Orzeczenie · 2020-11-21

I DO 50/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-11-21
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna prokuratorówWysokanajwyższy
prokuratorodpowiedzialność karnaSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnakontrola formalnaprawo procesowezażalenie

Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek spółki S. s.r.o. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w C. – M. C., złożony przez pełnomocnika spółki, adwokata D. K. Wniosek dotyczył zdarzeń związanych z prowadzonym przez prokuratora postępowaniem, które zostało umorzone. Po złożeniu zażalenia na postanowienie o umorzeniu, pełnomocnik spółki wniósł subsydiarny akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w C. oraz wspomniany wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej. Prezes Sądu Najwyższego, kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej, zarządzeniem z dnia 7 października 2020 r. odmówił przyjęcia wniosku, wskazując na brak załączonych dowodów, zgodnie z art. 135 § 6 Prawa o prokuraturze. Na to zarządzenie pełnomocnik złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że to na inicjatorze postępowania ciąży obowiązek dołączenia wszystkich dokumentów, podczas gdy orzecznictwo Izby Dyscyplinarnej opiera się na dowodach z akt postępowania. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Podkreślono fundamentalną różnicę między sądem a prezesem sądu, wskazując, że czynności prezesa w tym trybie powinny ograniczać się do kontroli formalnej wniosku, a nie merytorycznej. Sąd stwierdził, że zarządzenie Prezesa SN o odmowie przyjęcia wniosku było wadliwe, ponieważ błędnie zinterpretowano przepisy Prawa o prokuraturze i Kodeksu postępowania karnego. Wskazano, że w przypadku braków formalnych pisma procesowego, zgodnie z art. 120 § 1 kpk, należy wezwać do ich uzupełnienia w terminie 7 dni, a nie od razu odrzucać wniosek. Sąd uznał, że zarządzenie Prezesa SN antycypowało skutki oceny merytorycznej dowodów, co jest niedopuszczalne na etapie kontroli formalnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja roli Prezesa Sądu Najwyższego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, zasady kontroli formalnej wniosków procesowych oraz prawo do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Izbą Dyscyplinarną SN.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Prezes Sądu Najwyższego, kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej, może odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej z powodu braków formalnych, nie wzywając do ich uzupełnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Prezes Sądu Najwyższego powinien dokonać jedynie kontroli formalnej wniosku i w przypadku stwierdzenia braków formalnych, wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni, zgodnie z art. 120 § 1 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że Prezes Sądu Najwyższego działa jako organ administracyjny, a nie sąd w znaczeniu prawnym, i jego rola w tym trybie ogranicza się do kontroli formalnej wniosku. Odmowa przyjęcia wniosku bez wezwania do uzupełnienia braków narusza prawo wnioskodawcy do sądu i jest niedopuszczalna.

Czy brak załączenia wszystkich dowodów wskazanych we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej stanowi brak formalny uzasadniający odmowę przyjęcia wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak dowodów nie jest brakiem formalnym uzasadniającym odmowę przyjęcia wniosku. Może on stanowić trudność w przyszłym postępowaniu dowodowym, ale nie wyklucza dopuszczalności samego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił kontrolę formalną pisma od oceny merytorycznej dowodów. Brak dowodów, o których mowa w art. 134 § 6 Prawa o prokuraturze, jest kwestią merytoryczną, a nie formalną, która powinna być rozstrzygana przez sąd dyscyplinarny, a nie przez Prezesa SN przy kontroli formalnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zarządzenia
Strona wygrywająca
skarżąca spółka S. s.r.o.

Strony

NazwaTypRola
S. s.r.o.spółkaskarżąca
M. C.organ_państwowyprokurator
D. K.osoba_fizycznapełnomocnik skarżącej
B. M.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

kpk art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo o prokuraturze art. 171 § 1

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 135 § 4

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Pomocnicze

Prawo o prokuraturze art. 135 § 6

Ustawa - Prawo o prokuraturze

kpk art. 119

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 120 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo o prokuraturze art. 145 § 1b

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 135 § 4 i 6 Prawa o prokuraturze, poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że to na inicjatorze postępowania ciąży obowiązek dołączenia wszystkich dokumentów, podczas gdy z utrwalonego orzecznictwa Izby Dyscyplinarnej wynika, że orzekanie opiera się na dowodach z akt postępowania. • Zażalenie zarzuca błędne przyjęcie, że brak dokumentów wymienionych w zarządzeniu stanowi brak formalny, bowiem przepis art. 135 § 4 Prawa o prokuraturze odsyła do kpk, które to wymogi formalne zostały spełnione.

Godne uwagi sformułowania

nie jest sądem w znaczeniu prawnym • nie orzeka merytorycznie • zarządzenia formalne • zasadnicza różnica pomiędzy zarządzeniami prezesa sądu, a orzeczeniami sądu dyscyplinarnego • czynności prezesa sądu dokonywane w tym trybie [...] ukierunkowane być powinny wyłącznie na kontrolę formalną pisma • merytoryczne rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym w pełnym zakresie są domeną sądu • nie może stanowić bariery dla prawa wnioskodawcy do sądu • za niedopuszczalną należałoby uznać odmowę przyjęcia wniosku, która nie daje wnioskodawcy możliwości skorzystania z prawa do korekty wadliwej czynności w trybie art. 120 § 1 kpk • antycyowanie przez organ skutków oceny merytorycznej wskazanych przez wnioskodawcę dowodów na ich ocenę formalną

Skład orzekający

Adam Tomczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja roli Prezesa Sądu Najwyższego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, zasady kontroli formalnej wniosków procesowych oraz prawo do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania przed Izbą Dyscyplinarną SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kontroli nad prokuratorami i roli Sądu Najwyższego w tym procesie, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej, zwłaszcza w kontekście praworządności.

Sąd Najwyższy: Prezes SN nie może blokować wniosków o ukaranie prokuratora bez podstaw!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst