I DO 32/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie dotyczącej prokuratora J. B., ze względu na wcześniejszy udział sędziego w nadzorze nad postępowaniami w sprawach reprywatyzacyjnych.
Sędzia Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej J. W. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie I DO 32/19 dotyczącej prokuratora J. B. Jako przyczynę wskazał swój wcześniejszy udział w Prokuraturze Krajowej, gdzie nadzorował postępowania dotyczące reprywatyzacji nieruchomości i wydawał wiążące polecenia. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego, uznał, że cel ustawodawcy obejmuje również sytuacje, gdy sędzia miał już wyrobiony pogląd na sprawę w wyniku wcześniejszego udziału w postępowaniu, nawet jeśli nie był bezpośrednim oskarżycielem. Wniosek został uwzględniony.
Sędzia Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej J. W. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygnaturze akt I DO 32/19, dotyczącej prokuratora J. B. Uzasadniając swój wniosek, sędzia wskazał, że pełnił funkcję Zastępcy Dyrektora Departamentu do Spraw Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej, w ramach której nadzorował wszystkie postępowania dotyczące reprywatyzacji nieruchomości prowadzone przez Prokuraturę Regionalną. W ramach tej funkcji wydawał prokuratorom referentom wiążące polecenia dotyczące umorzonych lub nie wszczętych postępowań. Sędzia przyznał, że choć sytuacja ta nie jest tożsama z art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., wyraził już swoją ocenę nieprawidłowości postanowienia w innej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do interpretacji art. 40 § 1 k.p.k., podkreślając, że celem przepisu jest nie tylko odsunięcie od orzekania osób związanych ze stronami, ale także wyeliminowanie sytuacji, w której sędzia ma już wyrobiony pogląd na daną sprawę. Sąd uznał, że udział sędziego w roli nadzorczej i wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie uzasadnia jego wyłączenie. Wobec stwierdzenia okoliczności opisanych w art. 40 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek o wyłączenie sędziego J. W.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że celem art. 40 § 1 k.p.k. jest wyeliminowanie sytuacji, w której sędzia ma już wyrobiony pogląd na daną sprawę w wyniku wcześniejszego udziału w postępowaniu, nawet jeśli nie był bezpośrednim oskarżycielem. Udział sędziego w roli nadzorczej i wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie uzasadnia jego wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek o wyłączenie
Strona wygrywająca
J. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | prokurator |
| J. W. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
k.p.k. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis należy rozumieć jako odnoszący się do wszystkich sytuacji, gdy w postępowaniu brał udział prokurator, niezależnie od pełnionej przez niego roli procesowej, a także do sytuacji, gdy sędzia ma już wyrobiony z góry pogląd na konkretną sprawę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia J. W. pełnił w postępowaniu rolę nadzorczą i brał w nim udział, wyrażając swoją opinię. Celem przepisu art. 40 k.p.k. jest wyeliminowanie sytuacji, w której osoba orzekająca ma już wyrobiony pogląd na daną sprawę.
Godne uwagi sformułowania
celem ustawodawcy było także uniemożliwienie orzekania sędziemu, który był wcześniej oskarżycielem publicznym w danej sprawie nie tylko sytuacje w których prokurator bezpośrenio prowadził postępowanie czy sędzia ma już wyrobiony z góry pogląd na konkretną sprawę i czy mógłby mieć trudności z podjęciem innej decyzji
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący
J. W.
wnioskodawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 40 § 1 k.p.k. w kontekście wyłączenia sędziego, który pełnił funkcje nadzorcze w postępowaniach związanych ze sprawą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udziału sędziego w postępowaniu w roli nadzorczej, a nie bezpośredniego prowadzenia sprawy jako prokurator.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu niezawisłości sędziowskiej i potencjalnego konfliktu interesów, co jest istotne dla prawników zajmujących się procedurą karną.
“Czy sędzia z "wyrobionym poglądem" może orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga kwestię wyłączenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I DO 32/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie J. B. - prokurator Prokuratury Okręgowej w W., po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2019 roku wniosku SSN J. W. z dnia 4 czerwca 2019 roku w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego - na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1767 ze zm.) - postanowił: uwzględnić wniosek o wyłączenie SSN J. W. od orzekania w sprawie o sygn. akt I DO 32/19. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2019 roku Sędzia Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej J. W. wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie I DO 32/19 w sprawie J. B.. Jako okoliczność uzasadniającą wyłączenie, sędzia wskazał, iż był Zastępcą Dyrektora Departamentu do Spraw Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Krajowej i z racji pełnionej funkcji nadzorował wszystkie postępowania dotyczące reprywatyzacji nieruchomości […] prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w […] i w […] , w tym postępowanie RP I Ds. […] Prokuratury Regionalnej w […] na który powołuje się wnioskodawca w uzasadnieniu swojego wniosku w sprawie podjęcia uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej z 20 września 2017 roku. Sędzia podnosi, że w postępowaniach tych wydawał prokuratorom referentom sprawy wiążące polecenia, co do podjęcia umorzonych wcześniej postępowań lub wszczęcie postępowań w sprawach, w których wcześniej wydano postanowienie o odmowie ich wszczęcia. Argumentuje, że skoro wyraził już swoją ocenę nieprawidłowości postanowienia w inny sposób, nie powinien orzekać w tej sprawie, choć przyznaje równocześnie, że sytuacja ta nie jest tożsama z opisaną w art. 40 § 1 pkt 5 kpk. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Komentatorzy podkreślają, że wbrew literalnemu brzmieniu art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. wydaje się, że celem ustawodawcy było także uniemożliwienie orzekania sędziemu, który był wcześniej oskarżycielem publicznym w danej sprawie. Przepis należy więc rozumieć jako odnoszący się do wszystkich sytuacji, gdy w postępowaniu brał udział prokurator, niezależnie od pełnionej przez niego roli procesowej, a więc nie tylko sytuacje w których prokurator bezpośrenio prowadził postępowanie (W. Jasiński, uwaga do art. 40 [w:] Kodeks postępowania karnego pod red. J. Skorupki, Warszawa 2018). Mimo, iż Sędzia nie brał udziału bezpośrednio w rozstrzyganiu w niniejszej sprawie, kluczową dla wyłączenia kwestią staje się pytanie, czy sędzia ma już wyrobiony z góry pogląd na konkretną sprawę i czy mógłby mieć trudności z podjęciem innej decyzji (P. Czarnecki i A. Ważny [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, pod red. A. Sakowicza, Warszawa 2018, s. 169). W niniejszym wypadku Sędzia J. W. pełnił w postępowaniu rolę nadzorczą, tym niemniej brał w nim udział i wyraził swoją opinię w przedmiotowej sprawie. Natomiast celem przepisu art. 40 Kodeksu postępowania karnego było nie tylko odsunięcie od orzekania osoby związanej ze stronami postępowania, ale również wyeliminownanie sytuacji, w której będzie osoba o wyrobionym już wcześniej poglądzie na daną sprawę. Wobec tego, iż w sprawie stwierdzono okoliczności opisane w art. 40 § 1 k.p.k. postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI