I DO 8/19

Sąd Najwyższy2019-04-26
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna prokuratorówWysokanajwyższy
immunitetodpowiedzialność karnaprokuratornagrywanieujawnienie informacjisąd dyscyplinarnysąd najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uchwałę Sądu Dyscyplinarnego zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za nieuprawnione nagranie i ujawnienie informacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora P.W. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego zezwalającą na jego pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Prokurator zarzucał sądowi I instancji niewłaściwą interpretację argumentów i brak odniesienia do orzecznictwa. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że rola sądu dyscyplinarnego polega na ustaleniu dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, a nie na przesądzaniu o winie. Utrzymano w mocy zaskarżoną uchwałę.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z zażalenia prokuratora P.W. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt PK I SD [...], która zezwoliła na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Prokuratorowi zarzucono popełnienie czynu z art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 167 § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na nieuprawnionym nagraniu wypowiedzi i zachowań D.W. oraz osób z nią kontaktujących się, a następnie ujawnieniu tych informacji innym osobom. W zażaleniu prokurator P.W. podniósł, że sąd I instancji nie wziął pod uwagę jego argumentów i niewłaściwie je zinterpretował, a także nie odniósł się do orzeczenia Izby Karnej III KK 265/15. Wskazał, że motywem jego działania było zabezpieczenie się przed potencjalnymi postępowaniami dyscyplinarnymi i karnymi, a nie uzyskanie dowodów do postępowania rozwodowego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że rola sądu dyscyplinarnego ogranicza się do ustalenia, czy istnieją dowody dostatecznie uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a nie do dokonywania pełnej oceny jego zachowania i przypisywania winy. Ta ostatnia czynność jest zarezerwowana dla sądu karnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy (akta sprawy rozwodowej, protokoły odtworzeń nagrań, opinie biegłych, zeznania świadków) dostatecznie uwiarygadnia fakt popełnienia czynu zabronionego i istnienie uzasadnionego podejrzenia jego popełnienia, w tym z uwzględnieniem stopnia szkodliwości społecznej. Ujawnienie i wykorzystanie nagrania w postępowaniu rozwodowym zostało potwierdzone, a wnioski o ściganie złożyły pokrzywdzone osoby. Sąd Najwyższy uznał, że na tym etapie postępowania nie istniały okoliczności wyłączające przestępność czynu, a polemika z wyrokiem w innej sprawie była przedwczesna ze względu na odmienność postępowań. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania dyscyplinarnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rola sądu dyscyplinarnego polega na ustaleniu, czy zgromadzone dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a nie na dokonywaniu pełnej oceny jego zachowania i przypisywaniu winy.

Uzasadnienie

Sąd dyscyplinarny nie jest uprawniony do wniknięcia w ocenę zachowania prokuratora poza granice 'podejrzenia' popełnienia przestępstwa. Przesądzenie o odpowiedzialności karnej jest materią zastrzeżoną dla sądu karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaprokurator
prokuratura Prokuratury Rejonowej w B.organ_państwowyprokuratura
D. W.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 267 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 167 § 4

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

P. o prokuraturze art. 135 § 5

Prawo o prokuraturze

Pomocnicze

k.k. art. 267 § 5

Kodeks karny

Wniosek o ściganie złożony przez pokrzywdzonych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rola sądu dyscyplinarnego ogranicza się do ustalenia dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Pełna ocena czynu i jego szkodliwości należy do sądu karnego. Zebrany materiał dowodowy dostatecznie uwiarygadnia popełnienie czynu zabronionego.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji nie wziął pod uwagę argumentów skarżącego. Sąd I instancji niewłaściwie zinterpretował argumenty skarżącego. Uzasadnienie uchwały nie odnosiło się do pełnej treści orzeczenia Izby Karnej III KK 265/15. Motywem działania prokuratora było zabezpieczenie się przed postępowaniami, a nie uzyskanie dowodów do sprawy rozwodowej. Brak całościowej oceny stopnia szkodliwości zarzucanego czynu.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełniania przez prokuratora przestępstwa jest pojęciem niedefiniowalnym przez ustawę sąd dyscyplinarny rozpoznający wniosek nie jest uprawniony do wnikania w ocenę zachowania prokuratora poza granice "podejrzenia" popełnienia przestępstwa przesądzenie o odpowiedzialności karnej prokuratora jest materią zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji sądu w ramach postępowania karnego rolą sądu dyscyplinarnego rozstrzygającego w przedmiocie uchylenia immunitetu jest ustalenie, czy zgromadzone w dotychczasowym postępowaniu przygotowawczym dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora

Skład orzekający

Piotr Sławomir Niedzielak

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

sprawozdawca

Martyna Skibniewska

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja roli i zakresu działania sądu dyscyplinarnego w postępowaniu o uchylenie immunitetu prokuratora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej immunitetu prokuratorskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy immunitetu prokuratorskiego i granicy odpowiedzialności karnej, co jest istotne dla prawników. Pokazuje, jak działa system kontroli nad prokuratorami.

Czy prokurator może nagrywać rozmowy bezkarnie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice immunitetu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I DO 8/19
UCHWAŁA
Dnia 26 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Sławomir Niedzielak (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca)
‎
Ławnik Martyna Skibniewska
Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara
w sprawie
P. W.
prokuratura Prokuratury Rejonowej w B.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 kwietnia 2019 r.
zażalenia wniesionego przez prokuratora P. W.
na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym
z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt PK I SD
[…]
, w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej
uchwalił:
1. utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę;
2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Uchwałą z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt PK I SD
[…]
, Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuraturze Generalnym zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. - P. W. w związku z czynem polegającym na tym, że: w okresie od 31 grudnia 2015 r. do 11 kwietnia 2017 r. w D., C. i innych miejscach na ternie Polski, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu uzyskania informacji, do których nie był uprawniony, posługując się narzędziem podsłuchowym, które pozostawił w swoim mieszkaniu, położonym na ulicy G. w D., w którym zamieszkiwała wówczas D. W. dokonał  nieuprawnionego nagrania jej wypowiedzi i zachowania oraz wypowiedzi i zachowania osób, z którymi wyżej wymieniona kontaktowała się we wskazanym miejscu osobiście oraz telefoniczne, a następnie uzyskane w ten sposób informacje ujawnił innym osobom, w tym członkom najbliższej rodziny: B. i R. W.,
siostrze M.
G. – N., konkubinie J. R., czym działał na szkodę D. W. oraz A. B., tj. o czyn określony w art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 167 § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Na powyższą uchwałę zażalenie wniósł prokurator P. W..
‎
W zażaleniu wskazał, że analiza uzasadnienia uchwały prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę podnoszonych przez skarżącego argumentów, niewłaściwe je intepretując. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie sądu zupełnie nie odnosiło się do pełnej treści orzeczenia Izby Karnej z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt III KK 265/15. Prokurator P. W. wskazał, że nie zgadza się
‎
ze stanowiskiem Sądu Dyscyplinarnego, że  dyktafon pozostawił w celu uzyskania dowodów mających służyć w postępowaniu rozwodowym, ponieważ motywem jego działania było przede wszystkim zabezpieczenie się przed wielokrotnie zapowiadanym inicjowaniem przeciwko niemu przez D.W. postępowań dyscyplinarnych i karnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne.
Sformułowane przez skarżącego zarzuty uznać należy za całkowicie chybione i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Analiza treści uchwały przez pryzmat wywodów zawartych w zażaleniu,
‎
w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego, nie daje podstaw
‎
do podzielenia podniesionych przez skarżącego zarzutów i zakwestionowania ustalenia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, że zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez prokuratora P. W. przestępstwa, co zgodnie z art. 135 § 5 Prawa o prokuraturze, stanowi jedyną przesłankę zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Jakkolwiek pojęcie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełniania przez prokuratora przestępstwa jest pojęciem niedefiniowalnym przez ustawę, to zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sąd dyscyplinarny rozpoznający wniosek nie jest uprawniony do wnikania w ocenę zachowania prokuratora poza granice "podejrzenia" popełnienia przestępstwa, a więc w ocenę spełnienia przedmiotowych i podmiotowych elementów struktury przestępstwa, inaczej mówiąc nie jest uprawniony do przypisania prokuratorowi (nieprzypisania) popełnienia przestępstwa.
Przesądzenie o odpowiedzialności karnej prokuratora jest materią zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji sądu w ramach postępowania karnego. Rolą sądu dyscyplinarnego rozstrzygającego w przedmiocie uchylenia immunitetu jest ustalenie, czy zgromadzone w dotychczasowym postępowaniu przygotowawczym dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora.
Skarżący opiera swoje zażalenie na kwestionowaniu dokonanej przez Sąd
‎
I instancji oceny zachowania obwinionego jako społecznie szkodliwego w stopniu wyższym niż znikomy, zarzucając
de facto
zaskarżonej uchwale brak całościowej oceny stopnia szkodliwości zarzucanego mu czynu. W tym kontekście wskazać należy, że dopiero po ewentualnym uzyskaniu zgody sądu dyscyplinarnego na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania dowodowego i wówczas sąd karny dokona pełnej oceny stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zebrany na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy dostatecznie uwiarygadnia fakt popełnia czynu zabronionego, co implikuje istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia jego popełnienia również przez pryzmat stopnia szkodliwości społecznej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego (akta sprawy rozwodowej, protokołów odtworzeń nagrań, opinii biegłych, zeznań świadków) wynika, że prokurator P. W. ujawnił innym osobom oraz  wykorzystał w postępowaniu rozwodowym toczącym się z jego powództwa przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. I
[…]
C
[…]
nagranie uzyskane w wyniku zainstalowania i użycia urządzenia posłuchowego. Sam skarżący nie kwestionuje dokonania ww. czynności. Wśród nagranych osób D. W. oraz A. B. B. złożyły na podstawie art. 267 § 5 k.k. wniosek o ściganie.
Równocześnie oceniając dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie można uznać aby na etapie wydawania zaskarżonej uchwały istniały okoliczności wyłączające przestępność czynu. Powyższe  jako obecnie przedwczesne, może być przedmiotem ewentualnej oceny w dalszym toku postępowania. W tym też aspekcie nieaktualna jest na obecnym etapie postępowania polemika skarżącego
‎
w odniesieniu do treści zapadłego w sprawie o sygn. akt III KK 265/15 wyroku, mając na uwadze odmienność postępowania dyscyplinarnego i karnego wynikającą z ich roli przede wszystkim w zakresie rozstrzygania w przedmiocie odpowiedzialności karnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, podjął uchwałę jak na wstępie, jednocześnie orzekając
‎
o kosztach postępowania odwoławczego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI