I DO 16/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dyscyplinarnej, uznając go za bezzasadny i pozbawiony konkretnych podstaw prawnych.
Prezes SN złożył wniosek o wyłączenie sędziów Małgorzaty Bednarek i Jarosława Dusia od rozpoznania sprawy dyscyplinarnej SSR M. R., argumentując to ich rzekomo bliskimi relacjami z Ministrem Sprawiedliwości i Prokuratorem Generalnym oraz kwestionując status Izby Dyscyplinarnej jako sądu. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając go za bezzasadny, wskazując na brak sprecyzowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie i podkreślając, że powołanie sędziów przez Prezydenta RP jest ostateczne.
Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, Małgorzaty Bednarek i Jarosława Dusia, od orzekania w sprawie dyscyplinarnej sygn. akt I DO 16/21 został złożony przez Prezesa SN Piotra Prusinowskiego, pełnomocnika obwinionego SSR M. R. Jako podstawy wniosku wskazano zbyt bliskie relacje sędziów z Ministrem Sprawiedliwości – Prokuratorem Generalnym Z. Z. oraz Prokuratorem Krajowym B. Ś., a także kwestionowano status Izby Dyscyplinarnej jako sądu. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu wniosku, uznał go za bezzasadny. W uzasadnieniu wskazano, że nie istnieją rzeczywiste podstawy do wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów. Znajomość z Prokuratorem Generalnym i Krajowym, wynikająca z przeszłych relacji służbowych, nie stanowi przesłanki do wyłączenia. Podkreślono, że wniosek o wyłączenie musi zawierać sprecyzowane okoliczności odpowiadające podstawie normatywnej, a wnioskodawca nie sprecyzował wątpliwości ani nie powołał się na konkretne przesłanki z art. 41 § 1 k.p.k. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, potwierdzającego konstytucyjność procedury powoływania sędziów w ramach nowej ustawy o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa. Stwierdzono, że zarzut dotyczący statusu sędziów jest chybiony, gdyż dotyczy wszystkich sędziów powołanych w kwestionowanej procedurze, a nie bezpośrednio wskazanych sędziów. Sąd Najwyższy potwierdził prawną dopuszczalność i obowiązek orzekania w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów.
Uzasadnienie
Znajomość sędziów z Prokuratorem Generalnym i Krajowym wynikająca z przeszłych relacji służbowych nie jest przesłanką do wyłączenia. Wniosek nie zawierał sprecyzowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Piotr Prusinowski | osoba_fizyczna | wnioskodawca (Prezes SN, obrońca obwinionego) |
| Małgorzata Bednarek | osoba_fizyczna | sędzia (wobec której złożono wniosek o wyłączenie) |
| Jarosław Duś | osoba_fizyczna | sędzia (wobec którego złożono wniosek o wyłączenie) |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny (w kontekście zarzutów) |
| B. Ś. | osoba_fizyczna | Prokurator Krajowy (w kontekście zarzutów) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności powziął, że okoliczności te z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Pomocnicze
u.p.u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
u.SN
Ustawa o Sądzie Najwyższym
z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych
z dnia 8 grudnia 2017 r.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
PPSA art. 271 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
w kontekście orzeczenia NSA I OZ 550/19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak sprecyzowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. Znajomość sędziów z organami ścigania nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia. Status sędziów Sądu Najwyższego został ukształtowany w procedurze zgodnej z prawem, potwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP jest definitywne.
Odrzucone argumenty
Rzekomo bliskie relacje sędziów z Ministrem Sprawiedliwości – Prokuratorem Generalnym i Prokuratorem Krajowym. Kwestionowanie statusu Izby Dyscyplinarnej jako sądu.
