Orzeczenie · 2019-07-23

I DSI 1/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-07-23
SNinneodpowiedzialność zawodowaWysokanajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnaadwokattajemnica adwokackapostępowanie dyscyplinarnesąd najwyższyprawo o adwokaturzepokrzywdzonyrzecznik dyscyplinarny

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy adwokata Ł. S. na orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które uchyliło wcześniejsze orzeczenie uniewinniające adwokata od zarzutu naruszenia tajemnicy adwokackiej. Obrońca podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prawomocne zakończenie postępowania oraz brak skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględne przyczyny odwoławcze. Argumentował, że pokrzywdzony miał prawo do subsydiarnego wniosku o wszczęcie postępowania, a jego brak spowodował prawomocne zakończenie sprawy. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów pokrzywdzony jest stroną, ale jedynym oskarżycielem jest rzecznik dyscyplinarny. Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące oskarżyciela posiłkowego lub subsydiarnego nie mają zastosowania w tym postępowaniu, ponieważ art. 93 Prawa o adwokaturze kompleksowo reguluje status pokrzywdzonego. W związku z tym, postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone, a wniosek rzecznika dyscyplinarnego był zasadny. Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu pokrzywdzonego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu uprawnień pokrzywdzonego w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów oraz stosowania przepisów k.p.k. w tym postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego adwokatów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pokrzywdzony w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może występować w charakterze oskarżyciela posiłkowego lub subsydiarnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pokrzywdzony w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów nie może występować w charakterze oskarżyciela posiłkowego ani subsydiarnego. Jedynym oskarżycielem jest właściwy rzecznik dyscyplinarny.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o adwokaturze kompleksowo regulują status pokrzywdzonego jako strony postępowania, ale jednocześnie jednoznacznie wskazują, że jedynym oskarżycielem jest rzecznik dyscyplinarny. Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące oskarżyciela posiłkowego lub subsydiarnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym ze względu na specyfikę tego postępowania i odrębną regulację.

Czy w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów zastosowanie ma art. 55 k.p.k. przewidujący możliwość skierowania przez pokrzywdzonego subsydiarnego aktu oskarżenia po dwukrotnym umorzeniu postępowania przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 55 k.p.k. nie ma zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 93 Prawa o adwokaturze w sposób kompletny normuje sytuację pokrzywdzonego w postępowaniu dyscyplinarnym, który jest stroną, ale nie oskarżycielem. W związku z tym, nie ma podstaw do stosowania przepisów k.p.k. dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia.

Czy postępowanie dyscyplinarne zostało prawomocnie zakończone w sytuacji, gdy sąd dyscyplinarny dwukrotnie uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone.

Uzasadnienie

Skoro pokrzywdzony nie miał prawa do wniesienia subsydiarnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a jedynie do zaskarżania postanowień o umorzeniu, to uchylanie tych postanowień i prowadzenie postępowania zgodnie z decyzjami sądów oznacza, że postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
adwokat Ł. S.osoba_fizycznaobwiniony
adwokat A. Z.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu pokrzywdzonego
S. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...]organ_państwowyoskarżyciel
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowystrona wnosząca odwołanie

Przepisy (20)

Główne

p.o.a. art. 80

Prawo o adwokaturze

Dotyczy przewinienia dyscyplinarnego.

Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu art. 1 § ust. 2

Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu art. 7

Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu art. 8

Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu art. 19

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - prawomocnie zakończone postępowanie.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Negatywna przesłanka procesowa - prawomocnie zakończone postępowanie.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - brak skargi uprawnionego oskarżyciela.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Negatywna przesłanka procesowa - brak skargi uprawnionego oskarżyciela.

p.o.a. art. 93 § ust. 1 i 2

Prawo o adwokaturze

Określa status pokrzywdzonego jako strony i rzecznika dyscyplinarnego jako oskarżyciela.

Pomocnicze

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 17 § ust. 2 pkt 6 i ust. 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 4 § ust. 2 pkt 3

p.o.a. art. 88 § pkt 2

Prawo o adwokaturze

Dotyczy przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego.

k.p.k. art. 2 § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

p.o.a. art. 95 § n

Prawo o adwokaturze

Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k.

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 55

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy subsydiarnego aktu oskarżenia.

k.p.k. art. 330

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zażalenia na postanowienie o umorzeniu.

Konst. art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów pokrzywdzony nie ma uprawnień oskarżyciela posiłkowego ani subsydiarnego. • Jedynym oskarżycielem w postępowaniu dyscyplinarnym jest rzecznik dyscyplinarny. • Przepisy k.p.k. dotyczące subsydiarnego aktu oskarżenia nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów.

Odrzucone argumenty

Postępowanie dyscyplinarne zostało prawomocnie zakończone z uwagi na dwukrotne umorzenie przez rzecznika i brak możliwości dalszego wniesienia odwołania przez pokrzywdzonego. • Brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Pokrzywdzony miał prawo do subsydiarnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

Godne uwagi sformułowania

jedynym oskarżycielem jest właściwy rzecznik dyscyplinarny • brak jest podstaw do sięgania po odpowiednie stosowanie norm określonych w Kodeksie postępowania karnego • pokrzywdzony nie ma uprawnienia do skierowania subsydiarnego wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej

Skład orzekający

Jacek Wygoda

przewodniczący

Adam Roch

sprawozdawca

Piotr Sławomir Niedzielak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień pokrzywdzonego w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów oraz stosowania przepisów k.p.k. w tym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego adwokatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, w szczególności roli pokrzywdzonego i stosowania przepisów k.p.k., co jest istotne dla prawników praktyków.

Pokrzywdzony w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata – czy ma głos?

Dane finansowe

wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 700 PLN

podatek od towarów i usług: 161 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst