I FPS 2/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługprzedawnieniepostępowanie karne skarboweudział w postępowaniufundacjaprawo procesowezagadnienie prawne

NSA dopuścił Fundację P.[...] do udziału w postępowaniu dotyczącym zagadnienia prawnego związanego z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wniosek Fundacji P.[...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym zagadnienia prawnego. Sprawa dotyczyła interpretacji art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd uznał, że wniosek Fundacji zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jej statutowa działalność obejmuje wspieranie podatników w sprawach podatkowych, a udział w postępowaniu realizuje interes społeczny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek "FUNDACJI P.[...]" z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Postępowanie to zostało zainicjowane postanowieniem NSA z dnia 18 października 2024 r. (sygn. akt I FSK 1078/24), w którym sąd przedstawił składowi siedmiu sędziów zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Zagadnienie to dotyczyło tego, czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, wywoła skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej), jeśli postępowanie karne skarbowe zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Fundacja złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału, powołując się na swoją statutową działalność polegającą na wspieraniu podatników i występowaniu w ich sprawach. Sąd, analizując przepis art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że Fundacja może być dopuszczona do udziału jako uczestnik, gdyż przedmiot postępowania mieści się w zakresie jej statutowej działalności, a jej udział realizuje interes społeczny. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Fundację do udziału w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd rozstrzygnie to zagadnienie w pełnym składzie.

Uzasadnienie

Sąd przedstawił zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów ze względu na poważne wątpliwości interpretacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacji społecznej w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

p.p.s.a. art. 187 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

o.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki, w których następuje przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w tym wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 25 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

u.o.f. art. 1

Ustawa o fundacjach

Określa cele, dla których mogą być ustanawiane fundacje.

u.o.f. art. 5 § 1

Ustawa o fundacjach

Wskazuje, że cele fundacji określa jej statut.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statutowa działalność Fundacji obejmuje wspieranie podatników i występowanie w ich sprawach. Udział Fundacji w postępowaniu realizuje interes społeczny. Przedmiot postępowania dotyczy zakresu statutowej działalności Fundacji.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości wniosek Fundacji zasługuje za uwzględnienie dotyczy ona wskazanego powyżej zakresu statutowej działalności Fundacji a udział w tym postępowaniu realizuje interes społeczny

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Możliwość dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniach sądowych, gdy ich statutowa działalność pokrywa się z przedmiotem sprawy i realizuje interes społeczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia do postępowania NSA, gdzie rozstrzygane jest zagadnienie prawne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego, jakim jest dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania przed NSA, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej.

Fundacja z prawem głosu w NSA: Kluczowe zagadnienie procesowe rozstrzygnięte.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FPS 2/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Wiatrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku "FUNDACJI P.[...]" z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt I FSK 1078/24 o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości postanawia dopuścić "FUNDACJĘ P.[...]" z siedzibą w W. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 18 października 2024 r., sygn. akt I FSK 1078/24, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wywoła skutek, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 poz. 2383 ze zm.) wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, gdy postępowanie to zostało prawomocnie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania z powodu stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego?".
2. W dniu 10 stycznia 2025 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął statut "FUNDACJI P.[...]" z siedzibą w W. (dalej: Fundacja) wraz z odpisem pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego.
3. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 10 stycznia 2025 r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął – na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. – wniosek Fundacji o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu o sygn. akt I FPS 2/24 (w uzasadnieniu wniosku błędnie wskazano sygn. akt I FPS 1/21).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Wniosek Fundacji zasługuje za uwzględnienie.
5. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Fundacje, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166, dalej: u.o.f.), mogą być ustanowione dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Cele te określa ustalony przez fundatora statut (art. 5 ust. 1 u.o.f.). W statucie Fundacji zostało przewidziane, że jej celem jest wspieranie działań na rzecz podatnika, zaś sposobem realizacji tego celu jest miedzy innymi wspieranie podatników dotkniętych niejasnością obowiązujących przepisów i ich stosowaniem, a ponadto występowanie w sprawach podatników w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a.
6. Odnosząc powyższą argumentację do stanowiska Fundacji wyrażonego we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Porównanie zakresu całokształtu działalności Fundacji z przedmiotem rozstrzyganej sprawy prowadzi do wniosku, że dotyczy ona wskazanego powyżej zakresu statutowej działalności Fundacji a udział w tym postępowaniu realizuje interes społeczny.
7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI