I DO 15/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej sędziego do rozpoznania przez Izbę Dyscyplinarną SN, uznając, że nowe przepisy o właściwości sądów dyscyplinarnych miały zastosowanie, mimo że postępowanie wyjaśniające rozpoczęło się przed ich wejściem w życie.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej sędziego do rozpoznania przez Izbę Dyscyplinarną SN. Sąd Dyscyplinarny uznał się za niewłaściwy, powołując się na nowe przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, które przyznały SN właściwość w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Rzecznik zarzucił obrazę przepisów, argumentując, że postępowanie wyjaśniające zostało zainicjowane przed wejściem w życie nowych przepisów, a zgodnie z art. 122 ustawy o SN, do zakończenia postępowania wyjaśniającego stosuje się przepisy dotychczasowe.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Rzecznika Dyscyplinarnego na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M. do rozpoznania przez Sąd Najwyższy – Izbę Dyscyplinarną. Sąd Dyscyplinarny uznał się za niewłaściwy, opierając się na art. 110 § 1 pkt 1 lit. b ustawy o Sądzie Najwyższym, który przyznał Sądowi Najwyższemu właściwość do rozpoznawania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Podkreślono, że zgodnie z art. 121 ustawy o SN, do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy (3 kwietnia 2018 r.) stosuje się przepisy nowe. Rzecznik Dyscyplinarny zaskarżył to postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 121 i 122 ustawy o SN oraz art. 110 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Argumentował, że Sąd Dyscyplinarny nie uwzględnił art. 122 ustawy o SN, zgodnie z którym do zakończenia postępowania wyjaśniającego stosuje się przepisy dotychczasowe, a postępowanie wyjaśniające zostało zainicjowane przed wejściem w życie nowej ustawy. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Wyjaśnił, że art. 122 pkt 9 ustawy o SN stanowi, iż do postępowań dyscyplinarnych wszczętych w pierwszej instancji i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o SN (3 kwietnia 2018 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji. Właściwe do orzekania w pierwszej instancji były zatem sądy dyscyplinarne wskazane w art. 110 § 1 pkt 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu obowiązującym przed 3 kwietnia 2018 r., czyli sądy apelacyjne. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające wobec sędzi W. B.-M. zostało wszczęte 30 stycznia 2018 r., jednak wniosek o rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny został skierowany dopiero 25 czerwca 2018 r., czyli po wejściu w życie nowej ustawy. W związku z tym, nie można było przyjąć, że postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym zostało wszczęte przed 3 kwietnia 2018 r. Decyzja Pierwszego Prezesa SN z 5 lutego 2018 r. wskazująca Sąd Apelacyjny jako właściwy, nie miała znaczenia prawnego, ponieważ nie zainicjowała postępowania ani nie przesądzała o skierowaniu wniosku. Sąd Najwyższy podkreślił, że tylko skierowanie wniosku do Sądu Apelacyjnego przed 3 kwietnia 2018 r. skutkowałoby właściwością tego sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwy do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej jest sąd, który byłby właściwy według przepisów obowiązujących w momencie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, jeśli wniosek o rozpoznanie sprawy został złożony przed wejściem w życie nowych przepisów. Jeśli wniosek został złożony po wejściu w życie nowych przepisów, właściwość określa się według tych nowych przepisów, nawet jeśli postępowanie wyjaśniające rozpoczęło się wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 122 pkt 9 ustawy o SN, który stanowi, że do postępowań dyscyplinarnych wszczętych w pierwszej instancji i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o SN stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji. Kluczowe jest jednak to, kiedy został złożony wniosek o rozpoznanie sprawy przez sąd. W tej sprawie wniosek wpłynął po wejściu w życie nowych przepisów, co przesądziło o właściwości Izby Dyscyplinarnej SN.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w kontekście utrzymania własnego rozstrzygnięcia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] | organ_państwowy | skarżący |
| Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] | instytucja | organ orzekający niższej instancji |
| Sędzia Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (8)
Główne
u.SN art. 121
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie ustawy (3 kwietnia 2018 r.) stosuje się przepisy nowe.
u.SN art. 110 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.
u.SN art. 122 § pkt 9
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Do postępowań dyscyplinarnych, prowadzonych na podstawie ustawy zmienionej w art. 108 (dot. Prawa o ustroju sądów powszechnych), stosuje się przepisy dotychczasowe, do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
u.SN art. 136
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa datę wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym (3 kwietnia 2018 r.).
PoUSP art. 107 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
PoUSP art. 110 § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej został złożony po wejściu w życie ustawy o Sądzie Najwyższym, co skutkuje zastosowaniem nowych przepisów o właściwości. Art. 122 ustawy o SN nie wyłącza stosowania nowych przepisów o właściwości, jeśli wniosek wpłynął po dacie wejścia w życie ustawy.
Odrzucone argumenty
Postępowanie wyjaśniające zostało zainicjowane przed wejściem w życie ustawy o SN, co powinno skutkować stosowaniem przepisów dotychczasowych do zakończenia postępowania. Decyzja Pierwszego Prezesa SN o wskazaniu sądu właściwego powinna być wiążąca.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życia, tj. 3 kwietnia 2018 r., stosuje się przepisy nowe. do postępowań dyscyplinarnych, prowadzonych na podstawie ustawy zmienionej w art. 108 (...), stosuje się przepisy dotychczasowe, do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy. Nie sposób zatem przyjąć, że postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym – Sądu Apelacyjnym w [...] zastało wszczęte, jako postępowanie w pierwszej instancji, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sądzie Najwyższym, t.j., przed 3 kwietnia 2018 r., skoro wniosek o jego rozpoznanie wpłynął do sądu dopiero 25 czerwca 2018 r.
Skład orzekający
Jacek Wygoda
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Sławomir Niedzielak
członek
Rafał Wójcicki
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących właściwości sądów dyscyplinarnych sędziów w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą Sądu Najwyższego i przepisami przejściowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądów dyscyplinarnych w okresie zmian legislacyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem sądowniczym i dyscyplinarnym.
“Kiedy nowe przepisy o Sądzie Najwyższym zaczynają obowiązywać? Kluczowa decyzja w sprawie dyscyplinarnej sędziego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I DO 15/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Wygoda (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Sławomir Niedzielak Ławnik Rafał Wójcicki Protokolant Bernard Bałazy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 marca 2019 r., zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt ASD […] o przekazaniu sprawy według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Dyscyplinarnej, wydane w sprawie dyscyplinarnej przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M., na podstawie art.437 § 1 k.p.k., postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt ASD […] Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] w sprawie sędzi Sądu Okręgowego w S. obwinionej o popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 t.j. ze zm.), zwanej dalej „PoUSP”, postanowił uznać się niewłaściwym i sprawę przekazać według właściwości Sądowi Najwyższemu Izbie Dyscyplinarnej. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 110 § 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5), która obowiązuje od dnia 3 kwietnia 2018 r., Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Obwiniona stanęła pod zarzutem deliktu dyscyplinarnego, który wg treści wniosku wyczerpuje znamiona oszustwa z art. 286 § 1 k.k., tj. umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Jednocześnie zgodnie z art. 121 ustawy o SN do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życia, tj. 3 kwietnia 2018 r., stosuje się przepisy nowe. Tym samym uznać należało, że właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy dyscyplinarnej w pierwszej instancji jest obecnie Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna”. Powyższe orzeczenie w ustawowym terminie zaskarżył Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] (zwany dalej Zastępcą Rzecznika), zażaleniem z dnia 9 października 2018 r. Zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a mianowicie art. 121 i 122 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5), art. 110 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 j.t), w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 kwietnia 2018 r., oraz art. 35 § 1 k.p.k., poprzez wyrażenie poglądu, że właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego W. B.-M. jest Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, podczas gdy analiza wyżej wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] ”. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że Sąd Dyscyplinarny nie uwzględnił jednak, choć powinien, uregulowania przewidzianego w art. 122 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.u.2018.5), a także tego, że postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, zostało zainicjowane, a następnie było prowadzone przed wejściem w życie wspomnianej ustawy. Okoliczność ta, jest zaś o tyle istotna, że zgodnie z treścią art. 122 PoUSP, stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego. Zwieńczeniem tego postępowania, czy też innymi słowy, czynnością, która powoduje jego zakończenie, jest zaś skierowanie przez rzecznika dyscyplinarnego do właściwego sądu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 122 pkt 9 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5 t.j. ze zm.) stanowi, że do postępowań dyscyplinarnych, prowadzonych na podstawie ustawy zmienionej w art. 108 (który to przepis dot. PoUSP), stosuje się przepisy dotychczasowe, do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy. Oznacza to, że w postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych w oparciu o przepisy PoUSP wszczętych w pierwszej instancji i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym, tj. do dnia 3 kwietnia 2018 r., (vide art. 136 ustawy o Sądzie Najwyższym) właściwymi do orzekania w pierwszej instancji są Sądy Dyscyplinarne wskazane w art. 110 § 1 pkt 1 PoUSP, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 kwietnia 2018 r., (tj. przed wejściem w życie ustawy o Sądzie Najwyższym), czyli Sądy Apelacyjne, niezależnie od tego czy przewinienie dyscyplinarne wyczerpało znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego czy też nie. Jak wynika z akt sprawy, Zastępca Rzecznika postanowił wszcząć postępowanie dyscyplinarne wobec sędzi Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M., w dniu 30 stycznia 2018 r., zaś wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przez Sąd Apelacyjny w […] , skierowany został przez Zastępcę Rzecznika w dniu 25 czerwca 2018 r. Nie sposób zatem przyjąć, że postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym – Sądem Apelacyjnym w […] zostało wszczęte, jako postępowanie w pierwszej instancji, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sądzie Najwyższym, t.j., przed 3 kwietnia 2018 r., skoro wniosek o jego rozpoznanie wpłynął do sądu dopiero 25 czerwca 2018 r. Podniesiona przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczność, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, decyzją z dnia 5 lutego 2018 r., jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy, wskazał Sąd Apelacyjny w […] , wobec faktu, iż rzecznik dyscyplinarny skierował do sądu wniosek o rozpoznanie sprawy dopiero po wejściu w życie znowelizowanych przepisów art. 110 § 1 PoUSP, regulujących właściwość sądów w sprawach dyscyplinarnych sędziów, nie jest prawnie relewantna. Decyzja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, nie tylko nie zainicjowała postępowania przed sądem w danej instancji, ale również nie przesądzała o tym, czy wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej w ogóle zostanie skierowany do sądu, a jeśli tak to kiedy. Tylko w sytuacji, gdyby wniosek Zastępcy Rzecznika w przedmiotowej sprawie został skierowany do Sądu Apelacyjnego w […] przed dniem 3 kwietnia 2018 r., to wówczas zgodnie z art. 122 pkt 9 ustawy o Sądzie Najwyższym, właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej byłby ten właśnie Sąd, nie zaś Sąd Najwyższy. Z tych też powodów należało postanowić jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI