I FPS 2/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-04
NSApodatkoweWysokansa
przedawnieniepostępowanie karne skarboweuchwała siedmiu sędziówudział uczestnikaprawo procesoweNSAKIRPordynacja podatkowa

NSA dopuścił Krajową Izbę Radców Prawnych do udziału w postępowaniu jako uczestnika w sprawie dotyczącej zagadnienia prawnego związanego z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w kontekście umorzonego postępowania karnego skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika. Sprawa dotyczy zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA, a mianowicie, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego, wpływa na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uznał, że wniosek KIRP zasługuje na uwzględnienie ze względu na jej statutowe zadania związane z kształtowaniem prawa i ochroną interesów zawodowych radców prawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w postanowieniu z dnia 4 marca 2025 r. rozpoznał wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP) o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sprawa, której dotyczy wniosek, została zainicjowana postanowieniem NSA z dnia 18 października 2024 r. (sygn. akt I FSK 1078/24), którym przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Zagadnienie to dotyczyło skutków wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w sytuacji gdy postępowanie karne skarbowe zostało prawomocnie umorzone z powodu stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. NSA, analizując wniosek KIRP, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 33 § 2 i art. 25 § 4, które dopuszczają udział w postępowaniu organizacji społecznych, jeśli sprawa dotyczy zakresu ich statutowej działalności i interesów prawnych innych osób. Sąd uznał, że zadania samorządu radców prawnych, określone w ustawie o radcach prawnych, obejmujące m.in. współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa oraz ochronę interesów zawodowych radców prawnych, są związane z przedmiotem rozstrzyganej sprawy. W konsekwencji, NSA postanowił dopuścić Krajową Izbę Radców Prawnych do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd nie udzielił odpowiedzi na to pytanie w analizowanym postanowieniu, jedynie dopuścił uczestnika do postępowania. Zagadnienie to ma zostać rozstrzygnięte przez skład siedmiu sędziów NSA.

Uzasadnienie

KIRP wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnik, argumentując, że sprawa dotyczy jej statutowych zadań związanych z kształtowaniem prawa i ochroną interesów zawodowych radców prawnych. NSA uznał te argumenty za zasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 187 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala na zgłoszenie udziału w charakterze uczestnika przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także przez organizację społeczną w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

o.p. art. 70 § 6

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dotyczy skutków wszczęcia postępowania karnego skarbowego dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

u.r.p. art. 41 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Określa zadanie samorządu radców prawnych polegające na współdziałaniu w kształtowaniu i stosowaniu prawa.

u.r.p. art. 41 § 2

Ustawa o radcach prawnych

Określa zadanie samorządu radców prawnych polegające na reprezentowaniu radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz ochronie ich interesów zawodowych.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowa Izba Radców Prawnych posiada interes prawny w udziale w postępowaniu ze względu na statutowe zadania związane z kształtowaniem prawa i ochroną interesów zawodowych radców prawnych, które są powiązane z przedmiotem rozstrzyganej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa ochrona ich interesów zawodowych

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji zawodowych do udziału w postępowaniach przed NSA, zwłaszcza gdy dotyczą one kwestii prawnych o szerokim znaczeniu dla praktyki zawodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia uczestnika spoza kręgu stron pierwotnego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego w prawie podatkowym, które zostanie rozstrzygnięte przez skład siedmiu sędziów NSA, a także pokazuje aktywność samorządów zawodowych w procesie sądowym.

KIRP zagra w NSA: kluczowe zagadnienie podatkowe pod lupą siedmiu sędziów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FPS 2/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Wiatrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Krajowej Izby Radców Prawnych o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt I FSK 1078/24 o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości postanawia dopuścić Krajową Izbę Radców Prawnych do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 18 października 2024 r., sygn. akt I FSK 1078/24, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wywoła skutek, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 poz. 2383 ze zm.) wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, gdy postępowanie to zostało prawomocnie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania z powodu stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego?".
2. W dniu 24 lutego 2025 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął – na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. – wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych o dopuszczenie jej do udziału w charakterze uczestnika postępowania o sygn. akt I FPS 2/24.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Wniosek Krajowej Izby Radców Prawnych zasługuje za uwzględnienie.
4. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Do zadań samorządu radców prawnych należy, zgodnie z art. 41 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499, dalej: ustawa o radcach prawnych), współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Ponadto, zgodnie z art. 41 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, do zadań samorządu należy reprezentowanie radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz ochrona ich interesów zawodowych.
5. Z uwagi na powyższe, jak również biorąc pod uwagę stanowisko Krajowej Izby Radców Prawnych wyrażone we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Porównanie zakresu działania Krajowej Izby Radców Prawnych z przedmiotem rozstrzyganej sprawy prowadzi do wniosku, że dotyczy ona wskazanych powyżej zadań ww. podmiotu.
6. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI