I DO 18/19

Sąd Najwyższy2019-03-07
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna prokuratorówWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd dyscyplinarnyprokuratorodpowiedzialność karnawłaściwość sąduprawo o prokuraturzepostanowienie

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zgodę na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, przekazując sprawę do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym.

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym przekazał sprawę dotyczącą zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej S. Z. do Sądu Najwyższego, uznając go za właściwy. Sąd Najwyższy uznał jednak to przekazanie za nieprawidłowe, błędnie interpretujące przepisy ustawy Prawo o prokuraturze. Stwierdził, że właściwym do rozpoznania wniosku w pierwszej instancji jest Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, a Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym.

Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora Okręgowego w S. o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora S. Z. Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, uznając, że wniosek dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, przekazał sprawę do Sądu Najwyższego – Izby Dyscyplinarnej, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze. Sąd Najwyższy zważył, że orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego jest nieprawidłowe z powodu wadliwego rozumienia przepisów art. 135 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o prokuraturze. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie „Sąd Dyscyplinarny” użyte w art. 135 § 1 Prawa o prokuraturze odnosi się wyłącznie do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, który jest sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy natomiast jest sądem odwoławczym od uchwał Sądu Dyscyplinarnego w tym zakresie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślono, że różnym zwrotom w akcie prawnym nie należy nadawać tego samego znaczenia, a gdyby intencją ustawodawcy było objęcie zakresem terminu „Sąd Dyscyplinarny” również Sądu Najwyższego, ustawa zawierałaby stosowne przepisy. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwym do rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej w pierwszej instancji jest Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie „Sąd Dyscyplinarny” w ustawie Prawo o prokuraturze odnosi się wyłącznie do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, a Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym. Błędna interpretacja przepisów przez Sąd Dyscyplinarny doprowadziła do wadliwego przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie niewłaściwości i przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Okręgowy w S.organ_państwowywnioskodawca
S. Z.osoba_fizycznaprokurator w stanie spoczynku

Przepisy (10)

Główne

Prawo o prokuraturze art. 135 § § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Pojęcie 'Sąd Dyscyplinarny' odnosi się wyłącznie do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym.

Prawo o prokuraturze art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym jest sądem właściwym do rozpoznania wniosku w pierwszej instancji.

Prawo o prokuraturze art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o prokuraturze

Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym od uchwały Sądu Dyscyplinarnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 45 § pkt 3

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 147

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 148

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 155

Ustawa Prawo o prokuraturze

Ustawa o SN art. 73 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja pojęcia 'Sąd Dyscyplinarny' w ustawie Prawo o prokuraturze odnosi się wyłącznie do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym. Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym, a nie sądem pierwszej instancji właściwym do rozpoznania wniosku o zgodę na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.

Odrzucone argumenty

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym jest właściwy do rozpoznania wniosku o zgodę na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jako sąd pierwszej instancji, a Sąd Najwyższy jest sądem odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie Sąd Dyscyplinarny użyte w w/w przepisie zostało zdekodowane w art. 45 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 i § 2-5 oraz art. 147 ustawy przywołanej ustawy i oznacza wyłącznie Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym (w realiach niniejszej sprawy pojęciom Sąd Najwyższy i Sąd Dyscyplinarny) nie należy nadawać tego samego znaczenia

Skład orzekający

Jacek Wygoda

przewodniczący, sprawozdawca

Piotr Sławomir Niedzielak

członek

Hanna Wiśniarska

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących pociągnięcia prokuratorów do odpowiedzialności karnej, interpretacja przepisów Prawa o prokuraturze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej prokuratorów i ich odpowiedzialności karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ustalenia właściwości sądu w kontekście odpowiedzialności karnej prokuratora, co jest istotne dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i budzi zainteresowanie prawników.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kto naprawdę decyduje o odpowiedzialności karnej prokuratora?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I DO 18/19
POSTANOWIENIE
Dnia 7 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Wygoda (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Sławomir Niedzielak
‎
Ławnik Hanna Wiśniarska
w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w S., o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. – prokuratora w stanie spoczynku Prokuratury Rejonowej w P., sygn. akt PK I (…),
w przedmiocie właściwości sądu,
po rozpoznaniu z urzędu, działając na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U.2017.1767 t.j. ze zm.)
postanawia:
stwierdzić swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym postanowieniem wydanym w dniu 26 listopada 2018 r., na posiedzeniu w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w stanie spoczynku, sygn. akt PK I (…), orzekł o przekazaniu przedmiotowej sprawy Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej, uznając, że jest on właściwy do jej rozpoznania.
Sąd Dyscyplinarny analizując treść wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej S. Z. stwierdził, iż wniosek dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a zatem z uwagi na brzmienie art. 135 § 14 ustawy – Prawo o prokuraturze, zastosowanie powinien mieć przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. B tej ustawy, który określa, że sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sądu Najwyższy – Izba Dyscyplinarna.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej nie jest prawidłowe, z uwagi na wadliwe rozumienie przez Sąd Dyscyplinarny treści art. 135 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U.2017.1767 t.j. ze zm.).
Zgodnie z art. 135 § 1 pkt 1 Prawa o prokuraturze, w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej rozstrzyga Sąd Dyscyplinarny. Pojęcie Sąd Dyscyplinarny użyte w w/w przepisie zostało zdekodowane w art. 45 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 i § 2-5 oraz art. 147 ustawy przywołanej ustawy i oznacza wyłącznie Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, wyłoniony przez samorząd prokuratorów w oparciu o jej przepisy i składający się wyłącznie z „sędziów”- prokuratorów.
Takie uregulowanie nakazuje przyjąć, że w każdym wypadku, sądem właściwym (sądem dyscyplinarnym) do rozstrzygania wniosku w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora, jako sąd pierwszej instancji, właściwym będzie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o prokuraturze, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w składzie 3 sędziów-prokuratorów, zaś Sąd Najwyższy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o prokuraturze będzie sądem odwoławczym od uchwały Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego w przedmiocie wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Wynika to z językowych dyrektyw interpretacyjnych: zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym (w realiach niniejszej sprawy pojęciom Sąd Najwyższy i Sąd Dyscyplinarny) nie należy nadawać tego samego znaczenia, oraz dopełniającego go zakazu wykładni homonimicznej, czyli nadawania tym samym zwrotom różnych znaczeń (vide L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2014, s. 117-121 i cyt. tam orzecznictwo). Gdyby zamiarem ustawodawcy było, aby zakresem terminu „Sąd Dyscyplinarny” objąć również Sąd Najwyższy, wówczas umieściłby w ustawie Prawo o prokuraturze stosowne przepisy, podobnie jak zrobił to w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5; vide art. 73 § 1). Trzeba też podkreślić, że nie powinno budzić żadnych wątpliwości, iż sprawa w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, o której mowa w art. 135 ustawy – Prawo o prokuraturze, nie jest sprawą dyscyplinarną w rozumieniu art. 148 powołanej ustawy. Czyli nie jest również
sprawą przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub umyślnego przestępstwa skarbowego lub w sprawą, w której wniosek złożył Sąd Najwyższy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o prokuraturze, które to sprawy w pierwszej instancji rozpoznaje w trybie art. 155 i kolejnych przepisów przywołanej wyżej ustawy Sąd Najwyższy
w Izbie Dyscyplinarnej.
Mając powyższe na względzie należało orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI