I DO 48/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi z urzędu, uznając brak interesu prawnego skarżącego.
Do Sądu Najwyższego wpłynęło zażalenie na postanowienie o przyznaniu adwokatowi z urzędu wynagrodzenia za pomoc prawną. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. dotyczące zażaleń, uznał, że wnioskodawca nie posiadał interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ koszty te ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący. W związku z tym zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę na postanowienie Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej z dnia 2 grudnia 2020 r., którym przyznano adwokatowi z urzędu kwotę 600 zł plus VAT tytułem kosztów pomocy prawnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do art. 426 § 2 k.p.k. oraz art. 425 § 3 zd. 1 k.p.k., podkreślając wymóg posiadania tzw. gravamen, czyli interesu prawnego w zaskarżeniu rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że wnioskodawca nie miał bezpośredniego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia obrońcy z urzędu, gdyż koszty te ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący. Nawet jeśli wnioskodawca uważał, że pełnomocnik nienależycie wywiązał się z obowiązków, nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie obciążają bezpośrednio wnioskodawcy. W konsekwencji, z uwagi na brak gravamen, zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi z urzędu, ponieważ koszty te ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach k.p.k. dotyczących zażaleń, wskazując, że skarżący musi wykazać, iż rozstrzygnięcie narusza jego prawa lub szkodzi jego interesom. Koszty pomocy prawnej z urzędu nie obciążają bezpośrednio wnioskodawcy, stąd brak gravamen.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić zażalenie bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. B. M. | osoba_fizyczna | prokurator |
| P. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. W. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 426 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Od postanowienia w przedmiocie kosztów procesu, o których po raz pierwszy orzekał sąd odwoławczy, przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu, jednakże należy analizować w kontekście gravamen.
k.p.k. art. 425 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Odwołujący się może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom (gravamen jest warunkiem skutecznego wniesienia środka odwoławczego).
Pomocnicze
k.p.k. art. 430 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego (gravamen) wnioskodawcy do zaskarżenia postanowienia o kosztach pomocy prawnej z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
gravamen czyli wymóg wskazania w skardze odwoławczej, że określone rozstrzygnięcie lub ustalenie narusza prawa lub szkodzi interesom odwołującego się posiadanie gravamen - jest warunkiem skutecznego wniesienia środka odwoławczego lub podniesienia określonego zarzutu wnioskodawca nie ma bezpośrednio interesu prawnego w jego zaskarżeniu koszty związane z czynnościami obrońcy, które ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji pojęcia gravamen w kontekście zaskarżania postanowień o kosztach pomocy prawnej z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kosztami pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę wymogu gravamen przy zaskarżaniu postanowień o kosztach, co jest kluczowe w praktyce.
“Kiedy możesz skarżyć koszty pomocy prawnej z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia wymóg gravamen.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I DO 48/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie N. B. M. prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2021 r. zażalenia P. K. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej z dnia 2 grudnia 2020 r. na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. oraz 171 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze (Dz.U.2019.740 t.j.) postanowił: pozostawić wniesione zażalenie bez rozpoznania UZASADNIENIE W dniu 30 września 2020 r. do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. N. B. M.. Zarządzeniem z dnia 7 października 2020 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej wydał zarządzanie o odmowie przyjęcia wniosku. Na skutek wniesionych przez pełnomocnika wnioskodawcy i wnioskodawcę zażaleń, postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna przyznała adw. M. W. – pełnomocnikowi z urzędu kwotę 600 zł plus VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2020 r. odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy, wnioskodawcy oraz prokuratorowi N. B. M. z pouczaniem o przysługującym zażaleniu. Wnioskodawca zaskarżył ww. postanowienie, wskazując na nieprawidłowości związane z reprezentacją. Zarządzaniem z dnia 13 stycznia 2021 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący praca Izby Dyscyplinarnej wpisał sprawę wywołaną wniesieniem zażalenia do repertorium II DO, a w dniu 18 stycznia 2021 r. wyznaczono skład do rozpoznania sprawy. Zarządzaniem z dnia 21 maja 2021 r. sędzia sprawozdawca przedstawił akta ww. sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu praca Izby Dyscyplinarnej celem rozważania zdjęcia sprawy z wokandy i załączeniu zażalenia pokrzywdzonego do akt, z uwagi na prawomocne zakończenie. Zarządzaniem z dnia 1 czerwca 2021 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej uchylił swoje zarządzenie z dnia 13 maja 2021 r. i zarządził zdjęcie sprawy z wokandy wskazując na prawomocne zakończenie sprawy. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 r. przewodnicząca Wydziału I Izby Dyscyplinarnej przedstawiła akta Prezesowi Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej w celu rozważania zmiany zarządzenia z dnia 1 czerwca 2021 r., w uzasadnieniu wskazując na treść art. 426 § 2 k.p.k. Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2021r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej uchylił pkt 3 zarządzenia z dnia 1 czerwca 2021 r. dotyczący załączenia zażalenia wnioskodawcy do akt sprawy, w pkt 2 zarządzając dalsze rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 426 § 2 k.p.k. od postanowienia w przedmiocie kosztów procesu, o których po raz pierwszy orzekał sąd odwoławczy, przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu. Powyższy przepis należy jednak analizować w kontekście gravamenu czyli wymogu wskazania w skardze odwoławczej, że określone rozstrzygnięcie lub ustalenie narusza prawa lub szkodzi interesom odwołującego się. Przepis art. 425 § 3 zd. 1 k.p.k. wyraźnie bowiem stanowi, że odwołujący się może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom (a ograniczenie to nie dotyczy tylko oskarżyciela publicznego), stąd posiadanie gravamen - jest warunkiem skutecznego wniesienia środka odwoławczego lub podniesienia określonego zarzutu. W odniesieniu do postanowienia o przyznaniu obrońcy od Skarbu Państwa wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, wnioskodawca nie ma bezpośrednio interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Dotyczy ono bowiem jedynie kosztów związanych z czynnościami obrońcy, które ponosi Skarb Państwa, a nie skarżący. To, że zdaniem wnioskodawcy pełnomocnik nienależycie wywiązując się z obowiązków obrończych, nie ma żadnego znaczenia, albowiem przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wynagrodzenie dla adwokata z urzędu przyznane w minimalnej wysokości, które wchodzi przy tym w ciężar wydatków ponoszonych przez Państwo i nigdy nie obciąża wprost wnioskodawcę. Takie rozstrzygnięcie samo przez się nie narusza zatem praw i nie szkodzi interesom procesowym oskarżonego. Tzw. gravamen w tym zakresie skarżący uzyskałby dopiero wtedy, kiedy sąd orzekłby, że koszty obejmujące wydatki Skarbu Państwa z tego tytułu ponosi wnioskodawca. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI