I FSK 1025/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Kielcach, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył sposobu określenia proporcji (prewspółczynnika) do odliczenia VAT naliczonego przez Gminę Kielce w związku z prowadzeniem cmentarzy komunalnych. Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, realizuje zarówno odpłatne usługi cmentarne (opodatkowane VAT), jak i nieodpłatne pochówki finansowane z budżetu gminy (niepodlegające VAT). Gmina zaproponowała własną metodę obliczenia prewspółczynnika, opartą na stosunku obrotu z odpłatnych pochówków do całkowitego obrotu z działalności cmentarnej, uwzględniając wartość pochówków nieodpłatnych. Dyrektor KIS uznał tę metodę za nieprawidłową, twierdząc, że utrzymanie cmentarza jest zadaniem publicznym, a nie działalnością gospodarczą, i że należy stosować prewspółczynnik wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów. WSA uchylił interpretację organu, a NSA oddalił skargę kasacyjną DKIS. Sąd podkreślił, że art. 86 ust. 2h ustawy o VAT pozwala podatnikowi na zastosowanie innego sposobu określenia proporcji, jeśli jest on bardziej adekwatny do specyfiki działalności. NSA uznał, że metoda zaproponowana przez Gminę, oparta na obrocie i uwzględniająca źródło finansowania pochówków, lepiej odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie wydatków do czynności opodatkowanych i nieopodatkowanych niż metoda narzucona przez rozporządzenie, która prowadziłaby do rażąco niskiego odliczenia VAT (3% zamiast ok. 98%). Sąd potwierdził, że Gmina ma prawo do stosowania odrębnego prewspółczynnika dla wydzielonego sektora działalności cmentarnej, a sposób finansowania wydatków nie ma wpływu na prawo do odliczenia VAT, liczy się faktyczne wykorzystanie towarów i usług.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa podatników (zwłaszcza samorządów) do stosowania własnych, adekwatnych metod obliczania prewspółczynnika VAT dla specyficznych działalności, takich jak zarządzanie cmentarzami komunalnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji Gminy i jej działalności cmentarnej; wymaga wykazania, że metoda z rozporządzenia jest nieadekwatna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Gmina może stosować własny sposób określenia proporcji (prewspółczynnika) do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem cmentarza komunalnego, zamiast sposobu określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów, jeśli własna metoda lepiej odzwierciedla specyfikę działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Gmina ma prawo stosować własny sposób określenia proporcji, jeśli lepiej odzwierciedla specyfikę działalności i jest bardziej adekwatny niż metoda wynikająca z rozporządzenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 86 ust. 2h ustawy o VAT daje podatnikowi swobodę wyboru metody określenia proporcji, jeśli jest ona bardziej reprezentatywna dla specyfiki działalności. Metoda zaproponowana przez Gminę, oparta na stosunku obrotu z odpłatnych pochówków do całkowitego obrotu, lepiej odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie wydatków do czynności opodatkowanych niż metoda narzucona przez rozporządzenie.
Czy utrzymanie cmentarza komunalnego, obejmujące zarówno odpłatne usługi cmentarne, jak i nieodpłatne pochówki finansowane z budżetu gminy, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Część działalności związanej z cmentarzem, tj. odpłatne usługi cmentarne, stanowi działalność gospodarczą podlegającą VAT. Nieodpłatne pochówki finansowane z budżetu gminy są czynnościami wykonywanymi w ramach zadań własnych, niebędących działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o tym, czy Gmina prowadzi działalność gospodarczą, decyduje charakter danego pochówku – odpłatny czy na koszt gminy. Odliczenie VAT jest związane z faktycznym wykorzystaniem towarów i usług do czynności opodatkowanych.
Przepisy (8)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa sposób określenia proporcji do odliczenia VAT, dopuszczając stosowanie innych metod, jeśli lepiej odzwierciedlają specyfikę działalności.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2h
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pozwala podatnikowi na zastosowanie innego sposobu określenia proporcji, jeśli wskazany w rozporządzeniu nie odpowiada specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie organów władzy publicznej z definicji podatnika, chyba że podejmą czynności podlegające opodatkowaniu.
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi przez WSA (uchylenie aktu).
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie MF art. 3 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.
Sposób określania proporcji do odliczenia VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina ma prawo stosować własny prewspółczynnik VAT, jeśli lepiej odzwierciedla specyfikę działalności. • Metoda zaproponowana przez Gminę jest bardziej adekwatna niż metoda wynikająca z rozporządzenia. • Sposób finansowania pochówków nie wpływa na prawo do odliczenia VAT, liczy się faktyczne wykorzystanie wydatków.
Odrzucone argumenty
Organ interpretacyjny twierdził, że Gmina musi stosować prewspółczynnik z rozporządzenia, a utrzymanie cmentarza to zadanie publiczne, nie gospodarcze.
Godne uwagi sformułowania
metoda proponowana przez Gminę oparta na kluczu obrotu w zależności do źródła finansowania pochówków jest racjonalna i adekwatna • nie można tracić z pola widzenia celu ustalenia proporcji, jakim finalnie jest optymalne skorzystanie z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jako fundamentalnego prawa podatnika wynikającego z samej konstrukcji VAT • dysproporcja między wartością części podatku naliczonego podlegającego odliczeniu wynikająca z zastosowania prewspółczynnika narzucanego przez organ (3%) i proporcji ułożonej przez Gminę (98%) wynosiła kilkadziesiąt procent
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Włodzimierz Gurba
sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa podatników (zwłaszcza samorządów) do stosowania własnych, adekwatnych metod obliczania prewspółczynnika VAT dla specyficznych działalności, takich jak zarządzanie cmentarzami komunalnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Gminy i jej działalności cmentarnej; wymaga wykazania, że metoda z rozporządzenia jest nieadekwatna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego dla jednostek samorządu terytorialnego i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące odliczania VAT w kontekście zadań publicznych i działalności gospodarczej.
“Gmina wygrała z fiskusem: własny prewspółczynnik VAT dla cmentarza zamiast narzuconego przez przepisy!”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.