I DI 33/21

Sąd Najwyższy2021-08-26
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność karnasąd najwyższyuchwałanadzordyscyplinarnypoświadczenie nieprawdynadużycie władzy

Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów A. B. i B. W. za zarzucane im poświadczenie nieprawdy i nadużycie władzy, uznając wniosek za oczywiście bezzasadny.

Pełnomocnik kuratora zawodowego W. P. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów A. B. i B. W. za rzekome poświadczenie nieprawdy co do daty wpływu pism, co miało doprowadzić do niezgodnego z prawem wszczęcia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, uznał wniosek za bezzasadny. Stwierdzono brak dowodów na popełnienie zarzucanych czynów, a daty wpływu pism oraz procedury sądowe zostały wyjaśnione w sposób wskazujący na brak winy sędziów.

Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów A. B. (Prezes Sądu Okręgowego w T.) i B. W. (Wiceprezes Sądu Okręgowego w T.) został złożony przez pełnomocnika kuratora zawodowego W. P. Zarzuty dotyczyły popełnienia przestępstw z art. 231 §1 k.k. (nadużycie władzy) i art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy) w związku z rzekomym niezgodnym z prawem zainicjowaniem postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec W. P. poprzez poświadczenie nieprawdy co do daty wpływu pism. Sąd Najwyższy, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków (M. N., B. W., J. O., A. B. i innych) oraz dokumentów, uznał wniosek za oczywiście bezzasadny. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie faktycznej daty wpływu skarg na W. P. do Prezesa Sądu Okręgowego w T., która nastąpiła 11 lipca 2016 r., a nie wcześniej, jak sugerował wnioskodawca. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak jest dowodów na poświadczenie nieprawdy przez sędziów, a zeznania świadków, w tym M. N. i A. B. (który przebywał na urlopie w kluczowym okresie), przeczą zarzutom. Sąd wskazał również, że nanoszenie prezentat nie należy do kompetencji prezesów sądów, a ustne informowanie o skargach nie wypełnia dyspozycji art. 68 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wobec braku dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, Sąd Najwyższy odmówił zezwolenia na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej jest bezzasadny, jeśli nie zebrano dowodów wskazujących na dostateczne dane do przedstawienia zarzutów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził brak dowodów na poświadczenie nieprawdy przez sędziów A. B. i B. W. w zakresie daty wpływu pism. Kluczowe zeznania świadków oraz analiza dokumentów, w tym urlopów sędziego A. B., wskazały, że zarzucane czyny nie zostały popełnione. Sąd podkreślił, że ustne informowanie o skargach nie wypełnia wymogów formalnych, a nanoszenie prezentat nie jest kompetencją prezesów sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej

Strona wygrywająca

A. B., B. W.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w T., Prezes Sądu Okręgowego w T.
B. W.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w T., Wiceprezes Sądu Okręgowego w T.
W. P.osoba_fizycznakurator zawodowy, wnioskodawca, pokrzywdzony
W. M.osoba_fizycznaadwokat, pełnomocnik wnioskodawcy
M. N.osoba_fizycznaKuratorka Okręgowa Sądu Okręgowego w T.
K. C.osoba_fizycznaRzecznik Dyscyplinarny
Skarb Państwainstytucjaobciążony kosztami postępowania

Przepisy (9)

Główne

p.u.s.p. art. 80 § § 2c

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

u.SN art. 27 § §1a i §3 pkt 2b

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

k.k. art. 231 § §1

Kodeks karny

Nadużycie władzy.

k.k. art. 271 § §1

Kodeks karny

Poświadczenie nieprawdy.

k.k. art. 11 § §2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

u.k.s. art. 68

Ustawa o kuratorach sądowych

Postępowania wyjaśniającego nie przeprowadza się po upływie miesiąca od dnia uzyskania pisemnego zawiadomienia o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną ani po upływie roku od dnia popełnienia tego czynu. Ogólna informacja o wpływie skarg nie wypełnia tej dyspozycji.

u.k.s. art. 37

Ustawa o kuratorach sądowych

Kurator okręgowy odpowiada przed prezesem sądu okręgowego za funkcjonowanie kuratorskiej służby sądowej w okręgu i reprezentuje kuratorów sądowych wobec prezesa sądu okręgowego.

u.k.s. art. 53

Ustawa o kuratorach sądowych

Prezes sądu okręgowego jest uprawniony do nałożenia na kuratora kary porządkowej upomnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na poświadczenie nieprawdy przez sędziów A. B. i B. W. Sędzia A. B. przebywał na urlopie w kluczowym okresie. Ustne informowanie o skargach nie spełnia wymogów formalnych art. 68 ustawy o kuratorach sądowych. Nanoszenie prezentat nie jest kompetencją prezesów sądów. Zeznania świadków przeczą zarzutom wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Rzekome poświadczenie nieprawdy co do daty wpływu pism. Rzekome niezgodne z prawem zainicjowanie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego. Zarzut spisku i zmowy dotyczącej W. P.

Godne uwagi sformułowania

wniosek ten jest bezzasadny i to w stopniu oczywistym nie zbiera się dowodów, które wskazują na dostateczne dane do przedstawienia zarzutów ustne nawet informowanie nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 68 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych nanoszenie prezentat nie należy do kompetencji kierownica sądu okręgowego

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, wymogów formalnych wszczęcia postępowania wyjaśniającego wobec kuratora sądowego oraz odpowiedzialności sędziów za czynności służbowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej) i konkretnych przepisów dotyczących kuratorów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej sędziów, co zawsze budzi zainteresowanie. Choć rozstrzygnięcie jest rutynowe (odmowa zezwolenia), pokazuje mechanizmy ochrony sędziów i wymogi dowodowe w takich postępowaniach.

Czy sędziowie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej za rutynowe czynności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 33/21
UCHWAŁA
Dnia 26 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Szczegot
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w T. - A. B. i sędziego Sądu Okręgowego w T. – B. W.
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej
na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2021 r.
wniosku adwokata W. M. pełnomocnika wnioskodawcy W. P. w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w T. A. B. i sędziego Sądu Okręgowego w T. B. W.
na podstawie art. 80 § 2c ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku
Prawo o ustroju sądów powszechnych
(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2072, z 2021 r. poz. 1080, 1236) w zw. z art. 27§1a i §3 pkt 2b ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o Sądzie Najwyższym
(t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 154, 611);
uchwalił:
1. odmówić zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialność karnej sędziego Sądu Okręgowego w T. – A. B. za czyn polegający na tym, że podczas wykonywania czynności służbowych działając wspólnie i w porozumieniu z B. W., M. N. i K. C. w T. woj. (...) przy ul. D. od dn. 27 czerwca 2016 r. do dn. 9 sierpnia 2016 r. doprowadził do niezgodnego z prawem zainicjowania względem kuratora zawodowego W. P. postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w ten sposób, że poświadczył nieprawdę co do daty wpływu pism KPP w B. z dnia 3 czerwca 2016 r. znak (...) oraz ZL-MOPS w N. z dnia 7 czerwca 2019 r. znak (...) do Prezesa Sądu Okręgowego w T. zamieszczając na piśmie Kuratora Okręgowego SO w T. nr (...) prezentatę datowaną na dzień 11 lipca 2016 r., chociaż rzeczone dokumenty wpłynęły do Prezesa Sądu Okręgowego w dniu 28 czerwca 2016 roku lub jeszcze wcześniej, czym działał na szkodę interesu publicznego
‎
i interesu prywatnego pokrzywdzonego – tj. o przestępstwo z art. 231 §1 k.k.
‎
i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k.;
2. odmówić zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialność karnej sędziego Sądu Okręgowego w T. – B. W. za czyn polegający na tym, że: podczas wykonywania czynności służbowych działając wspólnie i w porozumieniu z A. B., M. N. i K. C. w T. woj. (...) przy ul. D. od dn. 27 czerwca 2016 r. do dn. 9 sierpnia 2016 r. doprowadziła do niezgodnego z prawem zainicjowania względem kuratora zawodowego W. P. postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w ten sposób, że poświadczyła nieprawdę co do daty wpływu pism KPP w B. z dnia 3 czerwca 2016 r. znak (...) oraz ZL-MOPS w N. z dnia 7 czerwca 2019 r. znak (...) do Prezesa Sądu Okręgowego w T. zamieszczając na piśmie Kuratora Okręgowego SO w T. nr (...) prezentatę datowaną na dzień 11 lipca 2016 r., chociaż rzeczone dokumenty wpłynęły do Prezesa Sądu Okręgowego w dniu 28 czerwca 2016 roku lub jeszcze wcześniej, czym działała na szkodę interesu publicznego
‎
i interesu prywatnego pokrzywdzonego – tj. o przestępstwo z art. 231 §1 k.k. i art. 271 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k.;
3. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Pismem z 11 czerwca 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy W. P. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej:
1.
B. W. – Wiceprezesa Sądu Okręgowego w T. - za czyn polegający na tym, że podczas wykonywania czynności służbowych działając wspólnie i w porozumieniu z A. B., M. N. i K. C. w T. woj. (...) przy ul. D. od dn. 27 czerwca 2016 r. do dn. 9 sierpnia 2016 r. doprowadziła do niezgodnego z prawem zainicjowania względem kuratora zawodowego W. P. postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w ten sposób, że poświadczyła nieprawdę co do daty wpływu pism KPP w B. z dnia 3 czerwca 2016 r. znak (...) oraz ZL-MOPS w N. z dnia 7 czerwca 2019 r. znak (...) do Prezesa Sądu Okręgowego w T. zamieszczając na piśmie Kuratora Okręgowego SO w T. nr (...) prezentatę datowaną na dzień 11 lipca 2016 r., chociaż rzeczone dokumenty wpłynęły do Prezesa Sądu Okręgowego w dniu 28 czerwca 2016 roku lub jeszcze wcześniej, czym działała na szkodę interesu publicznego i interesu prywatnego pokrzywdzonego – tj. o przestępstwo z art. 231 §1 k.k. i art. 271 § 1 k.k.w zw. z art. 11 §2 k.k.;
2.
A. B. – Prezesa Sądu Okręgowego w T. za czyn polegający na tym, że podczas wykonywania czynności służbowych działając wspólnie i w porozumieniu z B. W., M. N. i K. C. w T. woj. (...) przy ul. D. od dn. 27 czerwca 2016 r. do dn. 9 sierpnia 2016 r. doprowadził do niezgodnego z prawem zainicjowania względem kuratora zawodowego W. P. postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w ten sposób, że poświadczył nieprawdę co do daty wpływu pism KPP w B. z dnia 3 czerwca 2016 r. znak (...) oraz ZL-MOPS w N. z dnia 7 czerwca 2019 r. znak (...) do Prezesa Sądu Okręgowego w T. zamieszczając na piśmie Kuratora Okręgowego SO w T. nr (...) prezentatę datowaną na dzień 11 lipca 2016 r., chociaż rzeczone dokumenty wpłynęły do Prezesa Sądu Okręgowego w dniu 28 czerwca 2016 roku lub jeszcze wcześniej, czym działał na szkodę interesu publicznego i interesu prywatnego pokrzywdzonego – tj. o przestępstwo z art. 231 §1 k.k. i art. 271 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
W złożonym wniosku pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że postanowieniem z 29 maja 2019 r. Prokurator Rejonowy w W. wszczął śledztwo, które było prowadzone pod sygnaturą PR 2 Ds. (...). Postanowieniem następnie z 31 grudnia 2019 r. postępowanie w sprawie zostało umorzone w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. – wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Na skutek zażalenia pokrzywdzonego W. P. Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z 9 czerwca 2019 r., o sygn. II Kp (...), uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prokuraturze Rejonowej w W.. Następnie śledztwo w Prokuraturze Rejonowej w W. było prowadzone pod sygn. PR 2 Ds. (...), które Prokurator Rejonowy w W. po raz drugi umorzył. Podstawą powtórnego umorzenia śledztwa był również przepis art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Na skutek zażalenia pokrzywdzonego Prokurator Okręgowy w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to doręczone zostało pokrzywdzonemu 14 grudnia 2020 r. i w dniu 4 stycznia 2021 r. skierował subsydiarny akt oskarżenia. Jednocześnie z subsydiarnym aktem oskarżenia pokrzywdzony wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który w jego imieniu sporządził i skierował subsydiarny akt oskarżenia m.in. p-ko w/w sędziom Sądu Okręgowego w T..
Uzasadniając podstawy faktyczne wniosku – pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że już 2 lipca 2016 r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w T. – B. W. posiadała oficjalne informacje o wpłynięciu skarg na kuratora zawodowego W. P.. Dowodem tego ma być pismo kierowane do W. P. przez Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w T., które to pismo zostało przesłane do wiadomości Prezesowi Sądu Okręgowego. Na piśmie tym sędzia B. W. naniosła datę i swój podpis. Nadto dowodem na to, że sędzia Sądu Okręgowego w T. B. W. wiedziała o skargach złożonych na W. P. przed przekazaniem ich pismem 11 lipca 2016 r. - świadczą jej zeznania złożone w Prokuraturze Rejonowej w W. oraz treść stenogramu z rozmowy W. P. i M. N., która to rozmowa została przez wnioskodawcę nagrana. Nadto wskazał, że pomimo – jak to określił pełnomocnik – arbitralnego uczestnictwa w popełnieniu czynu B. W. - to A. B. – Prezes Sądu Okręgowego w T. podpisał się pod pismem przekazującym skargi „w ręce” Rzecznika Dyscyplinarnego w T. i jako Prezes Sądu Okręgowego w T. ponosi za tą czynność odpowiedzialność. Niezgodne z prawem podjęcie czynności dyscyplinarnych zainicjowane względem W. P. doprowadziły do odwołania go z funkcji Zespołu Interdyscyplinarnego w N. i tym samym zaniechania wykonywania działań - co przyniosło szkodę dla interesu publicznego.
Pełnomocnik wnioskodawcy nie uzasadnił podstawy prawnej zarzutów sformułowanych we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Do tak złożonego i uzasadnionego wniosku pełnomocnik wnioskodawcy dołączył uwierzytelnione fotokopie akt Sądu Rejonowego w R. o sygn. akt X K (...) oraz uwierzytelnione fotokopie akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W., o sygn. akt PR 2 Ds. (...).
Przed wyznaczonym terminem posiedzenia na skutek wezwania Sądu Najwyższego do złożenia pisemnego oświadczenia sędzia Sądu Okręgowego w T. – A. B. pismem z 11 sierpnia 2021 r. wniósł o nieuwzględnienie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oświadczając, że subsydiarny akt oskarżenia złożony wobec niego jest bezzasadny. Podniósł, że w toku śledztwa prowadzonego przez prokuraturę złożył zeznania, które prosił o ocenę w kontekście zgromadzonego przez prokuraturę materiału dowodowego, w tym zeznań przesłuchanych świadków. Nadto wskazał, że z uwagi na składane przez wnioskodawcę skargi udzielał wyjaśnień KRS, MS i żaden z tych podmiotów nie podjął żadnych czynności. W jego ocenie W. P. celowo formułował w taki sposób zarzuty aby stworzyć wrażenie istnienia spisku i zmowy dotyczącej jego osoby, podczas gdy w rzeczywistości - jak oświadczył sędzia A. B. - dopiero w czerwcu bądź w lipcu 2016 r. powziął wiadomość, że taka osoba w ogóle istnieje.
W pisemnym natomiast oświadczeniu z 16 sierpnia 2021 r. - sędzia Sądu Okręgowego w T. – B. W. oświadczyła, że złożony wniosek jest kolejną formą nękania jej. Od 2017 r. kurator zawodowy W. P. napisał wiele skarg na nią – jak oświadczyła - szkalując jej dobre imię, pomawiając ją, formułując nieprawdziwe zarzuty - przy czym wszystkie złożone przez W. P. skargi zostały uznane za bezzasadne. Nadto podkreśliła, że przyjmowanie pism do sekretariatu Prezesa Sądu Okręgowego w T. nie należy do Wiceprezesa Sądu Okręgowego – bo taką funkcję pełni i nigdy na żadnej korespondencji wpływającej do sekretariatu Prezesa nie umieściła żadnej prezentaty, w tym na piśmie, które jest przedmiotem zarzutu. Składając tej treści oświadczenie sędzia B. W. wniosła o nieuwzględnienie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Sąd Najwyższy w oparciu o przedłożone dokumenty ustalił co następuje:
Z przedłożonych w formie uwierzytelnionych fotokopii akt śledztwa Prokuratury Rejonowej w W. o sygn. PR 2 Ds. (...) wynika, że do Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w T. 23 czerwca 2016 r. wpłynęła z Komendy Powiatowej Policji w B. skarga na kuratora zawodowego Sądu Rejonowego w B. – W. P.. Podstawą skargi było niewłaściwe zachowanie W. P.. Następnie 27 czerwca 2016 r. do tego samego Kuratora Okręgowego wpłynęła z Zespołu Interdyscyplinarnego w N. skarga, z której wynikało, że podstawą jej złożenia była liczna korespondencja kuratora zawodowego W. P. kierowana do różnych instytucji oraz zastrzeżenia do jego zachowania, które miało na celu deprecjonowanie osób pracujących w ramach zespołu na zewnątrz, jak i przed podopiecznymi objętymi działaniem zespołu.
Z przedłożonych kopii akt śledztwa również wynika, że 28 czerwca 2016 r. odbyła się nagrana przez W. P. rozmowa telefoniczna, którą odbył z Kuratorem Okręgowym Sądu Okręgowego w T. – M. N.. Z treści tej rozmowy wynikało, że M. N. poinformowała W. P. o wpływie w/w skarg, a także, że nie dysponuje nimi, gdyż przekazała je Prezesowi Sądu Okręgowego w T. (vide notatka urzędowa z 16 maja 2019 r.).
Z kolei pismem z 29 czerwca 2016 r. M. N. zwróciła się do W. P. aby ten udzielił wyjaśnień w związku ze złożoną przez Komendanta Powiatowego Policji w B. skargą – wyznaczając jednocześnie na złożenie wyjaśnień termin 7 dni od otrzymania pisma.
Pismem następnie z 11 lipca 2016 r. M. N. przekazała wskazane skargi Prezesowi Sądu Okręgowego w T.. Pismo przewodnie wraz ze skargami M. N. złożyła w Samodzielnej Sekcji Kadr Sądu Okręgowego w T.. Fakt ten został udokumentowany prezentatą o treści Prezes Sądu Okręgowego w T.. Skargi te następnie zostały odnotowane w spisie spraw KD Sądu Okręgowego w T..
Przesłuchana w charakterze świadka M. N. zeznała, że wbrew zapewnieniom telefonicznym w dniu rozmowy z W. P. - nie przekazała skarg Prezesowi Sądu Okręgowego w T.. Miała taki zamiar ale w tym dniu nie było w sądzie prezesów Sądu a osobie ich zastępującej nie chciała ich przekazywać. Skargi natomiast przekazała dopiero 11 lipca 2016 r. albowiem czekała na wyjaśnienia W. P., które nie zostały złożone w zakreślonym terminie.
Z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka SSO B. W. wynika, że nie pamięta czy rozmawiała z M. N. na temat złożonych na W. P. skarg. Jeżeli rozmawiała to z pewnością poinformowała M. N., że nie zajmuje się sprawami dot. skarg na kuratorów sądowych – bo to leżało w kompetencji Prezesa Sądu Okręgowego w T..
Z kolejnych zeznań M. N., a także z przywołanych zeznań SSO B. W. wynika, że W. P. wysłał pismo datowane na 29 czerwca 2016 r., w którym zawarł prośbę o zapoznanie się ze skargami. Pismo kierowane do M. N. zostało przesłane również do wiadomości Prezesa Sądu Okręgowego w T.. Na piśmie W. P. przesłanym do wiadomości Prezesa Sądu Okręgowego w T. Wiceprezes tego Sądu – SSO B. W. naniosła datę 2 lipca 2016 r. i własnoręczny podpis.
Z zeznań natomiast świadka J. O. - Zastępcy Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w T. wynika, że pisma kierowane do Prezesa Sądu Okręgowego w T. przekazywane są do oddziału administracyjnego lub działu kadr, gdzie nabijana jest pieczęć z datą wpływu do Prezesa Sądu.
Po wpływie skarg Prezes Sądu Okręgowego w T. – SSO A. B. przesłał otrzymane skargi rzecznikowi dyscyplinarnemu z prośbą o przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – o ile zajdą ku temu przesłanki – wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.
Rzecznik Dyscyplinarny K. C. wszczął następnie postępowanie dyscyplinarne wobec W. P.. Wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. Sąd Dyscyplinarny ds. kuratorów przy Sądzie Okręgowym w T. uniewinnił W. P. od zarzucanych mu czynów, które m.in. były przedmiotem skarg wymienionych w treści uzasadnienia niniejszej uchwały.
Powyższe okoliczności stanu faktycznego Sąd Najwyższy ustalił w oparciu o zeznania świadków M. N., B. W., J. O., M. D., P. K., K. C., W. C., B. W., A. M., P. S., E. P., A. B. a także w zakresie przytaczanych faktów na podstawie zeznań W. P. a także na podstawie przywołanych w treści uzasadnienia dokumentów, opinii biegłego sądowego dot. analizy pliku z nagrania przekazanego w toku śledztwa w formie płyty komputerowej DVD i dyktafonu Olympus, pisma Sądu Okręgowego w T. z 15 lipca 2020 r., pisma Sądu Apelacyjnego w (…) z 9 października 2020 r. wraz z dołączonymi do niego wnioskami urlopowymi Prezesa Sądu Okręgowego w T. – A. B., kopii rejestru spraw KD z wyszczególnionymi urlopami wypoczynkowymi pracowników SO w T., kopii pisma Sądu Okręgowego w T. z 5 listopada 2020 r.
Sąd Najwyższy dokonując oceny przedstawionego materiału dowodowego, jak i treści złożonego wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów B. W. i A. B. stwierdza, że wniosek ten jest bezzasadny i to w stopniu oczywistym.
Zgodnie bowiem z art. 80 § 2c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych Sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.
Z treści powyższego przepisu wynika, że niezbędnym warunkiem wydania takiej uchwały jest zebranie przez wnioskodawcę dowodów, które wskazują na dostateczne dane do przedstawienia zarzutów, o których mowa w art. 313 §1 k.p.k.
Z żadnego natomiast dowodu nie wynika, że wymienieni sędziowie dopuścili się poświadczenia nieprawdy w piśmie Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w T. z 11 lipca 2016 r. O tym nie może świadczyć treść nagranej rozmowy telefonicznej przeprowadzonej pomiędzy M. N. i W. P.. Przeczą temu przede wszystkim zeznania M. N., która będąc w toku śledztwa przesłuchiwana 3 krotnie, w tym w obecności pokrzywdzonego W. P. opisała okoliczności sporządzenia tego pisma i wyjaśniła dlaczego wprowadziła w błąd W. P. o przekazaniu przedmiotowego pisma Prezesowi chociaż nie mogła tego zrobić bo ten przebywał 28 czerwca 2016 r. na urlopie. A. B. na urlopie przebywał bowiem w okresie od 22 czerwca 2016 r. do 1 lipca 2016 r. Wiarygodne są również zeznania M. N. co do nieobecności w Sądzie w dniu 28 czerwca 2016 r. – B. W.. Jak wynika z opinii biegłego z zakresu badania nośników komputerowych rozmowa M. N. z W. P. odbyła się w dniu 28 czerwca 2016 r. o godz. 12.43 i zwyczajnie Wiceprezes Sądu Okręgowego w T. mogła opuścić budynek Sądu zanim M. N. po odbytej rozmowie z W. P. do niej próbowała dotrzeć. Potwierdzają to pośrednio zeznania świadka A. B., który stwierdził, że w przypadku nieobecności prezesa i wiceprezesa sądu wyznaczany był ustnie celem ich zastępstwa jeden z sędziów – w tym przypadku był nim sędzia E. P., który w złożonych zeznaniach potwierdził fakt, że zdarzało mu się zastępować kierownictwo sądu w przypadku ich nieobecności. Z analizy udzielonych urlopów sędzia E. P. w tym dniu nie przebywał na urlopie – co czyni wysoce prawdopodobnym, że mógł w zastępstwie prezesa i wiceprezesa kierować Sądem Okręgowym w T..
O przekazaniu skarg Prezesowi Sądu Okręgowemu w T. przed 11 lipca 2016 r. nie może świadczyć również fakt naniesienia daty i podpisu na piśmie przesłanym do wiadomości Prezesa Sądu Okręgowego w T. przez W. P.. Z pisma tego nie mogła wynikać w sposób naturalny treść skarg skoro autor pisma o nich dowiedział się z krótkiej rozmowy telefonicznej i sam chciał się z ich treścią zapoznać. Pismo to natomiast – jak należy domniemywać - wysłał do Prezesa Sądu Okręgowego w T. do wiadomości, gdyż dowiedział się od M. N., że miała ona rzekomo przekazać już Prezesowi Sądu Okręgowego w T. skargi, z którymi chciał się zapoznać – co nie było prawdą w dacie rozmowy tj. 28 czerwca 2016 r..
Sąd Najwyższy zwraca w tym miejscu uwagę, że z treści przepisu art. 68 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych wynika, że
postępowania wyjaśniającego nie przeprowadza się po upływie miesiąca od dnia uzyskania pisemnego zawiadomienia o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną ani po upływie roku od dnia popełnienia tego czynu. Ogólna informacja o wpływie skarg na kuratora sądowego nie wypełnia pełnej treści przywołanego przepisu. Istotą przywołanego przepisu jest posiadanie wiedzy o pełnym zakresie zawiadomienia o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną. Gdyby był inny zamiar ustawodawcy tj. wystarczałaby ogólna wiedza o treści zawiadomienia ustawodawca nie wprowadzałby zasady pisemnego zawiadomienia i dodatkowo wzmacniał ją okolicznością wskazującą na „uzasadniającą odpowiedzialność dyscyplinarną”. Tak więc przekazanie ustnie, ogólnikowo o wpływie skarg nie wypełnia dyspozycji przywołanego przepisu art. 68 ustawy o kuratorach sądowych.
Tak więc z punktu widzenia niniejszego postępowania nieistotnym jest czy Wiceprezes Sądu Okręgowego w T. – B. W. rozmawiała o sprawie złożonych skarg z Kuratorem Okręgowym. Istotnym była data przekazania skarg Prezesowi Sądu Okręgowemu w T. w sposób pisemny co nastąpiło dopiero 11 lipca 2016 r. Z żadnego bowiem dowodu przedstawionego przez pełnomocnika wnioskodawcy nie wynika natomiast, że skargi na W. P. będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały pisemnie przekazane Prezesowi Sądu Okręgowemu w T. przed 11 lipca 2016 r. Dowodem na tą okoliczność nie może być - jak to już zaznaczono - treść zarejestrowanej rozmowy, gdyż przeczą temu nie tylko zeznania M. N., B. W., A. B. ale również inne okoliczności w tym fakt przebywania A. B. – Prezesa Sądu Okręgowego w T. na urlopie w dniu 28 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy za słuszną uznaje uwagę zawartą w pisemnym oświadczeniu Wiceprezesa Sądu Okręgowego w T. – B. W., z której wynika brak podstaw stawianych jej i Prezesowi Sądu Okręgowemu w T. zarzutu, że obydwoje poświadczyli nieprawdę poprzez naniesienie prezentaty na piśmie Kuratora Okręgowego. Istotnie nanoszenie prezentat nie należy do kompetencji kierownica sądu okręgowego, a z doświadczenia zawodowego Sądu wynika, że takimi czynnościami technicznymi nie zajmują się prezesi sądów.
Zaskakujący jest również zarzut, że Prezes Sądu Okręgowego zobowiązał Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w T. do informowania go o istotnych okolicznościach dot. funkcjonowania zespołu kuratorskiego skoro z treści przepisu art. 37 ustawy o kuratorach sądowych wynika, że kurator okręgowy odpowiada przed prezesem sądu okręgowego za funkcjonowanie kuratorskiej służby sądowej w okręgu i reprezentuje kuratorów sądowych wobec prezesa sądu okręgowego i organów kolegialnych sądu.
Naturalną rzeczą w tym przypadku było poinformowanie nawet ustne prezesa sądu okręgowego o skargach wpływających na kuratorów sądowych, zwłaszcza, że do kompetencji prezesa sądu okręgowego należy nałożenie na kuratora kary porządkowej upomnienia (patrz art. 53 ustawy o kuratorach sądowych). Z tym, że ustne nawet informowanie nie wypełnia dyspozycji przepisu
art. 68 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych.
Błędnym natomiast twierdzeniem jest, że prezes sądu okręgowego oceniając skargę złożoną na kuratora jako w istocie będącą zawiadomieniem o okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego – przekroczył swoje uprawnienia. Zwłaszcza do takich wniosków trudno dojść z uwagi na treść pisma przekazującego skargi rzecznikowi dyscyplinarnemu, w którym A. B. nie przesądził o winie kuratora W. P.. Nadmienić należy, że prezes sądu okręgowego nie jest uprawniony do przeprowadzenia czynności wyjaśniających, które miały w zamiarze przekazującego wyjaśnienie okoliczności w skargach w tych wymienionych.
Jedynym organem uprawnionym do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego czy też postępowania dyscyplinarnego jest rzecznik dyscyplinarny, który w odróżnieniu od kuratora okręgowego nie podlega prezesowi sądu okręgowego w zakresie podejmowanych czynności i korzysta w ramach swoich czynności z niezależności.
Nie wynikają z żadnego dowodu natomiast okoliczności podnoszone przez pełnomocnika wnioskodawcy a dot. zainicjowania postępowania dyscyplinarnego wobec kuratora W. P., którego celem było pozbawienie go funkcji przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego i zastąpienie jego udziału w tym zespole członkiem rodziny SSO B. W.. Ze złożonych zeznań świadków
A. M., P. S. odpowiednio Prezesa i Wiceprezesa Sądu Rejonowego w B. taka okoliczność nie wynika. Prezes Sądu Rejonowego w B. A. M. – jak zeznała – nigdy nie rozmawiała z B. W. nt. zastąpienia w pracach Zespołu Interdyscyplinarnego W. P. członkiem sędziego B. W.. Z zeznań tego świadka również nie wynika aby miała sugestie kadrowe ze strony czy to Prezesa SO w T. A. B. czy też Wiceprezesa tego Sądu – B. W..
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy stwierdza, że brak jest podstaw do twierdzenia, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, że sędziowie A. B. i B. W. dopuścili się czynu opisanego we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej - z tych też powodów odmowa zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wskazanych sędziów jest uzasadniona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI