I DO 51/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku prokuratora o wyłączenie sędziów z powodu ich przeszłej działalności w prokuraturze, uznając ich za bezstronnych.
Prokurator W.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziów M.B. i J.W. od udziału w sprawie, argumentując, że ich przeszła praca w prokuraturze, w tym na kierowniczych stanowiskach, oraz powiązania z Prokuratorem Krajowym B.Ś. podważają ich bezstronność. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że przejście na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego zapewnia niezawisłość i niezależność, a fakt wspólnej działalności w stowarzyszeniu prokuratorskim lub sposób wyznaczenia składu orzekającego nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.
Wniosek prokuratora W.P. o wyłączenie sędziów M.B. i J.W. od udziału w sprawie I DO 51/19 został złożony na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Głównym argumentem wnioskodawcy było to, że sędziowie ci w przeszłości pełnili funkcje prokuratorskie, w tym kierownicze, a ich kariery były powiązane z Prokuratorem Krajowym B.Ś., który polecił wszczęcie postępowania karnego i dyscyplinarnego wobec W.P. Prokurator W.P. twierdził, że ta przeszła zależność służbowa i potencjalna ocena ich działań przez B.Ś. podważa ich bezstronność. Dodatkowo, wskazywano na bliskie więzi osobiste między sędzią M.B. a B.Ś. oraz na sposób wyznaczenia i zmiany składu orzekającego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił wniosku. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że objęcie urzędu sędziego Sądu Najwyższego przyznaje im atrybuty niezawisłości i niezależności, a zależność służbowa z prokuraturą ustała. Sąd podkreślił, że gdyby podzielić argumentację wnioskodawcy, to członkowie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, którzy wydali zaskarżoną uchwałę, również byliby pozbawieni bezstronności, mimo że są prokuratorami. Sąd uznał, że wspólna działalność w stowarzyszeniu prokuratorskim nie implikuje braku bezstronności, a jedynie stanowi subiektywną ocenę wnioskodawcy. Również okoliczności dotyczące wyznaczenia i zmiany składu orzekającego, które nastąpiły zgodnie z przepisami i z powodu urlopu sędziego, nie tworzą uzasadnionej wątpliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przejście na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego zapewnia niezawisłość i niezależność, a ustanie zależności służbowej z prokuraturą eliminuje wątpliwości co do bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że objęcie urzędu sędziego Sądu Najwyższego przyznaje sędziom atrybuty niezawisłości i niezależności, a ustanie zależności służbowej z prokuraturą oznacza brak podstaw do twierdzenia o braku bezstronności. Fakt wspólnej działalności w stowarzyszeniu prokuratorskim lub sposób wyznaczenia składu orzekającego nie tworzą uzasadnionej wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziów
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M.B. | osoba_fizyczna | sędzia |
| J.W. | osoba_fizyczna | sędzia |
| B. Ś. | osoba_fizyczna | Prokurator Krajowy |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący zasady wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przywołana w kontekście przyznawania sędziom atrybutów niezawisłości i niezależności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejście na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego zapewnia niezawisłość i niezależność. Zależność służbowa pomiędzy sędziami a prokuratorem ustała z dniem powołania na stanowisko sędziego. Wspólna działalność w stowarzyszeniu prokuratorskim nie implikuje braku bezstronności. Sposób wyznaczenia i zmiana składu orzekającego były zgodne z przepisami i uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Przeszła działalność w prokuraturze podważa bezstronność sędziów. Powiązania z Prokuratorem Krajowym B.Ś. budzą wątpliwości co do bezstronności. Bliskie więzi osobiste między sędzią M.B. a B.Ś. wpływają na bezstronność. Sposób wyznaczenia i zmiana składu orzekającego wskazują na brak bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
przymiotu bezstronności tym bardziej byliby pozbawieni członkowie składu orzekającego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym nie tworzy jej, sam fakt działalności M.B. i B. Ś. w jednym stowarzyszeniu prokuratorskim Jest to wyłącznie subiektywna ocena wnioskującego.
Skład orzekający
Piotr Sławomir Niedzielak
przewodniczący
M.B.
członek
J.W.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego z powodu przeszłej działalności zawodowej i powiązań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym i Izbie Dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad niezawisłości sędziowskiej i bezstronności, co jest zawsze istotne w kontekście wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście kontrowersyjnych zmian w sądownictwie.
“Czy przeszłość w prokuraturze dyskwalifikuje sędziego SN? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I DO 51/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Sławomir Niedzielak w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. – W. P. do odpowiedzialności karnej po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. z dnia 19 grudnia 2019 r. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego SN M.B. oraz sędziego SN J.W. postanawia: nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziów SN – M.B. i J.W. od udziału w sprawie o sygn. akt I DO 51/19 UZASADNIENIE Prokurator W. P., pismem z dnia 19 grudnia 2019 r., wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie sędziów M.B. oraz J.W. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I DO 51/19. Podniósł wątpliwości, co do bezstronności wskazanych sędziów, z uwagi na pełnienie przez nich w przeszłości urzędu prokuratora, na eksponowanych, kierowniczych stanowiskach i w sytuacji, gdy ich drogi awansowe wiązały się chronologicznie z wykonywaniem przez B. Ś. funkcji Prokuratora Krajowego - – I Zastępcy Prokuratora Generalnego, na którego polecenie doszło do wdrożenia postępowania karnego w niniejszej sprawie, jak i postępowania dyscyplinarnego wobec W. P.. Wskazał, że pełnienie w nieodległej przeszłości przez w/w sędziów czynności służbowych w obrębie prokuratury skutkuje tym, że czynności te podlegają i będą podlegać ocenie formalno-prawnej B. Ś., a zatem w/w sędziowie nie mają zatem przywileju i komfortu bezstronności. W odniesieniu do sędziego M. B. podniósł dodatkowo, że łączą ją z B. Ś. bliskie, osobiste doświadczenie i więzi wynikające z uczestnictwa w Niezależnym Stowarzyszeniu prokuratorów „A.”. W ocenie W. P. wątpliwości, co do bezstronności w/w sędziów ma uzasadniać również sposób wyznaczenia i zmiana składu orzekającego przez sędziego M.B., która pełni funkcję Przewodniczącej Wydziału I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Przytoczył ponadto szereg orzeczeń różnych sądów, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących pojęcia bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem rzeczywistych podstaw do stwierdzenia, że istnieją okoliczności, tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów M.B. i J.W. w sprawie rozpoznania zażalenia prokuratora na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym. Należy podkreślić, że zależność służbowa pomiędzy w/w sędziami a prokuratorem B. Ś. ustała z dniem, kiedy zostali powołani do pełnienia urzędu sędziego na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Objęcie przez nich tego urzędu wiąże się z przyznaniem im z mocy Konstytucji RP wszelkich atrybutów definiujących stanowisko sędziego, w tym w szczególności z atrybutem niezawisłości i niezależności. Gdyby podzielić stanowisko W. P., to przymiotu bezstronności tym bardziej byliby pozbawieni członkowie składu orzekającego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, którzy wydali zaskarżoną uchwałę o odmowie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora W. P. do odpowiedzialności karnej. Wszak wszyscy troje są prokuratorami, a co więcej dwoje z nich prokuratorami w służbie czynnej (por. SN II KKN 538/98, OSP 2003, z. 2, poz. 25; glosa, K. Papke-Olszauskas, s. 106-108 za Komentarzem do Kodeksu postępowania karnego, Grajewski Jan, Paprzycki Lech Krzysztof, Płachta Michał , Zakamycze, 2003). Nie ma też innych okoliczności, które mogłyby statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wyżej wymienionych sędziów. Nie tworzy jej, sam fakt działalności M.B. i B. Ś. w jednym stowarzyszeniu prokuratorskim. Jego zaistnienie nie implikuje bowiem oceny u każdego postronnego obserwatora, że nie sposób odrzucić przypuszczenia, że M.B. mogłaby się okazać stronnicza. Jest to wyłącznie subiektywna ocena wnioskującego. Podobnie i okoliczności dotyczące sposobu wyznaczenia, a następnie zmiany składu orzekającego nie tworzą uzasadnionej wątpliwości w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Wyznaczenie składu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego zmiana została podyktowana urlopem sędziego. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI