I DI 4/22

Sąd Najwyższy2022-02-02
SNKarneodpowiedzialność karna funkcjonariuszy publicznychŚrednianajwyższy
sędziabezstronnośćwyłączenie sędziegokodeks postępowania karnegoSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnaprokurator

Sąd Najwyższy nie wyłączył sędziego Jarosława Dusia od udziału w sprawie, uznając, że jego wcześniejsze relacje służbowe z prokuratorem J. G. nie budzą obiektywnych wątpliwości co do bezstronności.

Sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Duś złożył oświadczenie o potencjalnej wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora J. G., wskazując na swoje wcześniejsze, kilkumiesięczne relacje służbowe z nim. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, przypomniał, że wątpliwość co do bezstronności musi mieć charakter obiektywny i uzasadniony. Uznał, że krótkotrwałe relacje służbowe sprzed ponad 5 lat nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, w związku z czym postanowił o jego nie wyłączeniu.

Sprawa dotyczyła oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia, który wskazał na okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie sygn. I DI 4/22. Sędzia Duś pełnił obowiązki w Biurze Prokuratury Krajowej, gdzie dyrektorem był prokurator J. G., którego dotyczył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Sędzia podkreślił, że relacje z prokuratorem miały charakter wyłącznie służbowy i zakończyły się ponad 5 lat temu. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k., przypomniał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być obiektywna i uzasadniona konkretnymi okolicznościami, a nie subiektywnym przekonaniem. Analizując wskazane przez sędziego Dusia okoliczności, sąd uznał, że krótkotrwałe relacje służbowe, zakończone wiele lat temu, nie stwarzają obiektywnych wątpliwości co do jego bezstronności. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił o niewyłączeniu sędziego Jarosława Dusia od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli relacje te miały charakter wyłącznie służbowy, zakończyły się dawno temu i nie wskazują na istnienie bliższych więzów, które mogłyby uzasadniać wątpliwość co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny i być uzasadniona konkretnymi okolicznościami, a nie subiektywnym odczuciem. Krótkotrwałe relacje służbowe sprzed ponad 5 lat, bez nawiązywania bliższych więzów, nie spełniają tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie wyłączyć sędziego

Strona wygrywająca

Sędzia Jarosław Duś

Strony

NazwaTypRola
Prokuratura Okręgowa w S.organ_państwowywnioskodawca
Prokurator Prokuratury Krajowej J. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Duśosoba_fizycznasędzia

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, w których zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb rozpatrywania oświadczenia sędziego o istnieniu okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wcześniejsze relacje służbowe sędziego z prokuratorem miały charakter wyłącznie służbowy. Relacje służbowe zakończyły się ponad 5 lat temu. Brak bliższych więzów między sędzią a prokuratorem, które mogłyby uzasadniać wątpliwość co do bezstronności. Wątpliwość co do bezstronności musi mieć charakter obiektywny i uzasadniony.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego. Musi zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie (…) a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby. nie może jednak być tu uznana za powód wyłączenia zwykła znajomość między sędzią i oskarżonym lub pokrzywdzonym czy inną stroną, wynikająca jedynie z fakty współistnienia (bytowania, życia) w określonym środowisku czy miejscowości, bez nawiązywania (istnienia) bliższych więzów

Skład orzekający

Jacek Wygoda

przewodniczący

Jarosław Duś

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwość co do jego bezstronności w polskim postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji relacji służbowych, które nie są na tyle bliskie, aby uzasadniać wyłączenie. Może być mniej relewantne w przypadkach silniejszych powiązań osobistych lub zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest bezstronność sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Choć stan faktyczny jest prosty, interpretacja przepisów i przywołane orzecznictwo są istotne dla prawników procesowych.

Czy dawne relacje służbowe mogą dyskwalifikować sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 4/22
POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Wygoda
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 lutego 2022 r., oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia, wskazującego na okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie sygn.
‎
I DI 4/22, w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k.,
postanowił:
nie wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia od udziału w sprawie sygn. I DI 4/22 Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
W dniu 25 stycznia 2022 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej wydał zarządzenie o wyznaczeniu jednoosobowego składu sędziowskiego – w osobie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia, do rozpoznania sprawy sygn. I DI 4/22, zainicjowanej wnioskiem Prokuratury Okręgowej w S. sygn. PO I Ds
[…]
z dnia 10 grudnia 2021 r., o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Krajowej J. G..
W dniu 27 stycznia 2022 r. sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Duś złożył do akt sprawy oświadczenie, w którym przedstawił istnienie okoliczności, tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie sygn. I DI 4/22. Sędzia Sądu Najwyższego w swoim oświadczeniu wskazał, iż: „od marca do maja 2016 r. wykonywał obowiązki służbowe w Biurze
[…]
PK, dyrektorem ww. Biura był wówczas prokurator J. G.”. Ponadto, sędzia Jarosław Duś wskazał, iż relacje z prokuratorem J. G., którego dotyczy ww. wniosek Prokuratury Okręgowej w S. rozpoznawany w postępowaniu sygn. I DI 4/22, miały wyłącznie charakter służbowy (k.10). W przedmiotowym oświadczeniu, sędzia Jarosław Duś, nie zamieścił jednak żądania o wyłączenie go od udziału w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Sąd Najwyższy przypomina, iż instytucja wyłączenia sędziego zawarta w art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy sytuacji, w których zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego: „Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego. Musi zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2021 r., sygn. akt. I DO 61/20, Lex 3169319, wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2013 r. sygn. akt IV KK182/13, Lex 1388231), „Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie (…) a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby” (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt. III KK 214/11 Lex 1135690). Oznacza to, że sąd rozpoznający oświadczenie sędziego zobowiązany jest zbadać czy przywołane okoliczności wskazują na trwałe powiązanie sędziego z którąś ze stron postępowania lub jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2012 r., sygn. akt. III KK 351/14, Lex 1665591, zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lipca 1972 r., sygn. akt I KR 12/72 Lex 16701, zob. również T. Grzegorczyk. Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz. Warszawa 2008. s. 182, nb. 2; Kodeks postępowania karnego – komentarz, pod. red. D. Świeckiego. Tom I, Warszawa 2017. s. 41. nb. 3).
Sąd Najwyższy rozpoznający ww. oświadczenie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia aprobuje pogląd utrwalony zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, iż: „nie może jednak być tu uznana za powód wyłączenia zwykła znajomość między sędzią i oskarżonym lub pokrzywdzonym czy inną stroną, wynikająca jedynie z fakty współistnienia (bytowania, życia) w określonym środowisku czy miejscowości, bez nawiązywania (istnienia) bliższych więzów, których charakter mógłby uzasadniać wątpliwość co do bezstronności sędziego” (T. Grzegorczyk. Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz. Warszawa 2008. s. 182-183. nb. 2; )
Wskazane przez sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia okoliczności dot. jego zaledwie kilkumiesięcznych relacji służbowych, zakończonych ponad 5 lat temu, z jedną ze stron postepowania, uznać należy za niestwarzającą wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie sygn. I DI 4/22 Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a zatem Sąd Najwyższy rozpoznający niniejsze oświadczenie, postanowił o niewyłączeniu sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Dusia od udziału ww. sprawie.
Z tych tez powodów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI