I DI 9/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika pokrzywdzonej spółki „R.” sp. z o.o. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora J. Z. zarzucając mu popełnienie przestępstw z art. 231 § 1 kk (niedopełnienie obowiązków) i art. 271 § 1 kk (poświadczenie nieprawdy). Sąd, po analizie akt sprawy i stanowisk stron, oddalił wniosek, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy nie uprawdopodobnia w stopniu wystarczającym popełnienia przez prokuratora zarzucanych mu czynów. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie uchylenia immunitetu ma charakter incydentalny i skupia się wyłącznie na ocenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania karnego. Choć Sąd Najwyższy stwierdził liczne uchybienia w sposobie prowadzenia śledztwa przez prokuratora J. Z., takie jak zlekceważenie pewnych informacji, błędne sformułowanie wniosków dowodowych czy rażące niedopatrzenie przy obsłudze zażalenia, uznał je za mieszczące się w ramach swobody decyzyjnej prokuratora (art. 7 kpk) lub kwalifikujące się do postępowania dyscyplinarnego, a nie karnego. W odniesieniu do zarzutu antydatowania postanowienia, sąd wskazał na brak wystarczających dowodów i niepodważenie przez wnioskodawcę ustaleń prokuratury wskazujących na możliwość powstania dokumentu na innym sprzęcie. Sąd zaznaczył, że immunitet prokuratorski chroni przed nieuprawnioną ingerencją i naciskami, a ocena decyzji prokuratorskich powinna odbywać się w ramach przewidzianych procedur. Ostatecznie, z uwagi na brak wystarczających dowodów na popełnienie przestępstwa, Sąd Najwyższy oddalił wniosek i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu odpowiedzialności karnej prokuratora za uchybienia w postępowaniu przygotowawczym oraz rola i charakter postępowania w przedmiocie uchylenia immunitetu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie immunitetu prokuratora, a nie ogólnej odpowiedzialności karnej prokuratorów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją wystarczające podstawy do zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za niedopełnienie obowiązków służbowych i poświadczenie nieprawdy w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgromadzony materiał dowodowy nie uprawdopodobnia w stopniu wystarczającym popełnienia przez prokuratora zarzucanych mu przestępstw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć w postępowaniu prokuratora wystąpiły liczne uchybienia, nie wypełniają one znamion przestępstwa z art. 231 § 1 kk ani art. 271 § 1 kk. Uchybienia te mieszczą się w ramach swobody decyzyjnej prokuratora (art. 7 kpk) lub mogą stanowić podstawę do postępowania dyscyplinarnego, a nie karnego. Brak dowodów na umyślność działania i brak wystarczającego uzasadnienia wniosku przez stronę skarżącą.
Jaka jest rola i zakres postępowania w przedmiocie uchylenia immunitetu prokuratorskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie to jest incydentalne i ukierunkowane wyłącznie na ocenę, czy zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a nie na kontrolę innych postępowań czy wyników postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie immunitetowe nie jest kontrolą merytoryczną innych postępowań, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez prokuratora wskazanego we wniosku przestępstwa. Immunitet chroni prokuratora przed nieuprawnioną ingerencją i naciskami, a jego decyzje mogą być zmieniane wyłącznie w trybie określonych procedur.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „R.” sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzona |
| J. Z. | osoba_fizyczna | prokurator |
| Skarb Państwa | instytucja | koszty postępowania |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego. Sąd uznał, że zachowanie prokuratora mieściło się w ramach swobody decyzyjnej z art. 7 kpk lub mogło być podstawą do postępowania dyscyplinarnego, a nie karnego.
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego. Sąd uznał brak wystarczających dowodów na popełnienie tego czynu.
P.o.p. art. 135 § 5
Prawo o prokuraturze
Podstawa do złożenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy działania ciągłego.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu braku znamion czynu zabronionego lub znikomej społecznej szkodliwości.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia postanowienia.
k.p.k. art. 330 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wytycznych sądu w postanowieniu.
k.p.k. art. 318
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zapoznania się z aktami sprawy.
k.p.k. art. 317 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy powiadamiania o czynnościach procesowych.
k.p.k. art. 297 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
P.o.p. art. 135 § 6
Prawo o prokuraturze
Dotyczy oświadczenia prokuratora w odpowiedzi na wniosek.
k.k. art. 231 § 3
Kodeks karny
Dotyczy nieumyślnego nadużycia funkcji.
k.k. art. 7
Kodeks karny
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy procesowe.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości obywateli wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na popełnienie przez prokuratora zarzucanych przestępstw. • Uchybienia prokuratora mieszczą się w ramach swobody decyzyjnej (art. 7 kpk) lub kwalifikują się do postępowania dyscyplinarnego. • Brak dowodów na umyślność działania prokuratora. • Niewystarczające uzasadnienie wniosku przez stronę skarżącą, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutu antydatowania. • Ochronna funkcja immunitetu prokuratorskiego przed nieuprawnioną ingerencją.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pełnomocnika pokrzywdzonej spółki dotyczące niedopełnienia obowiązków i poświadczenia nieprawdy przez prokuratora.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie uchylenia immunitetu prokuratorskiego ukierunkowane jest wyłącznie na: „rozważenie tego, czy (…) zgromadzony dotąd w sprawie materiał dowodowy, dostatecznie uzasadnia podejrzenie popełnienia (…) przestępstwa” • Immunitety (…) wprowadzają zakaz pociągnięcia ich do odpowiedzialności karnej, bez uprzedniego uzyskania (…) zgody sądu dyscyplinarnego. • Ocena działania prokuratora może odbywać się na trzy sposoby: zaskarżania jego decyzji w trybie instancyjnym, podjęcia postępowania dyscyplinarnego, zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej. • zadaniem sądu dyscyplinarnego w takiej sytuacji jest de facto sprawdzenie podstaw oskarżenia (wniosku o uchylenie immunitetu) pod kątem czy złożony wniosek nie ma charakteru retorsji wobec prokuratora bądź nie ma na celu przymuszenie go do podjęcia określonych działań lub ich zaniechania. • czynności prokuratora w przedmiocie oceny materiału dowodowego nie mogą być pochopnie traktowane jako przekroczenie lub niedopełnienie jego obowiązków. • nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego działanie lub zaniechanie prokuratora podjęte wyłącznie w interesie społecznym • nie wypełniło znamion występku zakreślonego w art. 231 § 1 kk, gdyż jego postępowanie powinno być kwalifikowane jako działanie w ramach swobody, o której mowa w art. 7 kpk. • nie można mówić o bezczynności prokuratora. […]
Skład orzekający
Adam Tomczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odpowiedzialności karnej prokuratora za uchybienia w postępowaniu przygotowawczym oraz rola i charakter postępowania w przedmiocie uchylenia immunitetu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie immunitetu prokuratora, a nie ogólnej odpowiedzialności karnej prokuratorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności prokuratora i interpretacji immunitetu, co jest istotne dla prawników. Pokazuje też, jak sąd ocenia uchybienia w postępowaniu przygotowawczym.
“Czy prokurator może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za błędy w śledztwie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice immunitetu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.