Godne uwagi sformułowania
Nie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności któregokolwiek z sędziów wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać sprecyzowane okoliczności odpowiadające podstawie normatywnej stosowania tej instytucji brak możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności powziął, że okoliczności te z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy przytoczone tezy o osobistych powiązaniach sędziów orzekających w niniejszej sprawie z Prokuratorem Generalnym i Prokuratorem Krajowym nie są poparte żadnymi rozsądnymi argumentami i jako takie mają charakter gołosłowny powołanie przez Prezydenta RP rozstrzyga w sposób definitywny i kończy dyskusję, czy ktoś jest sędzią
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Małgorzata Bednarek
sędzia
Jarosław Duś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i NSA w kwestii statusu sędziów powołanych w nowej procedurze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN i procedurą powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i statusu sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy bliskie znajomości dyskwalifikują sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I DO 16/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. R. – sędziego Sądu Rejonowego w E., po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2021 r. wniosku Prezesa SN Piotra Prusinowskiego – obrońcy obwinionego z 14 grudnia 2021 r. w przedmiocie wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Jarosława Dusia ze składu orzekającego - na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił : nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Jarosława Dusia od orzekania w sprawie o sygn. I DO 16/21 UZASADNIENIE W dniu 14 grudnia 2021 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SSN Piotr Prusinowski – pełnomocnik SSR M. R. - złożył wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Jarosława Dusia od rozpoznania sprawy jego klienta. Uzasadnił wniosek zbyt bliskimi relacjami wskazanych sędziów z Ministrem Sprawiedliwości – Prokuratorem Generalnym Z. Z. oraz Prokuratorem Krajowym B.Ś. Ponadto, przytoczył argumenty, jakoby Izba Dyscyplinarna nie była sądem i w związku z powyższym, nie była uprawniona do bezstronnego i rzetelnego rozpoznania sprawy SSR M. R. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek jest bezzasadny. Nie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności któregokolwiek z sędziów w osobach – SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Jarosława Dusia. Znajomość wskazanych sędziów z Prokuratorem Generalnym i Prokuratorem Krajowym wynikająca z przeszłych relacji służbowych nie jest przesłanką do ich wyłączenia. Podkreślić należy w tym miejscu, iż wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać sprecyzowane okoliczności odpowiadające podstawie normatywnej stosowania tej instytucji. Tymczasem, wnioskodawca nie sprecyzował swoich wątpliwości i nie powołał się na żadną z okoliczności, która wskazywałaby na spełnienie przesłanek, o których mowa w treści art. 41 § 1 k.p.k. Brak konkretyzacji przesłanek, skutkuje brakiem możliwości dokonania ich obiektywnej oceny pod kątem ich wpływu na bezstronność sędziego w niniejszej sprawie, która winna być dokonywana z perspektywy postronnego obserwatora. Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności powziął, że okoliczności te z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…), sygn. akt II AKo (…), publ. OSA (…) ). Prowadzi to do konkluzji, iż przytoczone tezy o osobistych powiązaniach sędziów orzekających w niniejszej sprawie z Prokuratorem Generalnym i Prokuratorem Krajowym nie są poparte żadnymi rozsądnymi argumentami i jako takie mają charakter gołosłowny. Trzeba nadmienić, że zarówno SSN Małgorzata Bednarek, jak i SSN Jarosław Duś uzyskali status Sędziego Sądu Najwyższego w procedurze przewidzianej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, w składzie ukształtowanym w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, której konstytucyjność w aspekcie art. 9a ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa , stwierdzona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2019 r., sygn. K 12/18 (Dz.U. z 2019 r., poz. 609). Nie trzeba wspominać, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP mają charakter powszechnie obowiązujący i ostateczny. Jego orzeczenia wywołują skutki prawne erga omnes. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, iż powołanie przez Prezydenta RP rozstrzyga w sposób definitywny i kończy dyskusję, czy ktoś jest sędzią. Wynika to wprost z zapisów Konstytucji RP, jak i wykładni jej przepisów dokonanych przez Trybunał Konstytucyjny i NSA. Ten ostatni wprost orzekł w postanowieniu z 26 listopada 2019 r. (I OZ 550/19), że w jego ocenie, „skoro kandydat na sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego został powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być osobą nieuprawnioną, o której mowa w art. 271 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi” (zob. też wyrok NSA z 4.11.2021 r. III FSK 3626/21 oraz III FSK4104/21). W powyższym kontekście zarzut, iż wydany przez sędziego M. R. dotyczy bezpośrednio SSN Małgorzaty Bednarek i SSN Jarosława Dusia jest chybiony o tyle, iż de facto dotyczy statusu wszystkich sędziów powołanych w kwestionowanej procedurze, w tym sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Nota bene przedmiotowy wyrok w żaden sposób nie dotyczył kwestii jakiejkolwiek odpowiedzialności wskazanych sędziów. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie dotyczył zatem bezpośrednio wskazanych sędziów. Sąd Najwyższy – jak przytoczono już w postanowieniu z 8 grudnia 2021 r. – uznał prawną dopuszczalność i zarazem obowiązek orzekania w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI