I DI 38/21

Sąd Najwyższy2021-11-16
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
immunitet sędziowskiodpowiedzialność karnaprzekroczenie uprawnieńsąd najwyższyuchwałapostępowanie dyscyplinarneprawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za rzekome przekroczenie uprawnień przy rozpoznawaniu zażalenia, uznając brak podstaw prawnych i faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego I. W. za przekroczenie uprawnień w związku z rozpoznaniem zażalenia na decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa. Wniosek został oddalony z powodu braku argumentacji i merytorycznego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że swoboda interpretacji przepisów przez sędziego nie stanowi przestępstwa, a zarzuty nie miały podstaw faktycznych ani prawnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika pokrzywdzonego H. K. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego I. W. za przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków służbowych w związku z rozpoznaniem zażalenia na decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając go za pozbawiony jakiejkolwiek argumentacji i merytorycznego uzasadnienia. Podkreślono, że dopóki sędzia korzysta ze swobody interpretacji przepisów, a interpretacja ta nie jest sprzeczna z prawem (contra legem), nie można mówić o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Sąd dyscyplinarny ocenił również postanowienie wydane przez sędziego I. W. w dniu 4 czerwca 2018 r. i nie stwierdził w nim żadnego błędu, a nawet gdyby taki błąd wystąpił, jego rektyfikacja powinna nastąpić w drodze postępowania instancyjnego. Sąd uznał, że H. K. nie miał statusu pokrzywdzonego w rozumieniu przepisów, a jego wniosek stanowił wyraz niezadowolenia z decyzji merytorycznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek został oddalony z powodu braku argumentacji i merytorycznego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek był pozbawiony argumentacji. Podkreślono, że swoboda interpretacji przepisów przez sędziego nie stanowi przestępstwa, a zarzuty nie miały podstaw faktycznych ani prawnych. Sąd nie stwierdził błędu w postanowieniu sędziego, a H. K. nie miał statusu pokrzywdzonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

I. W. (sędzia)

Strony

NazwaTypRola
H. K.innepokrzywdzony
I. W.innesędzia Sądu Rejonowego w K.

Przepisy (3)

Główne

p.u.s.p. art. 80 § 2c

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

a contrario

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 234 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak argumentacji i merytorycznego uzasadnienia wniosku. Swoboda interpretacji przepisów przez sędziego nie stanowi przestępstwa. Brak podstaw faktycznych i prawnych do postawienia zarzutów. H. K. nie posiadał statusu pokrzywdzonego i legitymacji procesowej.

Godne uwagi sformułowania

Sędzia nie przekracza bowiem wtedy swoich uprawnień wynikających z powołania na urząd sędziego. Dopóki sędzia przy rozstrzyganiu sprawy korzysta wyłącznie z nadanej mu swobody interpretacji przepisów, a interpretacja tych przepisów nie ma charakteru contra legem nie ma mowy o popełnieniu przez sędziego przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Sytuacja byłaby inna gdyby sędziemu w związku z wydanym orzeczeniem stawiano inny zarzut np. przyjęcia korzyści majątkowej.

Skład orzekający

Adam Tomczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej sędziów oraz legitymacji procesowej w sprawach dotyczących czynów ściganych z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i odpowiedzialności karnej sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie i dyskusję w społeczeństwie.

Czy sędzia może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za swoje orzeczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 38/21
UCHWAŁA
Dnia 16 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Tomczyński
Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Szczegot
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2021 r.
wniosku pełnomocnika pokrzywdzonego H. K. z dnia 22 marca 2021r.,
w przedmiocie podjęcia uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej I. W., sędziego Sądu Rejonowego w K. za to, że:
w 2018 r. rozpoznając zażalenie na decyzję merytoryczną w toku postępowania o sygn. akt III Kp […] przekroczyła uprawnienia i nie dopełniła obowiązków służbowych czym działała na szkodę interesu prywatnego H. K.,
tj. o czyn określony w art. 231 § 1 kk.
na podstawie art. 80 § 2c a contrario ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2020.365 z późn. zm.),
uchwalił
1. powyższy wniosek oddalić,
2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W dniu 22 marca 2021r. adw. W. J. działając jako pełnomocnik z urzędu H. K. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego I. W.. Swój krótki wniosek uzasadniał umyślnym zaniechaniem wielu czynności przez sędziego w trakcie rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wydane w sprawie PR 3 Ds.
[…]
. Orzeczenie sądu pozostawienie zażalenia bez rozpoznania wydane zostało w dniu 4 czerwca 2018r.
Sędzia I. W. w dniu 15 listopada 2021r. ustosunkowała się do wniosku, wskazując, że pełnomocnik nie przedstawił żadnych argumentów, które uprawdopodabniały by podejrzenia przez nią przestępstwa a sam wniosek o uchylenie immunitetu stanowi wyraz niezadowolenia H. K. z decyzji merytorycznej sądu.
Sąd zważył co następuje.
Złożony wniosek pozbawiony jest jakiejkolwiek argumentacji i jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia.  Wszelkie działania sędziego, działającego jako sąd przy rozpoznawaniu sprawy korzystając ze szczególnej ochrony związanej z przyznanej sędziemu swoistego imperium władzy, w chwili uzyskania przez sędziego nominacji sędziowskiej (a wcześniej powołania na stanowisko asesora). Dopóki sędzia przy rozstrzyganiu sprawy korzysta wyłącznie z nadanej mu swobody interpretacji przepisów, a interpretacja tych przepisów nie ma charakteru contra legem nie ma mowy o popełnieniu przez sędziego przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Sędzia nie przekracza bowiem wtedy swoich uprawnień wynikających z powołania na urząd sędziego. Sytuacja byłaby inna gdyby sędziemu w związku z wydanym orzeczeniem stawiano inny zarzut np. przyjęcia korzyści majątkowej. Ad casum nie ma jednak nawet śladu zarzutów popełnienia przez sędziego innego przestępstwa niż z art. 231 § 1 kk.
Niezależnie od tych uwag o ogólnym charakterze sąd dyscyplinarny dokonał oceny samego postanowienia wydanego przez sąd w dniu 4 czerwca 2018r. i nie sposób stwierdzić jakiegokolwiek błędu w zapadłym rozstrzygnięciu. Nawet gdyby taki błąd nastąpił to jego rektyfikacja powinna nastąpić w drodze postępowania instancyjnego nawet o charakterze nadzwyczajnym.
Sąd w dniu 4 czerwca 2018r. dokonał prawidłowej oceny pozycji H. K. w ramach toczącego się postępowania i słusznie stwierdził, że nie jest on legitymowany do składania środka odwoławczego. Nie ma on bowiem statusu pokrzywdzonego. Przestępstwo o popełnieniu którego H. K. zawiadomił organy ścigania dotyczyło bowiem ściganego z urzędu czynu z art. 234 § 1 kk gdzie potencjalnymi poszkodowanymi mogliby być funkcjonariusze policji a nie wnioskodawca H. K..
Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI