I DI 19/21

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił wnioski organizacji społecznych o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przygotowawczym w sprawie uchylenia immunitetu, wskazując na brak takiej możliwości na tym etapie postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wnioski Stowarzyszenia W., Stowarzyszenia P. oraz Towarzystwa (...) o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze przedstawiciela społecznego. Sąd oddalił te wnioski, argumentując, że postępowanie o uchylenie immunitetu jest częścią postępowania przygotowawczego, a przepisy (art. 90-91 kpk) dopuszczają udział organizacji społecznych jedynie w postępowaniu sądowym, a nie na etapie przygotowawczym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski trzech organizacji społecznych: Stowarzyszenia W., Stowarzyszenia P. oraz Towarzystwa (...), które domagały się dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze przedstawiciela społecznego. Sąd Najwyższy postanowił oddalić te wnioski. Uzasadnienie opiera się na interpretacji przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowym (art. 90-91 kpk). Sąd wskazał, że postępowanie o uchylenie immunitetu nie jest postępowaniem sądowym, lecz stanowi część postępowania przygotowawczego. Na tym etapie istnieją znaczące ograniczenia w dostępie do dowodów, a postępowanie odbywa się z wyłączeniem jawności, co uniemożliwia rozpowszechnianie informacji. Zgodnie z art. 91 kpk, przedstawiciele organizacji społecznych mogą uczestniczyć wyłącznie w rozprawie, po spełnieniu wymogów formalnych i uzyskaniu zgody strony lub gdy przemawia za tym interes wymiaru sprawiedliwości. Sąd podkreślił, że w fazie postępowania przygotowawczego możliwość dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w sprawie nie istnieje. Wnioski Stowarzyszenia W. i Towarzystwa (...) zostały złożone wraz ze statutami, wskazując interes społeczny, natomiast Stowarzyszenie P. nie spełniło żadnego z wymogów formalnych.

Zagadnienia prawne (1)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (2)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I DI 19/21
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Przewodniczący -
SSN Adam Tomczyński
‎
SSN Adam Roch
SSN Jarosław Duś
po rozpoznaniu wniosków Stowarzyszenia W., Stowarzyszenia P. i
(…)
Towarzystwa
(…)
o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze przedstawiciela społecznego
postanowił
:
wniosek oddalić
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 90 kpk organizacje społeczne mogą uczestniczyć
‎
w postępowaniu sądowym po wskazaniu interesu społecznego lub indywidualnego, objętego zadaniem statutowym tej organizacji oraz po dołączeniu do zgłoszenia odpisu statutu lub innego dokumentu regulującego działalność tej organizacji.
(…)
Towarzystwo
(…)
oraz Stowarzyszenie W. wskazały interes społeczny jednocześnie dołączając statut organizacji, natomiast Stowarzyszenie P. nie wypełniło żadnego z tych wymogów.
W stosunku do wszystkich trzech podmiotów kluczowe jest brzmienie art. art. 90-91 kpk
. Przepisy te dopuszczają udział organizacji społecznych w postępowaniu sądowym. Postępowanie o uchylenie immunitetu nie jest postępowaniem sądowym, lecz częścią postępowania przygotowawczego. Na etapie postępowania przygotowawczego istnieją daleko idące  ograniczenia w dostępie do dowodów zebranych w postępowaniu. M.in. z tego powodu postępowanie odbywa się na posiedzeniu z wyłączeniem jawności. Uniemożliwia to rozpowszechnianie informacji z postępowania przygotowawczego. Z tego też powodu art. 91 kpk wskazuje na możliwość uczestniczenia przez przedstawicieli organizacji społecznych wyłącznie na rozprawie. W rozprawie mogą uczestniczyć, wypowiadać się i składać oświadczenia (po spełnieniu wymogów formalnych i dopuszczeniu do udziału w sprawie z uwagi na zgodę strony lub interes wymiaru sprawiedliwości).
‎
W fazie postępowania przygotowawczego możliwość dopuszczenia do udziału
‎
w sprawie nie istnieje.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji.