. W ocenie NSA, WSA powierzchownie ocenił materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe, które wykazały szereg dowodów (faktury, umowy, informacje od zagranicznych administracji) wskazujących na brak takiego bezpośredniego związku usług skarżącej z nieruchomością w Niemczech. Organy podatkowe podejmowały również próby uzyskania wyjaśnień od skarżącej i jej podwykonawców, które nie zawsze były kompletne. NSA uznał, że WSA nie ocenił prawidłowo ustaleń organów o braku bezpośredniego związku usług z nieruchomością oraz nie ocenił, czy ustalenia te były dowolne. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od skarżącej na rzecz organu koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 28e ustawy o VAT dotycząca ścisłego i bezpośredniego związku usług z nieruchomością oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 P.p.s.a.).

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów VAT w kontekście usług niematerialnych związanych z nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy usługi świadczone przez podatniczkę na rzecz spółki E. miały ścisły i bezpośredni związek z nieruchomością położoną na terenie Niemiec, co uzasadniałoby zastosowanie art. 28e ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie zostało to wystarczająco wykazane przez organy podatkowe, a WSA nie ocenił tego prawidłowo.

Uzasadnienie

NSA wskazał na potrzebę ścisłego i bezpośredniego związku usługi z konkretną nieruchomością, która musi być jej przedmiotem, a nie tylko związana z nią pośrednio. WSA nie ocenił rzetelnie materiału dowodowego w tym zakresie.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uzasadnił swój wyrok, wyjaśniając motywy prawne i wskazując dalsze postępowanie zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie WSA było zbyt ogólne i nie zawierało wystarczających wyjaśnień.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie wyjaśnił należycie motywów prawnych swojego rozstrzygnięcia, a wskazania co do dalszego postępowania były zbyt ogólne, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.

Czy spółka E. sp. z o.o. posiadała stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terenie Niemiec w rozumieniu art. 28b ust. 2 ustawy o VAT?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została wystarczająco wyjaśniona przez organy podatkowe, a WSA nie ocenił prawidłowo ustaleń organów w tym zakresie.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie ocenił okoliczności wskazujących na polską rezydencję podatkową spółki E. i nie wykazał, że organy podatkowe nie próbowały rzetelnie ustalić tej kwestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 28e

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Miejsce świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejscem położenia nieruchomości. Jest to wyjątek od reguły, wymagający ścisłego i bezpośredniego związku usługi z konkretną nieruchomością.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną, jej wyjaśnienie oraz, w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wskazania co do dalszego postępowania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 28b § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 28b § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy sytuacji, gdy klient posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium innego państwa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody mogą być przeprowadzane w niezbędnym zakresie.

o.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności poszczególnych żądań strony oraz dowody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie motywów prawnych i brak konkretnych wskazań co do dalszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego dotyczące prawidłowości zebrania materiału dowodowego i oceny związku usług z nieruchomościami, które WSA uznał za niewystarczające.

Godne uwagi sformułowania

ścisły i bezpośredni związek tej usługi (nie może być to związek dowolny, czy pośredni) z konkretną nieruchomością • nie można uznawać usług, tylko dlatego, że ich przedmiotem jest nieruchomość jako taka • uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania • nie wyjaśniono na czym polegały wytknięte przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Danuta Oleś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 28e ustawy o VAT dotycząca ścisłego i bezpośredniego związku usług z nieruchomością oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 P.p.s.a.)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów VAT w kontekście usług niematerialnych związanych z nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii w VAT – miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami, a także błędów proceduralnych sądów administracyjnych. Jest to istotne dla praktyków VAT.

VAT a nieruchomości: Kluczowe rozstrzygnięcie NSA o związku usług z nieruchomością i błędach sądów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst