Orzeczenie · 2019-08-01

I DO 29/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-08-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karna sędziegoutrudnianie postępowaniaart. 239 k.k.Sąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnapostępowanie karneprzeszukaniezatrzymanie rzeczy

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym, który odmówił zezwolenia na pociągnięcie sędzi Sądu Rejonowego B. K. do odpowiedzialności karnej. Sędzia była podejrzewana o utrudnianie postępowania przygotowawczego poprzez uniemożliwienie funkcjonariuszom Centralnego Biura Śledczego Policji przeprowadzenia czynności żądania wydania rzeczy (pistoletu) od jej syna M. J. oraz przeszukania jego mieszkania. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżona uchwała była wadliwa i zmienił ją, zezwalając na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 239 § 1 k.k. Sąd wskazał, że zachowanie sędzi, polegające na niewpuszczeniu funkcjonariuszy do mieszkania, spowodowało znaczące utrudnienie postępowania i opóźnienie w jego prowadzeniu. Podkreślono, że zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nie przesądza o winie, a jedynie umożliwia dalsze postępowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstwa, a interpretacja przepisów przez sąd niższej instancji była błędna. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zawiesił sędzię w czynnościach służbowych i obniżył jej wynagrodzenie o 25% na czas trwania zawieszenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 239 § 1 k.k. w kontekście utrudniania postępowania przez sędziego, zakres immunitetu sędziowskiego, procedury zatrzymania rzeczy i przeszukania w sprawach dotyczących sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i jego relacji z synem; wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zachowanie sędziego polegające na uniemożliwieniu funkcjonariuszom policji przeprowadzenia czynności żądania wydania rzeczy i przeszukania mieszkania jego syna, stanowi przestępstwo utrudniania postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie sędziego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 239 § 1 k.k., ponieważ utrudniło postępowanie przygotowawcze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że działanie sędziego polegające na niewpuszczeniu funkcjonariuszy do mieszkania syna spowodowało dodatkowe czynności organów ścigania i opóźniło realizację zleconych czynności, co stanowi utrudnienie postępowania w rozumieniu art. 239 § 1 k.k. Podkreślono, że zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest jedynie etapem postępowania, a nie przesądzeniem o winie.

Czy immunitet sędziowski obejmuje konieczność uzyskania zgody sądu dyscyplinarnego na przeszukanie mieszkania sędziego lub jego bliskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązujące przepisy nie statuują wymogu uzyskania zezwolenia sądu dyscyplinarnego na przeszukanie mieszkania sędziego lub jego bliskiego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy dotyczące zatrzymania rzeczy i przeszukania nie wymagają zgody sądu dyscyplinarnego na przeszukanie mieszkania sędziego. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa w tej kwestii nie jest źródłem prawa. Sędzia może skorzystać z prawa do obecności przy przeszukaniu osoby przez siebie wskazanej, o ile nie utrudni to czynności.

Czy żądanie dobrowolnego wydania rzeczy musi być poprzedzone przesłuchaniem w charakterze świadka osoby, od której rzecz jest żądana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy postępowania karnego nie przewidują takiego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że żądanie dobrowolnego wydania rzeczy nie wymaga przesłuchania w charakterze świadka. Co więcej, samo odebranie rzeczy, gdy nie doszło do dobrowolnego wydania, może nastąpić na nakaz kierownika jednostki policji lub przy okazaniu legitymacji służbowej, z późniejszym zwróceniem się o zatwierdzenie do sądu lub prokuratora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
prokurator Prokuratury Okręgowej w G., del. do Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowejorgan_państwowyskarżący
sędzia Sądu Rejonowego w O. B. K.osoba_fizycznaobwiniona
M. J.osoba_fizycznasyn obwinionej, sprawca przestępstwa

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 239 § § 1

Kodeks karny

Utrudnianie postępowania przygotowawczego polega na wywarciu negatywnego wpływu na toczące się postępowanie, co może objawiać się spowodowaniem dodatkowych czynności organów postępowania lub koniecznością zaangażowania zwiększonych sił i środków, czyniąc osiągnięcie celu postępowania trudniejszym lub bardziej odległym.

p.u.s.p. art. 80 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Jedyną przesłanką uzyskania przez prokuratora zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że sędzia popełnił przestępstwo.

Pomocnicze

k.p.k. art. 13

Kodeks postępowania karnego

p.u.s.p. art. 129 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych.

p.u.s.p. art. 129 § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obniżenie wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 313

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 224 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obecności przy przeszukaniu osoby wskazanej, o ile nie utrudni to czynności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie sędziego polegające na niewpuszczeniu policji do mieszkania syna stanowiło utrudnienie postępowania przygotowawczego. • Sąd Dyscyplinarny I instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zatrzymania rzeczy i przeszukania. • Immunitet sędziowski nie wyłącza odpowiedzialności za przestępstwo utrudniania postępowania. • Wniosek prokuratora nie miał charakteru instrumentalnego i nie godził w niezawisłość sędziów.

Odrzucone argumenty

Zachowanie sędziego było zgodne z prawem i wynikało z ochrony prywatności oraz prawa do wolności. • Żądanie dobrowolnego wydania rzeczy powinno być poprzedzone przesłuchaniem w charakterze świadka. • Przeszukanie mieszkania sędziego wymaga zgody sądu dyscyplinarnego.

Godne uwagi sformułowania

utrudnienie postępowania w rozumieniu przedmiotowego przepisu jest wywarcie na toczące się postępowanie negatywnego wpływu, który polega także na spowodowaniu „dodatkowych czynności organów postępowania lub konieczność zaangażowania zwiększonych sił i środków, co czyni osiągnięcie celu postępowania trudniejszym czy też bardziej odległym • nie jest konieczne aby ten kto je popełnia miał pewność, że pomaga sprawcy przestępstwa. Wystarczy, że określona osoba przewiduje, że z wysokim prawdopodobieństwem pomaga sprawcy przestępstwa przez utrudnienie postępowania karnego i godzi się na taką ewentualność • immunitet sędziowski obejmuje również konieczność prowadzenia takich czynności jak przeszukanie mieszkania sędziego dopiero po uzyskaniu zgody właściwego Sądu Dyscyplinarnego, gdyż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jak i ustawy zwykłe, w tym ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych wymogu uzyskania takiego zezwolenia nie statuują.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący

Piotr Sławomir Niedzielak

sprawozdawca

Anna Pieńkos

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 239 § 1 k.k. w kontekście utrudniania postępowania przez sędziego, zakres immunitetu sędziowskiego, procedury zatrzymania rzeczy i przeszukania w sprawach dotyczących sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i jego relacji z synem; wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między immunitetem sędziowskim a odpowiedzialnością karną za utrudnianie wymiaru sprawiedliwości, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Sędzia kontra prawo: Czy immunitet chroni przed odpowiedzialnością za utrudnianie śledztwa?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst