I FSK 1042/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika, który nie przedłożył dokumentacji księgowej, odmawiając mu prawa do odliczenia VAT.
Podatnik złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia VAT. Głównym zarzutem podatnika było błędne ustalenie przez organy podatkowe stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów procesowych i materialnego prawa podatkowego, w tym zasady neutralności VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podkreślając, że podatnik nie przedłożył wymaganej dokumentacji księgowej, co uniemożliwiło przyznanie prawa do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie. Decyzja organu dotyczyła podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2014 i 2015 roku. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz odmowę przyznania prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących prawidłowo zrealizowane dostawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było nieprzedłożenie przez podatnika wymaganej dokumentacji księgowej ani w trakcie kontroli celno-skarbowej, ani w postępowaniu podatkowym. Pomimo wielokrotnych wezwań, podatnik nie udostępnił ksiąg ani nie stawił się na przesłuchanie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił działania organu jako zgodne z prawem, w tym możliwość żądania przedłożenia dokumentacji poza siedzibą podatnika. NSA nie uwzględnił wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, uznając go za nieuzupełniający i mogący nadmiernie przedłużyć postępowanie. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że brak rzetelnej faktury uniemożliwia realizację prawa do odliczenia VAT, co nie narusza zasady neutralności podatkowej. NSA nie dopatrzył się również niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o KAS dotyczących przekształcania postępowań. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a podatnik obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak przedłożenia wymaganej dokumentacji księgowej, w tym faktur, uniemożliwia podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia VAT jest prawem warunkowanym posiadaniem rzetelnej faktury. Nieprzedłożenie przez podatnika wymaganych dokumentów, pomimo wielokrotnych wezwań, stanowi podstawę do odmowy przyznania tego prawa, co nie narusza zasady neutralności podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, pod warunkiem dysponowania rzetelną fakturą.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
ustawa o KAS art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Miejsca wykonywania czynności kontrolnych.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis ten nie został zastosowany przez organ, a zarzut jego naruszenia przez sąd pierwszej instancji uznano za nieuzasadniony.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.
ustawa o KAS art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Zakończenie postępowania kontrolnego.
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Przekształcenie postępowania.
O.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy procesowe dotyczące postępowania podatkowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 134 § 1 P.p.s.a.) przez oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, niewskazanie istotnych okoliczności, niepodjęcie działań wyjaśniających, uznanie braku ksiąg podatkowych. Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a.) przez oddalenie skargi, w tym błędne zastosowanie art. 86 ust. 1, 2 ustawy o VAT, odmowa prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane dostawy, naruszenie zasady neutralności podatkowej, nieuzasadnione zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy o VAT. Niezgodność z Konstytucją przepisów art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o KAS dotyczących przekształcania postępowań.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Samo przytoczenie właściwych przepisów nie jest wystarczające dla skuteczności skargi kasacyjnej. Jakkolwiek cechą konstrukcyjną podatku od towarów i usług jest neutralność tego podatku przejawiająca się prawem do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, to ustawodawca dla realizacji tego uprawnienia wymaga, by podatnik dysponował rzetelną fakturą. Wywody skargi kasacyjnej (podnoszone także w trakcie postępowania) o fizycznym ciężarze dokumentacji, niczego do sprawy nie wnoszą i nie podważają prawidłowości działania organów podatkowych.
Skład orzekający
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu nieprzedłożenia dokumentacji księgowej, interpretacja przepisów KAS dotyczących kontroli i postępowań, znaczenie posiadania rzetelnej faktury dla odliczenia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i nieprzedłożenia jej na wezwanie organu. Interpretacja przepisów KAS może być specyficzna dla okresu obowiązywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa podatkowego: brak dokumentacji uniemożliwia odliczenie VAT. Jest to ważna lekcja dla podatników, choć sama sytuacja nie jest nadzwyczajna.
“Nie masz faktury, nie masz odliczenia VAT. NSA wyjaśnia, dlaczego brak dokumentacji to koniec marzeń o zwrocie.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1042/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Adam Nita Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Kołaczek Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 838/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-21 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1221 art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 86 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA (del.) Adam Nita, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 838/19 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 13 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie kwotę 8.100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 21 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 838/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. G. (dalej: Skarżący/Strona) na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z 13 lutego 2019 r. (dalej: Organ) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 i 2015 roku. 2. W skardze kasacyjnej Skarżący, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając w oparciu o obie podstawy art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej: P.p.s.a.), naruszenie: I. Przepisów postępowania, tj.: art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 134 § 1 oraz w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. a także art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2022 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 dalej: P.u.s.a.) przez oddalenie skargi na decyzję Organu, która zasługiwała na uwzględnienie a zwłaszcza: a) art. 120, art. 122, art. 124 w związku z art. 180 § 1 i § 3, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 193 § 4, art. 198 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 dalej: O.p.) oraz art. 1 ust. 1, art. 54 ust. 1 pkt 1, art. 59 ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 5, pkt 9-11, art. 83 ust. 1 i ust. 3, art. 94 ust. 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 508 dalej: ustawa o KAS) przez błędne ustalenie przez organy podatkowe i akceptację błędnych ustaleń przez WSA, w wyniku całkowicie oderwanego od przepisów procesowych usiłowania przez organy prowadzenia postępowania celno-skarbowego oraz postępowania podatkowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów; b) art. 120 w zw. z art. 180 § 1, § 2 i § 3, art. 181, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 193 § 1 i § 2, art. 194 § 1 i § 2, art. 199a § 1 i § 3 O.p. w związku z art. 1 ust. 1, art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o KAS oraz art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 pkt. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt. 5 i pkt 10, art. 79 ust. 1 pkt. 1, art. 82 ust. 1, art. 83 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 (w brzmieniu do 31 grudnia 2018) ustawy o KAS - przez niewskazanie w decyzji wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i podejmowanie czynności procesowych nie mających związku ze sprawą; c) art. 120 w związku z art. 23 § 1 pkt. 1 O.p. przez uznanie przez organy podatkowe, że Skarżący nie posiada ksiąg podatkowych obejmujących okres objęty postępowaniem; d) art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. art. 200 § 1, art. 212 i art. 229 O.p. poprzez wydanie decyzji przed doręczeniem Skarżącemu postanowienia oraz wezwania w toku postępowania odwoławczego; II. Prawa materialnego, tj.: art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. oraz naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. a także art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. przez oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie, a zwłaszcza: a) art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 87 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 dalej: ustawa o VAT) w zw. z art. 28 (zaimplementowanym do polskiego systemu VAT dnia 1 kwietnia 2011 r.) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 347, s. 1 ze zm. dalej: Dyrektywa 112/2006) poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie przyznania prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących prawidłowo zrealizowane dostawy; b) art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT - poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie przyznania prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane dostawy towarów; c) art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 lit. a) ustawy o VAT w związku z zasadą neutralności podatkowej wynikającej szczególności z art. 2 Pierwszej Dyrektywy oraz z art. 17 ust. 2 lit. a i art. 6 Szóstej Dyrektywy w poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie przyznania prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane dostawy towarów oraz poprzez błędną wykładnię nieuwzględniającą orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE; d) art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 9 Dyrektywy 112/2006 przez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu ustawy o VAT tj. odmowę prawa do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podatnika w rozumieniu Dyrektywy i związanych z podstawową działalnością Strony tj. wykonywaniem czynności opodatkowanych i tym samym naruszenie zasady neutralności podatkowej; e) podnoszę ponownie zarzut niezgodności z obowiązującą Konstytucją przepisów art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o KAS - postępowanie w postaci kontroli celno- skarbowej kończy się wraz z doręczeniem Stronie wyniku - art. 82 ust. 1 ustawy o KAS przewiduje tryb zakończenia postępowania w rozumieniu zasad postępowania administracyjnego. Zakończone postępowanie celno-skarbowe następnie "przekształca się" w postępowanie podatkowe w trybie przewidzianym art. 83 ust. 1 i 3 ustawy KAS. Polskie prawo nie przewiduje przekształcania jednej formy postępowania w inną formę a każde postępowanie rozpoczyna się i kończy określoną okolicznością i aktem władczym organu a nie "przekształceniem". Zakończone postępowanie nie może ulec przekształceniu czyli swoistej transformacji. 3. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji jak i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. 4. W piśmie procesowym z 17 maja 2023 r. Skarżący uzupełnił uzasadnienie podstaw kasacyjnych oraz sformułował wniosek o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 1 P.p.s.a. dowodu z "dokumentów w postaci ksiąg/akt/ewidencji/dokumentów za okres objętym postępowaniem podatkowym za okres kontroli, której wyniki stały się podstawą dla przedmiotowego postępowania tj. lata 2014/2015". 5. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna rozpoznana w granicach zakreślonych art. 183 § 1 P.p.s.a. nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzuty kasacyjne oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 P.p.s.a. 7. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zasadne pozostaje podkreślenie, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny musi określać podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały, jego zdaniem, przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie; natomiast w przypadku naruszeniu prawa procesowego – oprócz wskazania naruszonych przepisów należy wykazać wpływ takiego naruszenia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie odpowiadająca tym warunkom uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 11 września 2011 r., sygn. akt II OSK 151/12; z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że zarzutami kasacyjnymi autor skargi kasacyjnej zwalczał przede wszystkim zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości procedowania w sprawie przez organy podatkowe, czego skutkiem było stanowisko, że wobec nie przedłożenia dokumentacji podatkowej przez Stronę, należy pozbawić Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust 1 w związku z art. 86 ust 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. 8. Dla rozstrzygnięcia o zarzutach skargi kasacyjnej w sprawie istotne znaczenie ma przebieg postępowania przed organami, z którego wynika, że na podstawie upoważnienia z 7 września 2017 r. Mazowiecki Urząd Celno-Skarbowy w Warszawie (dalej: MUC-S) przeprowadził kontrolę celno-skarbową u Skarżącego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od 1 października 2014 do 31 grudnia 2015 r. Przedmiotowa kontrola zakończona została wynikiem kontroli z 26 czerwca 2018 r., doręczonym Skarżącemu 2 lipca 2018 r. 9. Postanowieniem z 25 września 2018 r. Naczelnik MUC-S – działając jako organ I instancji – stwierdził przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe. W ramach tego postępowania 3 grudnia 2018 r. wydał w sprawie decyzję I instancji a następnie, po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzję. Podstawą faktyczną wydanego rozstrzygnięcia przez organy obu instancji było ustalenie, że Skarżący ani w ramach kontroli celno-skarbowej, ani w ramach postępowania podatkowego nie przedłożył żadnej dokumentacji księgowej dotyczącej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W związku z tym Organ zakwestionował wykazany w deklaracjach VAT-7K podatek naliczony, wskazując jako podstawę prawną art. 86 ust 1 i ust 2 ustawy o VAT. 10. Sąd pierwszej instancji, podzielił ocenę Organu, że podniesione w skardze zarzuty co do działań Organu, dotyczące miejsca przedłożenia dokumentacji podatkowej Skarżącego, nie miały uzasadnienia. Organ – wbrew stanowisku Strony – miał podstawę do żądania przedłożenia dokumentacji we wskazanych miejscach, poza siedzibą podatnika. Podkreślono, że Organ w trakcie postępowania wielokrotnie wzywał Stronę do udostępnienia dokumentacji podatkowej za analizowany okres. Ostatecznie ani Skarżący, ani jego pełnomocnik nie wykonali żądania Organu, nadto Skarżący nie stawił się na wezwanie Organu w celu przesłuchania. 11. W skardze kasacyjnej objętej pismem z 14 stycznia 2020 r. Skarżący zasadniczo powielił zarzuty sformułowane w skardze do Sądu pierwszej instancji. Natomiast w piśmie z 17 maja 2023 r. (złożonym po ustanowieniu nowego pełnomocnika) Skarżący zaoferował dowód z dokumentów, których - nieprzedłożenie, jak zadeklarował – stanowiło oś sporu między stronami w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł jednak uwzględnić takiego wniosku dowodowego. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ponieważ rozstrzygnięcie Organu zasadniczo opiera się na ocenie okoliczności nieprzedłożenia przez Stronę dokumentacji podatkowej na potrzeby przeprowadzonego postępowania, ocena na obecnym etapie, że jest to sporna dokumentacja księgowa – zarówno co do zakresu takiego dowodu, jak i jego znaczenia w sprawie – nie może być przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż dowód taki nie ma charakteru uzupełniającego, nadto jego ocena w kontekście zasadności uchylenia zaskarżonej decyzji wymagałaby analizy, co przedłużyłoby znacząco postępowanie w sprawie. 12. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów postępowania, sformułowanych w pkt III jej petitum, Skarżący wymieniając szereg przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy KAS podniósł "błędne ustalenie przez organy podatkowe a dalej poparcie błędnych ustaleń przez WSA, w wyniku całkowicie oderwanego od przepisów procesowych usiłowania przez organ podatkowy prowadzenia postępowania celno-skarbowego oraz postępowania podatkowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów", "niewskazanie w Decyzji wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i podejmowanie czynności procesowych nie mających związku ze sprawą" oraz przez uznanie, że "Skarżący nie posiada ksiąg podatkowych obejmujących okres objęty postępowaniem". 13. Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy na wstępie, że zupełnie chybione jest twierdzenie, że Organ uznał w sprawie iż Skarżący nie posiada ksiąg podatkowych. Ani Organ, ani Sąd pierwszej instancji stanowiska takiego nie wyrażały, podkreślając, że Skarżący nie przedstawił na żądanie Organu ksiąg podatkowych, do czego zasadniczo ma prawo. Działania Organu zmierzającego do pozyskania przedmiotowej dokumentacji trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił jako zgodne z prawem. 14. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty muszą, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zawierać uzasadnienie. Samo przytoczenie właściwych przepisów nie jest wystarczające dla skuteczności skargi kasacyjnej. Tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie zawiera uzasadnienia dla zarzutów naruszenia art. 122, art. 124, art. 180 § 1 i 3, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 194 § 4, art. 198 § 1 i 2, art. 199a § 1 i 3 O.p. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w sprawie zostało zdominowane przez wywody jej autora kontestującego istniejące rozwiązania ustawowe co do sposobu procedowania oraz prawidłowości domagania się przez Organ przedłożenia dokumentacji podatkowej. 15. Dla zakreślenia istotnych ustaleń faktycznych, zasadne jest rozpoczęcie rozważań od prawa materialnego, które w sprawie znalazło zastosowanie. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Organ nie stosował w sprawie art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, tym samym przepisu tego nie mógł naruszyć. Podkreślił to już i wyjaśnił, w odpowiedzi na zarzuty skargi, Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. 16. Zgodnie z art. 86 ust 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem, które nie ma w sprawie znaczenia. Zgodnie z ust 2 pkt 1 a tego artykułu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Przepis ten wskazuje na konieczność dysponowania fakturą dla celu rozliczenia podatku naliczonego. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że jakkolwiek cechą konstrukcyjną podatku od towarów i usług jest neutralność tego podatku przejawiająca się prawem do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, to ustawodawca dla realizacji tego uprawnienia wymaga, by podatnik dysponował rzetelną fakturą – oryginalną albo duplikatem, o ile brakuje oryginału. 17. W trakcie postępowania Strona w sprawie na żądanie Organu takich faktur nie przedłożyła. Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania w zakresie żądania przedstawienia przez Stronę przedmiotowej dokumentacji. Nie powtarzając kolejny raz tych ustaleń, albowiem okoliczności w tym zakresie nie są sporne, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że twierdzenia pełnomocnika Strony, iż Organ zmieniał "miejsce czynności z S. na W. nie wskazując ani kolejnego przepisu ani wykładni przepisu pozwalającego na żonglowanie adresami" nie mają uzasadnienia pomijają bowiem, że takim działaniem Organ zmierzał do ułatwienia Skarżącemu dotarcia do siedziby w celu przedłożenia dokumentacji podatkowej. To pełnomocnik Skarżącego podniósł w korespondencji z Organem, że niedogodny dla Strony i pełnomocnika jest dojazd do S., bo obaj funkcjonują w W.. Efektem tego było wskazanie przez Organ miejsca w W., co jednak nie skutkowało dostarczeniem dokumentacji. Stąd zarzuty Skarżącego pozostają niezrozumiałe. 18. Jak trafnie wskazał to Sąd pierwszej instancji Organ miał podstawę prawną do postępowania, które kontestuje Strona, co sprawia, że wywody skargi kasacyjnej nie są zasadne w tym zakresie. Zasadnie powołał się na art. 59 ust 1 ustawy o KAS obowiązujący w tym okresie, zgodnie z którym czynności kontrolne mogą być wykonywane w urzędzie celno-skarbowym, w siedzibie kontrolowanego, w miejscu prowadzenia lub przechowywania ksiąg podatkowych oraz w każdym innym miejscu związanym z prowadzoną przez kontrolowanego działalnością w tym w lokalu mieszkalnym lub w miejscach, w których mogą się znajdować urządzenia, towary lub dokumenty dotyczące tych urządzeń, towarów lub czynności podlegających kontroli. Czynności kontrolne mogą być również wykonywane w innych urzędach obsługujących organy. 19. Powołany przepis wskazuje, że żądanie przedłożenia dokumentów w siedzibie urzędu zostało wyraźnie wskazane przez ustawodawcę. Rozwiązanie takie może być oceniane pozytywnie z punktu widzenia obniżania kosztów funkcjonowania administracji podatkowej. W konsekwencji nie zastosowanie się do tego żądania (a taki był efekt stanowiska pełnomocnika) skutkował pominięciem w rozliczeniach Strony podatku naliczonego – rozliczenie podatku naliczonego jest prawem, lecz nie obowiązkiem podatnika. Organ podjął dodatkowe działania uzyskania wyjaśnień bezpośrednio od Skarżącego, który jednak nie stawił się na przesłuchanie. Wywody skargi kasacyjnej (podnoszone także w trakcie postępowania) o fizycznym ciężarze dokumentacji, niczego do sprawy nie wnoszą i nie podważają prawidłowości działania organów podatkowych. 20. Mając na uwadze powyższą argumentację Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia przez Organ art. 120, art. 121 § 1 O.p. oraz powołanych przepisów ustawy o KAS. W zakresie naruszeń sformułowanych w pkt III lit. d petitum skargi kasacyjnej, autor skargi kasacyjnej nie wykazał wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. 21. Nie miały uzasadnienia zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Naruszenie pierwszego z przepisów nastąpiłoby, gdyby Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach lub okolicznościach, które nie wynikały z akt sprawy, co nie miało w sprawie miejsca. Również zarzut sformułowany pod adresem uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie ma uzasadnienia albowiem spełnia ono warunki ustawowe czytelnie realizując w sprawie kontrolę zaskarżonej decyzji. Ostatni z przepisów zostałby naruszony, gdyby WSA nie dostrzegł uchybień, które mimo braku ich podniesienia w skardze, obciążałyby postępowanie lub rozstrzygnięcie Organu. Skarżący jednak naruszenia wskazanych przepisów upatruje w braku akceptacji merytorycznego stanowiska zaskarżonego wyroku. Nie wykazał przy tym wpływu naruszeń na wynik sprawy. 22. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów naruszenia prawa materialnego albowiem niesporne ustalenie, że Skarżący nie przedłożył faktur, o których mowa w art. 86 ust 2 pkt 1 lit a ustawy o VAT, determinowało możliwość uwzględnienia w rozliczeniach podatku naliczonego. Takie działanie nie naruszało zasady wyrażonej w art. 86 ust 1 ustawy o VAT, gdyż – jak wyjaśniono to wyżej – jest ona obwarowana warunkiem dysponowania rzetelną fakturą VAT. 23. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega niezgodności z Konstytucją RP regulacji przewidzianych w art. 82 ust 1 i art. 83 ust 1 i 3 ustawy o KAS, w których autor skargi kasacyjnej kontestuje zapis o przekształceniu postępowania, które zostało zakończone, albowiem nie wynikają stąd żadne naruszenia dla praw podatnika, który o "przekształceniu" dowiaduje się z doręczonego mu postanowienia. Gdyby zapis ten zastąpić "wszczęciem" postępowania podatkowego, efekt byłby taki sam. 24. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzekł zgodnie z art. 209, art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 7 i § 14 ust 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2018 r. poz. 265 ze zm). Sędzia NSA M. Kołaczek Sędzia NSA (spr) I. Najda-Ossowska Sędzia WSA (del) A. Nita
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI