I DI 29/21

Sąd Najwyższy2022-02-25
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba dyscyplinarnaodpowiedzialność karna sędziegotsuetrybunał konstytucyjnyniezależność sądownictwakpk

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania pismo sędziego Adama Rocha dotyczące powstrzymania się od rozpoznania sprawy o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Sędzia SN Adam Roch złożył oświadczenie o powstrzymaniu się od rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, powołując się na orzeczenia TSUE i TK dotyczące niezależności sądów. Prezes Izby Dyscyplinarnej skierował sprawę na posiedzenie w przedmiocie rozważenia wyłączenia sędziego Rocha. Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego ani do rozpoznania go w trybie k.p.k., i pozostawił je bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. J. P. L. Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch, wyznaczony do rozpoznania tej sprawy, złożył oświadczenie o powstrzymaniu się od jej rozpoznania. Jako powody wskazał potrzebę uwzględnienia przepisów Konstytucji RP, prawa krajowego i międzynarodowego, a także orzeczeń TSUE (sygn. C-204/21 R) i TK (sygn. P 7/20). Sędzia Roch podkreślił, że orzeczenie TSUE nakazało zawieszenie stosowania art. 27 § 1 pkt 1a ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi podstawę właściwości Izby Dyscyplinarnej w sprawach zezwolenia na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że oświadczenie sędziego Rocha nie stanowi podstawy do jego wyłączenia ani do rozpoznania go w trybie przepisów k.p.k. W związku z tym, postanowił pozostawić pismo sędziego Rocha bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie to nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego ani do rozpoznania go w trybie przepisów k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie sędziego Adama Rocha nie spełnia wymogów formalnych ani merytorycznych dla oświadczenia o zaistnieniu przesłanek wyłączenia sędziego (art. 40 k.p.k.) ani żądania wyłączenia (art. 41 § 1 k.p.k.). W związku z tym, nie było podstaw do rozpoznania go w trybie Działu II, Rozdziału 2 Kodeksu postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić pismo bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. P. L.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w W.
wnioskodawcainnewnioskodawca

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 27 § § 1 pkt 1a

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stosowanie tego przepisu zostało zawieszone na mocy postanowienia TSUE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie sędziego Rocha nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych dla wyłączenia sędziego na podstawie art. 40 i 41 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

pozostawić pismo bez rozpoznania oczywisty wyraz odmowy wykonywania podstawowych konstytucyjnych obowiązków sędziego

Skład orzekający

Piotr Sławomir Niedzielak

przewodniczący

Adam Roch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście oświadczeń o charakterze politycznym lub ustrojowym; stosowanie prawa UE i orzecznictwa TK w sprawach wewnętrznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Izby Dyscyplinarnej SN i jej właściwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między polskim sądownictwem a organami UE, a także kwestii niezależności sędziowskiej i stosowania prawa. Oświadczenie sędziego Rocha jest bardzo kontrowersyjne.

Sędzia SN odmówił rozpatrzenia sprawy, powołując się na TSUE. Sąd Najwyższy zareagował.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I DI 29/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Sławomir Niedzielak
w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. J. P. L.,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Dyscyplinarnej,
w związku z pismem sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha z dnia 23.02.2022 r. o powstrzymaniu się od rozpoznania wyżej wskazanej sprawy,
na podstawie stosowanego a contrario art. 40 i 41 § 1 k.p.k
postanawia:
pozostawić pismo bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie DI 29/21 wyznaczył sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha do rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W.  J. P. L.
Sędzia Adam Roch podjął czynności w w/w sprawie, wydając w dniu 17 czerwca 2021 r. zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika wnioskodawcy do nadesłania oryginałów lub uwierzytelnionych kopii dokumentów potwierdzających, że subsydiarny akt oskarżenia został złożony w terminie wskazanym w art. 55 § 1 k.p.k.
Następnie w dniu 23 lutego 2022 r. sędzia Adam Roch złożył oświadczenie następującej treści: „
Za zasadne i konieczne uważam powstrzymanie się od rozpoznawania spraw dotyczących wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów, na co wskazuje potrzeba uwzględnienia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa krajowego i międzynarodowego, a także orzeczeń mających wpływ na obowiązywanie i stosowanie ww. norm, w tym postanowienia Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia
‎
14 lipca 2021 roku, sygn. C–204/21 R oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego
‎
z dnia 14 lipca 2021 roku, sygn. P 7/20.
Podkreślam, że niezależnie od mojej jednoznacznie negatywnej oceny decyzji Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2021 roku, sygn. C–204/21 R, opartej w moim przekonaniu na oczywiście błędnych przesłankach, to jednak w punkcie 1 lit. a tego orzeczenia Rzeczpospolita Polska została zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w sprawie C-204/21, m. in. do zawieszenia stosowania art. 27 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, na podstawie którego Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego jest właściwa do orzekania w pierwszej i w drugiej instancji w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej. Niniejsze postępowanie jest sprawą, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 1a ustawy o Sądzie Najwyższym, którego stosowanie winno zostać zawieszone.
Okoliczności tej nie zmienia wydany w dniu 14 lipca 2021 roku (po wydaniu ww. postanowienia przez Wiceprezes TSUE) wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. P 7/20, w którym uznano, że art. 4 ust. 3 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) w związku z art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, ze zm.) w zakresie, w jakim Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakłada ultra vires zobowiązania na Rzeczpospolitą Polską jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, wydając środki tymczasowe odnoszące się do ustroju i właściwości polskich sądów oraz trybu postępowania przed polskimi sądami, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w tym zakresie nie jest objęty zasadami pierwszeństwa oraz bezpośredniego stosowania określonymi w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji. Mające bowiem konstytutywny charakter orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje z mocy prawa utraty mocy wiążącej wydanych wcześniej na zakwestionowanej podstawie orzeczeń sądowych, a umożliwia jedynie ich wzruszenie w przewidzianym do tego w Konstytucji lub innych przepisach trybie (por. Z. Czeszejko-Sochacki, Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego: pojęcie, klasyfikacja i skutki prawne, Państwo i Prawo 2000, nr 12, s. 20, 29).
Orzeczenie o niekonstytucyjności normy wywołuje skutki na przyszłość i nie wpływa automatycznie na wcześniejsze stosowanie niekonstytucyjnych norm (tak M. Ziółkowski, Skutki czasowe wyroków Trybunału Konstytucyjnego (w świetle orzecznictwa SN i TK), EPS 2012, nr 4, s. 12). Jasno wskazuje na to treść art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Analogiczny pogląd przedstawił Sąd Najwyższy przykładowo w postanowieniu
‎
z dnia 14 października 2021 roku, sygn. I DO 10/21.
Dodatkowo wskazuję, iż oświadczenia niniejszego nie należy odczytywać jako składanego w trybie art. 41-42 k.p.k. Brak jest wedle mojej oceny jakichkolwiek podstaw do rozważania istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do mojej bezstronności”.
W następstwie w/w oświadczenia, Prezes kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wydał w dniu 23 lutego 2022 r. zarządzenie
, między innymi, następującej treści – „1. W związku z oświadczeniem SSN Adama Rocha z dnia 23 lutego 2022 r., mając na względzie niejasności co do treści tego oświadczenia, patrząc przez pryzmat powoływanej przez Sędziego decyzji Wiceprezesa TSUE, w związku z niezawisłością sędziego oraz niezależnością sądu (…), sprawę skierować na posiedzenie w przedmiocie rozważenia wyłączenia SSN Adama Rocha od rozpoznania sprawy (…)”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oświadczenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha,  zważywszy na jego treść, w oczywisty sposób nie stanowi - oświadczenia o zaistnieniu przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 40 k.p.k., ani też żądania, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Nie ma zatem żadnych podstaw do rozpoznania go w trybie przepisów Działu II, Rozdziału 2 Kodeksu postępowania karnego. Natomiast z uwagi na to, że stanowi oczywisty wyraz odmowy wykonywania podstawowych konstytucyjnych obowiązków sędziego może ewentualnie być podstawą do działań służbowych właściwych organów Sądu Najwyższego wobec sędziego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI