Orzeczenie · 2025-09-02

I FPS 1/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-09-02
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyzaliczki na podatekpłatnikodpowiedzialność płatnikaprzedawnienie zobowiązania podatkowegozawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarboweinstrumentalność postępowaniaumowy cesji wierzytelnościodszkodowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w sprawie określenia wysokości niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz odpowiedzialności podatkowej płatnika. Sprawa dotyczyła J.B., który zawierał umowy cesji wierzytelności z tytułu odszkodowań za szkody komunikacyjne, a organy podatkowe uznały wypłacane przez niego kwoty za przychód podlegający opodatkowaniu, od którego jako płatnik powinien pobierać zaliczki. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Organy podatkowe twierdziły, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Sąd, analizując uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FPS 1/21, uznał, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie i miało pozorowany charakter, służąc jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. Wskazano na brak realnej aktywności organów w postępowaniu karnym, zbieżność organu podatkowego i karnego, a także moment wszczęcia postępowania karnego tuż przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest niedopuszczalne i skutkuje uchyleniem decyzji podatkowej wydanej po upływie terminu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy jest jednocześnie finansowym organem postępowania przygotowawczego i istnieje podejrzenie instrumentalnego działania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez organ podatkowy, który jest jednocześnie finansowym organem postępowania przygotowawczego, może być uznane za instrumentalne i służyć jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie karne skarbowe jest prowadzone w sposób pozorowany, bez realnej aktywności zmierzającej do realizacji jego celów, a jego jedynym celem jest wstrzymanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że w analizowanej sprawie postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte tuż przed upływem terminu przedawnienia, brak było realnej aktywności organów w tym postępowaniu, a jego celem było jedynie przedłużenie możliwości orzekania przez organ podatkowy po upływie ustawowego terminu przedawnienia. Zbieżność organu podatkowego i finansowego organu postępowania przygotowawczego oraz brak nadzoru prokuratorskiego wzmacniały podejrzenie instrumentalności.

Czy wypłaty dokonywane przez podmiot na rzecz osób fizycznych z tytułu umów cesji wierzytelności o odszkodowanie za szkody komunikacyjne stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, od którego płatnik jest zobowiązany pobierać zaliczki?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wypłacone kwoty stanowią dla cedentów przychód z praw majątkowych, a nie jedynie wyrównanie poniesionej straty lub szkody.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, powołując się na przepisy ustawy o PIT i orzecznictwo, uznał, że wypłacone kwoty z tytułu cesji wierzytelności o odszkodowanie stanowią przychód z praw majątkowych, od którego płatnik winien pobierać zaliczki na podatek dochodowy. Sąd uchylił decyzję z innych przyczyn proceduralnych, nie odnosząc się bezpośrednio do tej kwestii materialnoprawnej w sentencji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.

Przepisy (53)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 7 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 18

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 41 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 41 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 42 § 1a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 42 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.k.s. art. 78 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

O.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 30 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 510 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 511

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 325e

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 151c § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 151c § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 151c § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 79 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 122 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 114

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 114a

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 297 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 213

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 214

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313 § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie i miało pozorowany charakter, służąc jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zbieżność organu podatkowego i finansowego organu postępowania przygotowawczego oraz brak nadzoru prokuratorskiego wzmacniały podejrzenie instrumentalności. • Ciężar dowodu spoczywa w tym zakresie na organie podatkowym. • Nie można być tak w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), że organ postępowania przygotowawczego może dowolnie decydować o dacie umorzenia postępowania karnego skarbowego i tym samym swobodnie decydować o momencie rozpoczęcia dalszego biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Skład orzekający

Grzegorz Potiopa

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest niedopuszczalne i skutkuje uchyleniem decyzji podatkowej wydanej po upływie terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy jest jednocześnie finansowym organem postępowania przygotowawczego i istnieje podejrzenie instrumentalnego działania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur karnoskarbowych do przedłużania postępowań podatkowych. Jest to temat o dużym znaczeniu praktycznym dla podatników i prawników.

Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać postępowania, wszczynając postępowania karne skarbowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst