I DI 18/21

Sąd Najwyższy2021-04-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo do obronyprocedura karnaSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnasędziaobrońca

Podsumowanie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziego Adama Rocha od rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na zatrzymanie i doprowadzenie podejrzanego sędziego I. T., uznając brak uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.

Obrońcy sędziego I. T. złożyli wniosek o wyłączenie sędziego SN Adama Rocha od rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na jego zatrzymanie i doprowadzenie. Jako powód podano "rażącą stronniczość" i uniemożliwienie obrony. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał, że zachowanie obrońców utrudniało pracę sądu i nie wykazało obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności sędziego Rocha. Wniosek został oddalony.

Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej rozpoznał wniosek obrońców sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T. o wyłączenie sędziego SN Adama Rocha od rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie podejrzanego I. T. Wniosek oparto na zarzucie "rażącej stronniczości" sędziego Rocha, wynikającej z rzekomego uniemożliwienia prowadzenia prawa do obrony i odmowy zamieszczenia w protokole przebiegu rozprawy. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 41 § 1 k.p.k., podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności musi być uzasadniona i obiektywna, a nie subiektywna. Stwierdzono, że zachowanie obrońców, polegające na wielokrotnym opuszczaniu i wchodzeniu na salę rozpraw po ograniczeniu ich liczby przez przewodniczącego, utrudniało pracę sądu i nie stanowiło podstawy do wyłączenia sędziego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońców.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona i obiektywna, a nie subiektywna. Zachowanie obrońców utrudniające pracę sądu nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
I. T.osoba_fizycznapodejrzany sędzia
adw. J. D.inneobrońca
adw. M. Z.inneobrońca
adw. B. T.inneprzedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej
Prokuratura Krajowa Wydziału Spraw Wewnętrznychorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość musi być obiektywna i podlegać zewnętrznej weryfikacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 77

Kodeks postępowania karnego

Przewodniczący może ograniczyć liczbę osób przebywających na sali rozpraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być obiektywna i uzasadniona. Zachowanie obrońców utrudniające pracę sądu nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczające do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Rażąca stronniczość sędziego Adama Rocha. Uniemożliwienie prowadzenia prawa do obrony. Odmawianie zamieszczenia w protokole przebiegu rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwość co do bezstronności sędziego (...) musi być „uzasadniona” poważną wątpliwość, która musi istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przeświadczeniu Nie stanowi zatem przyczyny wyłączenia sędziego podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Niewłaściwe zachowanie się strony na rozprawie wobec sędziego nie może stanowić dla niej podstawy domagania się wyłączenia tego sędziego z obawy o jego stronniczość

Skład orzekający

Jarosław Duś

sędzia

Adam Roch

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności w polskim postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, Izbie Dyscyplinarnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje mechanizmy kontroli bezstronności sądu.

Czy zachowanie obrońców może prowadzić do wyłączenia sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I DI 18/21
POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Duś
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T.
po rozpoznaniu w Sądzie Najwyższym Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2021 r.
wniosku adw. J. D., adw. M. Z. oraz adw. B. T., obrońców sędziego SO I. T. z dnia 21 kwietnia 2021 r. o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. I DI 18/21 sędziego SN Adama Rocha z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 41 k.p.k.
na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku obrońców sędziego SO I. T. o wyłączenie sędziego SN Adama Rocha od orzekania w sprawie o sygn. akt I DI 18/21
UZASADNIENIE
W dniu 15 marca 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Prokuratury Krajowej Wydziału Spraw Wewnętrznych, sygn. PK XIV Ds. (…) o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie podejrzanego I. T..
Na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. stawili się obrońcy sędziego SO I. T., adw. J. D. oraz adw. M. Z.. Stawili się ponadto adw. B. T. jako przedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej, składając pełnomocnictwo do obrony, adw. M. S. jako przedstawiciel organizacji społecznej –
(…)
Towarzystwa Prawa (…). Przewodniczący sędzia SN Adam Roch polecił opuszczenie sali przez przedstawicieli organizacji społecznych oraz substytutów obrońców wskazując na przepisy procedury karnej zezwalające na korzystanie z maksymalnie trzech obrońców. Salę rozpraw opuścili adw. J. D. i adw. M. Z.. Po upływie około 1 minuty na salę powrócił adw. M. Z. oświadczając, iż będzie kontynuował obronę, salę opuścił substytut. Po chwili na salę wszedł adw. J. D., opuściła ją adw. M. S.. Przewodniczący sędzia SN Adam Roch upomniał obrońcę, by nie zakłócał porządku posiedzenia wychodzeniem z sali i wchodzeniem na nią po kilku minutach.
Na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. obrońca sędziego SO I. T. adw. J. D. złożył ustnie do protokołu wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziego SN Adama Rocha. Jako uzasadnienie podał „rażącą stronniczość polegającą na uniemożliwieniu prowadzenia prawa do obrony z uwagi na uniemożliwienie argumentacji treści składanych wniosków jak również odmawianiem zamieszczenia w protokole rozprawy przebiegu tej rozprawy”. Pozostali obrońcy oświadczyli, że przyłączają się do tego wniosku.
Obecny na posiedzeniu prokurator oświadczył, iż nie dostrzega argumentów wskazujących na zaistnienie przesłanki określonej w art. 41 k.p.k., pozostawił decyzję do uznania sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie
jest uregulowana w przepisie art. 41 § 1 k.p.k. Zgodnie z jego treścią sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Na wstępie podkreślić należy, iż wątpliwość co do bezstronności sędziego, która implikuje jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy musi być „uzasadniona”. Jak wskazuje się w doktrynie, sformułowanie to oznacza poważną wątpliwość, która musi istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przeświadczeniu, czy też przekonaniu strony składającej wniosek o wyłączenie. Chodzi zatem o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca i nieuprzedzona osoba. Nie stanowi zatem przyczyny wyłączenia sędziego podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. Uwagi powyższe odnoszą się do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy. Chodzi tu o zachowanie sędziego odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub osób w niej uczestniczących ( zob. Dariusz Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX). Tożsame stanowisko wyrażone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, gdzie wskazano, iż „wątpliwość co do bezstronności sędziego ( art. 41 § 1 k.p.k.) musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie, a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
11 stycznia 2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012/4/4).
Analiza treści wniosku obrońców sędziego SO I. T. o wyłączenie sędziego SN Adama Rocha od rozpoznania niniejszej sprawy, prowadzi do wniosku, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Wnioskodawcy nie zaprezentowali przekonujących i rzeczowych argumentów, które pozwoliłyby w sposób uprawniony przyjąć, że zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego SN Adama Rocha w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z protokołu posiedzenia, zachowanie obrońców utrudniało pracę Sądu, przybierało postać wychodzenia i wchodzenia na salę rozpraw po tym gdy Przewodniczący Adam Roch stosownie do treści art. 77 k.p.k. ograniczył liczbę przebywających na sali rozpraw obrońców.
„Niewłaściwe zachowanie się strony na rozprawie wobec sędziego nie może stanowić dla niej podstawy domagania się wyłączenia tego sędziego z obawy o jego stronniczość, bowiem wówczas strona dysponowałaby środkiem do wyłączenia każdego dla niej „niewygodnego” sędziego” (J. Grajewski, L. Paprzycki, Kodeks postępowania karnego z komentarzem, 2000, s. 91).
Biorąc powyższe pod uwagę – postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę